Të nderuar Zotërinj !

          Në vijim të Inspektimeve në Institucione të Paraburgimit e I.E.V.P, dhe mbi bazën e një plani të caktuar, Avokati i Popullit urdhëroi kryerjen e inspektimit në Institucionin e Paraburgimit Kukës.        

Ky inspektim u zhvillua më datën 20.09.2009 dhe kishte si qëllim parësor monitorimin nga afër të kushteve dhe ambjenteve të të paraburgosurve si dhe trajtimin e tyre nga administrata e atij Institucioni  gjatë kryerjes së veprimtarisë së saj.

Gjatë inspektimit u vlerësua pritja, bashkëpunimi dhe transparenca që u mundësua nga Drejtori i këtij insitutcioni Z. Kreshnik Elezi dhe specialisti i informacionit z. Shaban Shuli.

          Inspektimi në Institucionine Paraburgimit Kukës u zhvillua në të gjitha mjediset e të paraburgosurve duke komunikuar me ta një për një në çdo dhomë.

          Në përfundim të këtij inspektimi pasi u njohëm me problematikat  dhe ankesat e ngritura nga të paraburgosurit  dhe pasi u informuan për një sërë konstatimesh të vëna re nga grupi i ekspertëve tonë, kemi detyrimin kushtetues dhe ligjor t’ju parashtrojmë  konkluzionet përfundimtare, duke ju referuar si vijon:

1. Siç jeni në dijeni në Institucionin e Paraburgimit Kukës janë 22 dhoma që ndodhen në katin e poshtëm të ndërtesës së Komisariatit të Policisë. Këto dhoma kanë qënë dhoma izolimi të sistemit të mëparshëm.

2. Në momentin e inspektimit Paraburgimi Kukës strehonte 8 të paraburgosur. Avokati i Popullit vëren se kjo shifër është e ulët, për një strehim normal të paraburgosurve ndonëse kushtet e qëndrimit të tyre në dhoma vlejnë për të dëshiruar si përsa i përket ajrimit të pakët ashtu dhe mungesës së krevateve.  Megjithë kushtet e njohura, nga personeli i administratës së Institucionit të Paraburgimit, bëhej përpjekje për mbajtjen pastër të dhomave mjedisit të brëndshëm, koridorit.

Për momentin e inspektimit në këto dhoma nuk kishte të mitur, femra apo shtetas të huaj.

Vlen të përmëndet fakti i sjelljes dhe komunikimit korrekt të personelit të policisë me të paraburgosurit.

3. Sipërfaqja e ambjentit ku të paraburgosurit dalin për ajrosje   ishte një hapësirë me dimensionet 15mX7m me 6 ndarje muri betoni të cilat për mendimin tonë janë të panevojshme. Pjesa e sipërme kishte  zgarë hekuri dhe në një të tretën e sipërfaqes mbulohej nga një strehë plastike. Mendojmë se ambjenti ku të paraburgosurit dalin në ajrim nuk ka parametrat e kërkuara.

4. Grupi i inspektues konstatoi se në dhomat ku mbaheshin të paraburgosurit nuk kishte shtretër. Dritaret e dhomave ishin të vogla dhe për rrjedhojë nuk kishte ajrim të nevojshëm. Nuk funksiononte sistemi i ngrohjes apo ftohjes për të paraburgosurit, çka vështirëson qëndrimin e tyre sidomos në periudhën e dimrit i cili në Kukës  është i ashpër.

5. Në Paraburgimin e Kukësit u konstatua se kishte dy tualete të cilat ishin në një dhomë me lagështi dhe suva të rrëzuar, në kushte që linin për të dëshiruar. Kishte edhe dushe ndonëse uji nuk ishte i vazhdueshëm, mbasi vinte me orar.

6. Në këtë Institucion nuk ka ambjente apo sallë leximi për të paraburgosurit. Nga drejtuesi i Institucionit  mësuam se biblioteka e cila ndodhet në ndërtesën e administratës ishte e varfër në literaturë, dhe ato pak libra që kishin, ishin të vjetëruara.  Mungonin mjediset e veçanta  me qëllim që të paraburgosurit të ushtronin ritet fetare.

 7. Gjatë inspektimit u konstatua se korespondenca telefonike nëpërmjet aparatit telefonik që ndodhej brënda mjedisit të paraburgimit, realizohej duke i dhënë numurin policit të shërbimit dhe mandej bisedohej me abonentin e kërkuar. Avokati i Popullit konstaton se aparati telefonik është vendosur në një ambjent të tillë që  nuk sigurohet aksesi dhe privatësia gjatë komunikimit me telefon.

8. Takimet me familjarët të paraburgusorit në këtë institucionin i realizonin rregullisht, por vëndi i takimit nuk ishte i përshtatshëm. Ai ndodhej në mjediset e ajrimit dhe bëhej nëpërmjet një zgare hekuri e në distancë prej familjarit.

9. Kuzhina në këtë institucion ishte në kushte normale higjene dhe pune. Nga të paraburgosurit nuk pati ankesa për ushqimin apo cilësinë e tij.

10. Paraburgimi Kukës ka të punësuar një mjek part time dhe tre infermjerë që kryejnë shërbim të pandërprerë 24 orësh. Ka në organikë një jurist i cili kryen dhe detyrën e kartelistit. Organika është e plotësuar dhe me punonjësit e shërbimit të edukimit, të cilët kryejnë dhe punën e specialistit të kujdesit social. Mendojmë se mbetet problem i rëndësishëm mungesa e psikologut i cili është i domosdoshëm për gjëndjen psikologjike të kësaj kategorie që përballen me një situatë të vështirë të kushteve të qëndrimit dhe faktit se janë të papërgatitur për pasojat e dënimit të tyre.

Në bisedë me drejtuesin e Institucionit të Paraburgimit Kukës z.Kreshnik Elezi, mësuam se është siguruar trualli dhe  është bërë projekti për ndërtesën e re të Institucionit të Paraburgimit, por pritet lëvrimi i fondit nga Komuniteti Europian. Prandaj, është detyra e strukturave përkatëse për marrjen e masave për shpejtimin e proçedurave të caktuara për këtë qëllim.

Për sa më lart, Avokati i Popullit  bazuar në Pikën3 të nenit 63 të Kushtetutës së Republikës të Shqipërisë ku thuhet se : “Avokati i Popullit ka të drejtë të bëjë rekomandime  dhe të propozojë masa kur vëren shkelje të të drejtave dhe lirive  të njeriut nga administrata publike” si dhe nenit 21/c të Ligjit Nr. 8454 datë 04.02.1999 “Për Avokatin e Popullit” i ndryshuar, ku përcaktohet se: “Avokati i Popullit paraqet rekomandime për marrje masash për vënien në vënd të së së drejtës së shkelur tek organi administrativ, që sipas tij ka shkaktuar shkelje të të drejtave dhe lirive”JU,

                    R E K O M A N D O J M Ë

1. Përshpejtimin e proçedurave për fillimin e punimeve në ndërtesën e re të Institucionit të Paraburgimit Kukës.

2. Marrjen e masave të menjëhershme për vendosjen e krevateve  më dhomat e paraburgimit. 

3. Krijimin e kushteve të përshtashme për pastërtinë dhe higjenën në tualetet dhe furnizimin me ujë të vazhdueshëm.

4. Vendosjen e aparatit telofonik në pozicion të përshtashëm që të garantojë aksesin dhe privatësinëe të drejtës për telefonim të të paraburgosurve me familjet e tyre.

5. Krijimin e mjedisit të përshtatshëm për realizimin e takimit të të paraburgosurve me familjarët e tyre.

 6. Shtimin e numurit të literaturës dhe pasurimin e saj me qëllim shpërndarjen dhe përhapjen e dijes tek të paraburgosurit.

7. Shtimin në organikën e Institucionit me një  psikolog.

Për qëndrimin dhe masat që do të merrni në zbatim të këtij rekomandimi, sipas nenit 22 të Ligjit Nr. 8454 datë 04.02.1999 “Për Avokatin e Popullit”, presim përgjigje brënda 30 ditëve.

Duke besuar në mirëkuptimin Tuaj

AVOKATI  I  POPULLIT

        Ermir  DOBJANI