Zoti Drejtor,

          Sikurse ju kemi vënë në dijeni, në institucionin tone ka ardhur ankesa e shtetasit Bazo Liçaj me banim në fshatin Jurgucat, Gjirokastër. Ai na shkruan se është pensionist me moshe 68 vjeç. Sipas tij, që nga dt. 20.09.2008 deri në dt. 20.10.2008, nëpërmjet policit Jorgo Kokoli është thirrur mbi 10 herë në Komisariatin e Policisë Gjirokastër dhe ndërkohë 3 herë është shoqëruar në kundërshtim me ligjin në dhomën e izolimit duke u mbajtur nga 10 orë. Në një rast, më dt. 13.10.2008, në shtëpinë e tij kanë shkuar 7 policë me Jorgo Kokolin në krye, e morën me forcë dhe e futën në dhomën e izolimit. Gjatë kësaj kohe është keqtrajtuar, kërcënuar e fyer, nuk i është dhënë ujë për të pirë, nuk është lejuar të shkojë në banjo dhe të merrte ilaçet. Si rezultat i kushteve të keqia dhe keqtrajtimit, atij i është ngritur tensioni dhe i ka rënë të fikët. Sipas tij, sebepi për të kryer këto veprime nga policia është fakti, se ai ka një stan me dele në mal dhe i kullot ato në pronën e fshatit. Një pjesë të kësaj prone me sip. 82 ha, por që nuk ka kufij e ka blerë nga kisha shtetasi Stefan Jovani. Shtetasi Stefan Jovani ka një tufe me dele dhe në kullotën e tij ushqehen edhe delet e shtetasit Blerim Mëhilli (sipas ankuesit ky është shoferi i juaj) dhe të kunatit të tij. Ankuesi pretendon se këto veprime arbitrare dhe presione ndaj tij urdhërohen nga drejtuesit e policise Gjirokastër nën ndikimin e personave që kanë interes të drejtpërdrejtë me tokat në fjalë.

Në bazë të kërkesës tonë drejtuar juve, Komisariati i Policisë Gjirokastër, me shkresën Nr. 1607/1 prot., dt. 25.11.2008, midis të tjerave na informoi se, shtetasi Bazo Liçaj është thirrur në polici në bazë të nenit 100 të ligjit nr. 9749, dt. 04.06.2007 “Për Policinë e Shtetit” lidhur me konfliktin në fjalë. Se ai është shoqëruar dy herë në polici, më dt. 02.10.2008, nga ora 12.45 deri në orën 17.30 dhe në dt. 13.10.2008 nga ora 18.00 deri në orën 19.45. Gjithashtu na informoi se, më dt. 14.10.2008, ndaj tij ka filluar procedimi penal në gjendje të lirë për veprën penale “Zaptim prone” dhe materialet i kanë kaluar Prokurorisë së Rrethit Gjirokastër.

Zoti Drejtor,

Nga ankesa dhe përgjigjia e Komisariatit të Policisë Gjirokastër rezulton se:

1. Konflikti që ankuesi ka me personat e tjerë lidhur me tokën kullotë, është një konflikt civil, “cënim pronësie”, i parashikuar nga neni 302 i K.Civil. Theksojmë se ndodhemi përball këtij konflikti, nëse kundërshtarët e tij disponojnë dokumente pronësie të kësaj toke, kullote. Si i tillë ai zgjidhet civilisht nëpërmjet gjykatës civile dhe jo penalisht sikurse ka vepruar policia.

2. Nga ana e policisë në trajtimin e këtij rasti është demostruar nivel i ulët profesional, sepse:

a) Nuk është bërë konform ligjit vlerësimi i saktë i problemit në fjalë.

b) Në këtë rast jo vetëm që nuk kemi vepër penale, por për më tepër në Kodin Penal nuk është parashikuar ndonjë vepër penale  “Zaptim prone”. Në K.Penal, në nenin 200 të tij, është parashikuar vepra penale e “Pushtimit të tokës”. Sipas të Drejtës Penale, Pjesa e Posaçme, që të kryhet vepra penale (kundërvajtja penale) e “pushtimit të tokës”, kërkohet që subjekti i saj të kryejë veprime të tilla si, duke zgjeruar kufijtë e tokës së vet në dëm të pronës së tjetrit ose duke e zënë pa leje tokën për ndërtime të objekteve të ndryshme industriale, tregtare, banesa etj.

Në rastin konkret, ankuesi nuk ka kryer asnjë nga këto veprime. Ai ka kullotur delet e tij në këtë tokë të pretenduar si pronë nga persona të tjerë. Ky veprim nuk është parashikuar si veprim kriminal nga e Drejta Penale dhe si i tilë nuk përbën vepër penale.

3. Shoqërimi i ankuesit në polici duke i shkelur lirinë atij, është bërë në mënyrë të kundërligjshme e në kundërshtim me rastet e parashikuara në dispozitat e ligjit nr. 9749, dt. 04.06.2007 “Për Policinë e Shtetit”. Sipas nenit 11, pika 6 e ligjit, “Shoqërimi, në kuptimin e këtij ligji, nënkupton rastin kur një person ka shkelur një rregull administrativ dhe identifikimi i tij krijon nevojën e shoqërimit në zyrat e policisë me ose pa vullnetin e tij”.

Sikurse konstatohet qartë nga difinicioni që jep kjo dispozitë, shoqërimi në zyrat e policisë i një personi bëhet vetëm kur ai ka shkelur një rregull administrativ dhe nëse është i pa identifikuar. Pra që një person të shoqërohet në polici duhet që të ekzistojnë njëkohësishtë të dy kushtet:

Së pari, shkelja e një rregulli administrativ nga një person, që do të thotë kryerja prej tij e një kundërvajtje administrative për të cilën ai duhet të gjobitet apo të procedohet.

Së dyti, shkelsi i rregullit administrativ d.m.th kundërvajtësi është i paidentifikueshëm, sepse nuk ka dokumente identifikimi me vete në atë moment që konstatohet shkelja nga punonjësi i policisë.

Është me shumë rëndësi që të theksojmë, se ligji në këtë dispozitë të rëndësishme të tij e ka kushtëzuar shoqërimin në polici të një personi vetëm kur ai shkel një rregull administrativ dhe jo kur dyshohet apo shkel një rregull apo dispozitë penale.

Ndërsa në nenin 101, pika 1 e ligjit janë parashikuar rastet e shoqërimit të personave në mjediset e policisë. Sipas kësaj dispozite, “Punonjësi i policisë bën shoqërimin e personave në mjediset e policisë ose në organin urdhërdhënës në rastet e mëposhtëme:

a) për mbikqyrjen e të miturit për qëllime edukimi ose për shoqërimin e tij në organin kompetent;

b) kur personi është përhapës i një sëmundje ngjitëse, i paaftë mendërisht dhe i rrezikshëm për shoqërinë”.

Në ligj është parashikuar shoqërimi i personave në polici edhe në dy raste të tjera:

a) për rastet e hyrjeve të paligjshme në kufirin shtetëror, për dëbimet dhe ekstradimet. Kjo e drejtë është parashikuar në nenin 101, pika 4 e ligjit.

b) për rastet e masave mbrojtëse që merren ndaj personave të sëmurë mendorë, të dehurve, të droguarve ose ndaj personave me sëmundje ngjitëse. Në këto raste punonjësi i policisë e shoqëron personin në mjediset e policisë, në institucionet shëndetësore, në qëndrat e rehabilitimit apo e dorëzon te kujdestari apo personat përgjegjës. Kjo e drejtë është parashikuar në nenin 106, pika 1 e ligjit.

Pra në rastin e shoqërimit të ankuesit në polici, të paktën dy herë, sikurse pranohet në përgjigjen e kthyer nga Komisariati i Policisë Gjirokastër, nuk kemi as shkelje të rregullit administrativ dhe as kundërvajtës të paidentifikuar. Ndërkohë duhet të theksojmë se nuk ndodhemi edhe para asnjërit prej rasteve ligjore të shoqërimit të shtetasve në polici.

Për sa më sipër, bazuar në nenin 63, pikën 3, të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë, ku thuhet se:  “Avokati i Popullit ka të drejtë të bëjë rekomandime dhe të propozojë masa kur vëren shkelje të të drejtave të njeriut nga administrata publike”, dhe nenit 21, gërma “d” të ligjit nr. 8454, datë 04.02.1999 “Për Avokatin e Popullit”, i ndryshuar, ku thuhet se: “Avokati i Popullit për shkelje të rënda, të vëna re, i propozon çdo organi, si dhe Kuvendit, shkarkimin e funksionarëve që janë kompetencë e tyre” ju,

R E K O M A N D O J M Ë :

1. Që  të analizoni me objektivitet veprimet e policisë të kryera në këtë rast dhe të nxirrni urdhërdhënësit dhe përgjegjësitë e tyre.

2. Ndaj punonjësve të policisë që kanë dhënë urdhërin e shoqërimit dhe ndaj atyre që kanë kryer veprimet e kundërligjshme në dëm të shtetasit Bazo Liçaj të jepni masa disiplinore.

3. Ky rast dhe masat që do të merrni në zbatim të këtij rekomandimi të përgjithësohen dhe t’i bëhen të njohura efektivit tuaj, me qëllim që të mos përsëriten raste të ngjashme në të ardhmen.

Për masat që do të merrni në zbatim të këtij rekomandimi, lutemi na njoftoni brenda afatit ligjor prej 30 ditësh të parashikuar nga neni 22 i ligjit “Për Avokatin e Popullit”.

Duke besuar në mirëkuptimin tuaj,

         KOMISIONERI

        Skender HALUCI