E nderuar Zj. Ministre!

          Së pari dëshiroj të vlerësoj angazhimet tuaja serioze për përmirësimin e imazhit të sistemit shëndetësor dhe luftën për parandalimin e fenomenit të korrupsionit në shëndetësi, në interes të pacientëve dhe të njerëzve në nevojë.

Së dyti, lutem të merrni në shqyrtim Raportin e Veçantë nr.2 “Për shëndetin mendor në Shqipëri” dërguar ish ministrit Z. Nard Ndoka më datën 03.06.2008 dhe të na dërgoni qëndrimin Tuaj institucional për të.

          Së treti, Njësia për Parandalimin e Torturës pranë Avokatit të Popullit, realizoi një inspektim në pavionin për të mitur dhe adoleshent në Spitalin Psikiatrik të Qëndrës Spitalore Universitare “Nënë Tereza” në Tiranë.

Gjatë këtij inspektimi u realizua takimi me drejtuesin e këtij Spitali, Dr. Anastas Suli, shef i shërbimit, dhe u konstatuan problemet si më poshtë:

1. Ministria e Shëndetësisë në ndarjen strukturore të saj e ka paraqitur të veçantë repartin psikiatrik për fëmijë dhe minoren, por në organigramën e QSUT-së nuk figuron si një shërbim më vete. Në bazë të Konventave dhe akteve ndërkombëtare në respektim të të drejtave të fëmijëve, ky lloj shërbimi nuk mund të jetë në një godinë me të sëmurët mendorë madhorë dhe trajtimi i tyre nuk mund të jetë i njëjtë.

Në nenin 3/3 të Konventës mbi te Drejtat e Femijëve thuhet se: “Shtetet palë marrin masa që institucionet, shërbimet dhe qendrat që përgjigjen për kujdesin dhe mbrojtjen e fëmijëve të veprojnë në përputhje me normat e caktuara nga autoritetet kompetente, vecanërisht në fushën e sigurisë, të shëndetit, të numrit dhe aftësive të personelit të tyre si dhe kontrollit të duhur”.

2.     Kapaciteti i shtrimit në repartin e adoleshentëve ishte 15 shtretër. Trajtimi i fëmijëvë të vegjël kryhej në shtëpi, kjo edhe për arsye psiko-terapije.Pra nuk kishte mbipopullim pacientësh.Ndërkohë ky shërbim mbulonte një numër të konsiderueshëm vizitash ambulatore në këto ambjente.

3.     Kushtet e dhomave ishin të mira, me krevate dyshe me komodina dhe shtroje, të ajrosura, me dritare me hekura, por jo me xhama të pathyeshëm.Linin për të dëshiruar kokat e krevatëve dhe komodinat në disa dhoma, të cilat ishin të dëmtuara dhe duheshin zëvendësuar menjëherë. Klasa e aktiviteteve ishte e paisur me tavolina dhe karrike dhe shërbente si sallë lojrash për të sëmurët.

4.     Kushtet higjeno-sanitare ishin të mira, tualetet te rikonstruktuara dhe të rregullta, shtrojet të pastra dhe ishte bërë afishimi i të drejtave të pacientit në dhomën e shlodhjes.

5.     Ushqimi ishte i mirë dhe kushtet në të cilat ofrohej ishin të pranueshme. Kishte sistem qëndror ngrohje, por duke qënë se ishte një godinë e rikonstruktuar me teknologjinë e fundit, mungonin specialistët e duhur për mirëmbajtje.

6.     Spitali nuk dispononte në organikë mesues për fëmijët e shtruar dhe aktualisht nuk zhvilloheshin orë mësimore.

7.     Spitali kishte një psikologe, të veçantë për të miturit ndërsa punonjës social nuk kishte, në kundërshtim kjo me ligjin 8092 dt.21.03.1996 “Për shëndetin Mendor”, ku parashikohet se : “Në të gjitha institucionet psikiatrike Ministria e Punës dhe Çështjeve sociale cakton punonjës social të cilët mbikqyrin ecurinë e pacientëve nga pikpamja sociale dhe mbrojtjes së të drejtave të tyre”.

8.     Personeli infermier dhe kujdestar sipas drejtuesve nuk ishte në nivelin e kërkuar dhe në disa raste, nën standartet minimale të kërkuara.

9.      Furnizimi me medikamente në disa raste mungonte, por kapërcimi i emergjencave ishte bërë edhe me ndihmën e donatorëve. Spitali nuk aplikonte mjete shtrënguese, por vetëm medikamente për qetësimin e të sëmurit.

10. Duke parashtruar konstatimet e mësipërme, Avokati i Popullit duke qënë tepër i obliguar për të drejtat dhe trajtimin e fëmijëve, synon që me parashtrimin e kësaj problematike, të bëhet i mundur përmirësimi i një sërë kushtesh të cilat do të ndryshojnë dukshëm shërbimin shëndetësor që ofrohet ndaj tyre.

Në këto kushte, në mbështetje të pikës 3, të nenit 63 të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë ku thuhet se: “Avokati i Popullit ka të drejtë të bëjë rekomandime dhe të propozojë masa kur vëren shkelje të të drejtave dhe lirive të njeriut nga administrata publike”; si dhe në bazë të nenit 21/c të Ligjit Nr.8454 dt.04.02.1999 “Për Avokatin e Popullit” (me ndryshimet përkatëse) ku përcaktohet se: “Avokati i Popullit paraqet rekomandime për marrje masash për vënien në vend të së drejtës së shkelur tek organi epror i organit që ka shkaktuar shkelje të të drejtave dhe lirive”

R E K O M A N D O J M Ë

1.     Krijimin e një shërbimi më vete me personel kujdestar dhe edukator vetëm për fëmijë dhe adoleshentë duke i dhënë statusin e një klinike dhe shkëputjen e saj imediate nga godina e Psikiatrisë së të miturve.

2.     Marrjen e masave urgjente për punësimin e punonjësve social dhe të një mësuesi pranë këtij reparti, pasi kjo kategori meriton një vëmendje specifike, e parë kjo edhe në këndvështrimin e përgjithshëm të këtij sistemi.

3.     Përmirësimin e paisjeve hotelerikë si krevatë dhe komodina dhe zëvendësimin e xhamave të dritareve me xhama të pathyeshëm për sigurinë maksimale të pacientëve të strehuar.

Në zbatim të këtij rekomandimi lidhur me masat që do të merrni si dhe në mbështetje të nenit 14 të Ligjit Nr.8454 datë 04.02.1999 “Për Avokatin e Popullit” lutemi të na ktheni një përgjigje jo më vonë se 30 ditë nga data e paraqitjes së këtij rekomandimi.

          Duke besuar për bashkëpunimin Tuaj,

                                                           Me respekt

AVOKATI  I  POPULLIT

        Ermir  DOBJANI