|
Tiranë, më
10/02/2004
Nr. K3/I19-7
Prot.
Nr.
Dok 200400109/9
Lenda:
Rekomandim
për rivendosjen ne vend te se drejtes se shkelur
kundrejt punonjesve te larguar nga administrata e Bashkise
Kamez.
Drejtuar: Z.
Agim CANI,
Kryetar
i BASHKISE
KAMEZ
Prane
Institucionit te Avokatit te Popullit kane paraqitur ankese nje
grup ish punonjes te Bashkise Kamez, per shkak se jane larguar
nga puna. Ata pretendojne se
largimi nga puna ne menyre kolektive, ka qene me
keqdashje, i paragjykuar politikisht per qellime te caktuara,
duke mos zbatuar kerkesat e ligjes, shkelur te gjitha procedurat
ligjore si edhe duke ju mohuar te drejten e ankimit ne organet
kompetente.
Pasi u njohem me objektin e kesaj ankese, morem takim me
Ju nepermjet se ciles u informuam per menyren dhe formen se si
keni proceduar per largimin nga puna te 41 punonjesve.
Gjithashtu kontaktuam drejtepersedrejti me vete ankuesit te
cilet pretendojne se jane bere keto shkelje :
1-Per largimin nga puna nuk jane njoftuar paraprakisht
sipas afateve ligjore qe parashikojne keto proçedura.
2-Asnjehere nuk i eshte dhene mundesia e dhenies se
sqarimeve dhe ballafaqimit, kerkesa te cilat jane te
parashikuara ne ligj.
3-Ju eshte mohuar e drejta e ankimit ne rruge ligjore,
sepse deri ne momentin e hetimit te problemit nga ana jone, nuk
i eshte dhene akti administrativ i largimit nga puna, me
motivacionin perkates per sejcilin punonjes.
Mosdhenia e aktit administrativ
sipas tyre, eshte e qellimshme, per vete faktin se Kryetari i
Bashkise Kamez, ne daten 17.11.2003 ka filluar pune dhe
efektivisht nuk ka patur asnje mundesi per t’i njohur e per me
teper, per te bere vleresimin e punes se tyre.
Institucioni i Avokatit te Popullit
vleresoi maksimalisht kete çeshtje, jo vetem per numrin e madh
te punonjesve te larguar ne
menyre krejtesisht te pa drejte dhe te pabazuar ne ligj, por
edhe per faktin se ndaj tyre nuk ishte plotesuar detyrimi me
minimal, ai i pajisjes me nje dokument shkresor qe te provonte
nderprerjen e marredhenieve te punes, duke i mohuar mundesine
ankuesve qe te ndiqnin rruge te tjera ligjore per te rivendosur
te drejten e tyre, megjithe kerkesat e vazhdueshme te tyre per
nje kohe te gjate. Sa siper eshte shkelur detyrimi kushtetues i
percaktuar ne nenin 48, te Kushtetutes sipas te cilit: “Kushdo,
mund te drejtoje kerkesa apo ankesa organeve publike,te cilat
jane te detyruara te pergjigjen ne afatet dhe kushtet e caktuara
me ligj”.
Gjithashtu
eshte evidentuar shkelje e garancive Kushtetuese te percaktuara
ne nenin 23, te Kushtetutes se Republikes se Shqiperise, sipas
te ciles “E drejta e informimit eshte e garantuar.Kushdo ka
te drejte, ne perputhje me ligjin, te marre informacione per
veprimtarine e organmeve shtetorore, si dhe te personave qe
ushtrojne funksione shteterore”, nje e drejte themelore e
cila eshte cenuar rende ne keto raste dhe eshte evidentuar jo
vetem nga Institucioni yne, por eshte fiksuar dhe ne median
vizive, per menyren dhe formen qe keni ndjekur ne trajtimin e
ketyre nepunesve.
Gjithashtu
shkelje tjeter, eshte se nuk jane zbatuar dispozitat e Kodit te
Punes, neni 144/1, 2, 3 sipas te ciles :”…kur punedhenesi
mendon te zgjidhe kontraten e punes, ai duhet te njoftoje me
shkrim punemarresin te pakten 72 ore para takimit dhe te
bisedoje me te”-“punedhenesi gjate kesaj bisede i
parashtron punemarresit arsyet e vendimit te parashikuar per
t’u marre dhe i jep atij mundesi per t’u shprehur”,”-
zgjidhja njoftohet me shkrim brenda nje afati 48 ore deri ne nje
jave pas takimit”, si dhe dispozitat e Kodit te Procedures
Administrative, neni 51/1 sipas te cilit “Cdo person gezon
te drejten per t’u informuar nga administratat ne lidhje me
zhvillimin e procedimeve per te cilat ai person eshte
drejtepersedrejti i interesuar…” neni 56 /a, b sipas te
cilit “Palet e interesuara duhet te njoftohen per te gjitha
aktet administrative nepermjet te cilave: 1- merren
vendime ne lidhje me pretendimet e tyre, b-vendosen detyrime,
ndershkime ose shkaktohen deme…”.
Per kete arsye ne date 29.01.2004 ekspertet te
Institucionit tone shqyrtuan
ne vend keto ankesa, per te vleresuar me objektivitet dhe
paanshmeri procedurat ligjore qe kishit ndjekur per kete largim
kolektiv nga puna.
Nga kqyrja ne vend e praktikave dokumentare te ankuesve
ne veçanti dhe dokumentacioneve te Bashkise ne pergjithesi, u
konstatuan mangesi te theksuara, te trasheguara nga paraardhesi,
por edhe te krijuara rishtazi.
Nga verifikimi i akteve te administruara per largimet nga
puna te ish punonjesve te Bashkise, rezulton se ne fillimin e
marredhenieve juridike te punes, ndermjet nje pjese te ankuesve
dhe Bashkise Kamez, nuk jane respektuar kerkesat per pranimin ne
sherbimin civil te percaktuara ne nenin 13 te ligjit Nr.8549
date 11.11.1999 “Statusi i nepunsit civil” si dhe kerkesat e
VKM-se Nr.231 date 11.05.2000 “Per pranimin ne sherbimin civil
dhe periudhen e proves”. Ky fakt sjell mungesen e statusit te
nepunesit civil per ankuesit, e per pasoje edhe pamundesine e
mbrojtjes nga ky ligj. Ne kete kuptim perderisa s’eshte
zbatuar statusi i nepunesit civil qe ne rekrutimin e tyre,
marredheniet e punes se ankuesve rregullohen me dispozitat e
Kodit te Punes.
Shkelje tjeter eshte se baza ligjore mbi te cilen jeni
mbeshtetur per largimet nga puna, respektivisht nenin 44/e te
ligjit Nr.8652 date 31.07.2000 “Per organizimin dhe
funksionimin e qeverisjes vendore”, eshte reference e gabuar,
sepse ky nen ne kete ligj percakton vetem kompetencen tuaj
lendore dhe detyrat si kryetar Bashkie. Ndersa procedura ligjore
qe duhet te ndiqen ne lindjen dhe shuarjen e nje marredhenie
pune rregullohet me
dispozitat e Kodit te Punes, te cilat ne asnje rast nuk
rezultuan te jene zbatuar per ankuesit, si persa i perket
afateve paraprake te njoftimeve, ashtu dhe
zgjidhjes se saj per shkaqe te arsyeshme, percaktuar
shprehimisht ne nenet 141 e vijues te Kodit te Punes.
Ne pikepamje te vleresimit te vlefshmerise se aktit
administrativ per nga forma dhe permbajtja, rezulton se ne asnje
rast nuk jane zbatuar ose jane zbatuar gabim, dispozitat e Kodit
te Procedures Administrative, lidhur me elementet e aktit
administrativ, si percaktimin e aktit individual, te qellimit te
aktit dhe arsyetimit te tij. Keshtu ne vendimin Nr.71 date
17.11.2003 urdherohet nje largim kolektiv nga puna per 22
punonjes, nderkohe qe ne sejcilin rast krijohen pasoja juridike
individuale, sepse dhe pozita dhe gjendja e tyre eshte e
ndryshme. Ne kete vendim mungon : qellimi i aktit, shpjegimi i
fakteve qe jane bere shkas per nxjerrjen e aktit, shpjegimin e
kuptimit te aktit, arsyetimi, etj. detyrime te cilat jane
percaktuar ne nenet 105,107, 108 ,109 te Kodit te Procedures
Administrative.
Keto
mangesi jane evidente edhe ne rastet e vendimeve individuale
Nr.75 date 21.11.2003, Nr.32 date 21.11.2003, Nr.28 date
21.11.2003, Nr.40 date 26.11.2003, Nr.41 date 26.11.2003, Nr.81
date 18.12.2003, Nr.30 date 21.11.2003, Nr.36 date 21.11.2003,
Nr.38 date 17.11.2003, Nr.74 date 21.11.2003, Nr.34 date
21.11.2003, Nr.33 date 21.11.2003, Nr.30 date 21.11.2003, Nr.31
date 21.11.2003, Nr.39 date 24.11.2003, Nr.43 date 26.11.2003,
Nr.123 date 21.11.2003, Nr.73 date 21.11.2003, Nr.72 date
21.11.2003, per ankuesit respektive.
Ne
tre vendime administrative perkatesisht per Arjan Xhakida, me
detyre pergjegjes i tregut te Fruta Perimeve, Martina Cara me
detyre pergjegjese sektorit te pastrimit, Armando Murati me
detyre fadromist manoviator, jane tejkaluar kompetencat ligjore
te percaktuara ne nenin 44 pika “ë” te ligjit Nr.8652 date
31.07.2000 “Per organizimin dhe funksionimin e qeverisjes
vendore” ne te cilen percaktohet se: “Kryetari i Bashkise
emeron dhe shkarkon drejtuesit e ndermarrjeve dhe institucioneve
ne varesi…”. Ne rastet e mesiperme punonjesit kane qene
vetem punetore te organeve ne varesi te Bashkise dhe vendimet
administrative per largimet e tyre nga puna, duhet te
nxirren nga drejtuesi i tyre si punedhenes dhe jo
Kryetari i Bashkise, i cili emeron dhe shkarkon vetem drejtuesin
e ketyre ndermarrjeve apo institucioneve ne varesi.
Sikurse parashtruam me lart çeshtja
per nga rendesia e saj ju nenshtrua nje hetimi te plote te praktikave dokumentare te
rasteve objekt shqyrtimi. Ne perfundim rezultoi se ne
administraten e kesaj Bashkie
kishte mangesi te theksuara ne keto drejtime :
1-Ne
anen dokumentare ne teresi, mungonin teresisht dosjet e
personelit.
2-Nga
veprimtaria e ish Kryetarit dhe administrates se meparshme
kishte pak ose aspak dokumenta qe provonin ecurine e zhvillimit
te veprimtarise se kesaj Bashkie.
3-Ne
librin e protokollit kishte mosperputhje midis akteve
administrative faktike dhe atyre te regjistruara ne kete liber.
Kjo u konstatua edhe per vendimet administrative te punonjesve
te larguar, te cilet ne dokumentat e disponuara mbanin daten
17.11.2003, ndersa ne librin e protokollit ne kete date, nuk
figuronin te regjistruara asnje nga keto vendime.
Nisur
nga fakti se Bashkia perfaqson nje unitet
administrativo-territorial me
rendesi te veçante qeverisese dhe Kryetari si i mandatuar nga
banoret taksapagues, te cilet i perfaqeson gjate ketij mandati
ne permbushjen e funksioneve dhe kompetencave te tij te
ngarkuara me ligj,
duhet te jete nje rregullator, i cili ne veprimtarine e
tij qeverisese nuk duhet te gjeneroje konflikte sociale me
permasa te tilla, sikurse u evidentuan rastet e nje largimi te
tille kolektiv nga puna, por duhet te kete ndjeshmerine e
respektimit te ligjit dhe te mireadministrimit.
Veprimet
ne kundershtim me kerkesat e ligjes cenojne rende veprimtarine e
qeverisjes lokale dhe mund te sjellin pasoja social-ekonomike te
panevojshme.
Ne keto kushte nga konstatimet qe u munduam te
evidentonim nepermjet ketij rekomandimi, Institucioni i Avokatit
te Popullit pasi veren se
ndaj shtetasve, Bashkia ka kryer veprime dhe
mosveprime
te parregullta e te paligjshme, te cilat kane sjelle si pasoje
mohimin e nje sere te drejtash dhe interesash te ligjshme te
tyre, ne mbeshtetje te Kushtetutes se Shqiperise Neni 63/3 ne te
cilen parashikohet se: “Avokati
i Popullit ka te drejte te beje rekomandime dhe te propozoje
masa kur veren shkelje te te drejtave dhe lirive te njeriut nga
administrata publike”
si dhe ne zbatim te nenit 19/b te ligjit Nr.8454 dt.4/02/1999 “Per
Avokatin e Popullit” ku parashikohet se: “Avokati
i Popullit, paraqet rekomandime per venien ne vend te se drejtes
se shkelur tek organi administrativ qe, sipas tij, ka shkaktuar
shkelje te te drejtave dhe lirive”
JU REKOMANDOJME
Rivenien ne
vend te nje sere te drejtash te mohuara kundrejt
punonjesve te Bashkise Kamez, duke marra masat e
nevojshme ne menyre individuale, per rregullimin e gjendjes qe
eshte krijuar nga largimi kolektiv dhe i pabazuar ne ligj, si
dhe marrjen e masave per rregullimin e anes proçeduriale dhe
dokumentare te administrates se kesaj Bashkie per nje
mireqeverisje dhe funksionim te rregullt dhe ligjor te njesise
vendore Bashkia Kamez, konkretisht :
Ne punesimin e
punonjesve te zbatohen dispozitat e ligjit
Nr.8549 date 11.11.1999 “Statusi
nepunesit civil” dhe aktet perkatese te Keshillit te
Ministrave.
Te formuloni
aktet administrative sipas Kodit te Procedures Administrative,
me tere elementet perkates te nje akti nenligjor.
Te zbatoni
dispozitat ligjore per largimet nga puna, per çdo rast konkret.
I
bindur ne bashkepunimin tuaj, pres te njihem me veprimet Tuaja
konkrete brenda nje afati 30 ditor. Kjo kerkese bazohet ne nenin
23 te Ligjit Nr.8454 date 4.02.1999 “Per
Avokatin e Popullit”.
AVOKATI I POPULLIT
ERMIR
DOBJANI
|
