Tiranë, më 24/05/2004

Nr.   K3/P37-4   Prot.

Nr. Dok 200400109/9  

Lenda:        Rekomandim për shfuqizimin e tarifës së shërbimit të vendosur nga Drejtoria e Shërbimeve Qeveritare në ngarkim të pronarëve të vilave pranë rezidencave qeveritare

Drejtuar:    Kryetarit të Këshillit të Ministrave,

                                    Z.Fatos NANO

                                                                                          TIRANË

             I nderuar Z.Kryeministër !

             Më lejoni t'ju bëj të njohur se në Institucionin e Avokatit të Popullit, është paraqitur ankesë nga Familja Dhimitri, e cila me vendim të Komisionit të Kthimit e Kompesimit të Pronave Durrës, ka rregjistruar në pronësi të saj një vilë pranë rezidencave qeveritare në plazhin e Durrësit. Gjatë gëzimit të lirë të pronës, Drejtoria e Shërbimeve Qeveritare ka kërkuar si kusht për dhënien e lejes së hyrjes në zonën rezidenciale paraqitjen e nje sërë dokumentash dhe pagesën e një tarife vjetore për person. Konkretisht kërkohet çdo vit vërtetimi i pronësisë së objektit, çertifikata familjare, vërtetimi gjyqësor për secilin anëtar të familjes dhe kryerja e një pagese vjetore 1000 lekë personi. Në ankesën e tij, Z.Dhimitri nënvizon si të padrejtë kryerjen e pagesës së tarifës vjetore të pastrimit të territorit 1000 lekë personi, e cila mblidhet si tarifë shërbimi nga kjo drejtori.

          Respektimi i parimit “Audi alteram partem” si praktikë e punës së Avokatit të Popullit gjatë verifikimit të pretendimeve të ankuesit, detyroi t`i kërkonim një informacion Drejtorit të Shërbimeve Qeveritare Z. Ilir Voci. Me anë të shkresës Nr.21Prot dt.12.02.2004 të Drejtorisë së Shërbimeve Qeveritare jemi vënë në dijeni për vërtetësinë e aplikimit të një tarife vjetore 1000 lekë për person. Shqyrtimi dhe analiza në tërësi e fakteve dhe bazës ligjore, ka sjellë si përfundim paraqitjen e Rekomandimit Nr.K3/S3-6 Prot Dt.23.02.2004 të Avokatit të Popullit pranë Drejtorisë së Shërbimeve Qeveritare, ku kërkohej anullimi i aplikimit të kësaj tarife, si të pa mbështetur në ligj dhe akte nënligjore. Përmbajtja e rekomandimit nxirrte në pah nëpërmjet argumentave juridik se veprimet e kryera nga DSHQ-ja gjatë aplikimit të tarifave të shërbimit në ngarkim të pronarëve, cënojnë në mënyrë flagrante të drejtat mbi pronën private dhe vijnë haptazi në kundërshtim me legjislacionin në fuqi për një sërë arsyesh.

-Së pari, Drejtoria e Shërbimeve Qeveritare duhet të zbatonte kuadrin ligjor në fuqi, i cili nuk lë vend për interpretime dhe diskrecion. Kjo për arsyen se në asnjë dispozitë ligjore nuk vërehen delegime atributesh të veçanta për këtë drejtori në mardhënie me të tretët dhe aq më shumë në caktimin e tarifave të shërbimit.

-Së dyti, tarifat e përcaktuara nga DSHQ-ja janë të një mase shumë herë më të madhe në krahasim me tarifat e vendosura nga Këshilli Bashkiak i Bashkisë Durrës. Në rastin konkret DSHQ-ja vjel çdo vit 1000leke për person tarifë shërbimi për pastrim territori, çka do të thotë se nga një famije ajo siguron minimalisht 3000lekë në vit, ndërsa organet vendore e kryejnë këtë shërbim për një tarifë të përcaktuar vjetore për pastrim rreth 700 lekë për familje. Kjo përllogaritje krahasuese, mendojmë se ka rënduar pa të drejtë pozitën e familjeve qe kanë në pronësi objekte pranë vilave qeveritare, duke shkaktuar një barrë të pa mbështetur në legjislacionin aktual.

            -Se treti, mendojmë se Drejtoria e Shërbimeve Qeveritare në bazë të aneksit të VKM Nr.34 Dt.7.01.1999, nuk ka në administrim ambjente të tjera për shërbim jashtë atyre të përcaktuara si vila qeveritare, territori përreth tyre, sera, kaldaja, godina e zyrave etj. Kjo do të thotë se shërbimi i pastrim-gjelbërimit kryer në favor të familjeve që jetojnë në vilat e tjera dhe territorin privat që ato disponojnë është një shërbim shtesë dhe i paautorizuar. Madje nga intervista me ankuesit, ky shërbim nuk është kërkuar nga individët privatë, por janë kryer pagesat vetëm si një kusht i njëanshëm për të përfituar leje vjetore hyrje në zonën qeveritare.

Si rrjedhim, duke klasifikuar me të drejtë DSHQ-në si “Ndërmarrje Shtetërore” mendojmë se nuk ka bazë ligjore që të përligjë veprimin e mësiperm. Kjo sepse në nenin 6 paragrafi 2 të Ligjit Nr.7582 dt.13.07.1992 “Për Ndërmarrjet Shtetërore” është parashikuar midis të tjerash se këto subjekte juridike kanë të drejtë të vendosin lirisht tarifa për mallrat dhe shërbimet e tyre, vetëm në varësi të kërkesave ose ofertave të paraqitura. Në këtë kuptim lexohet lehtësisht se shërbimi i ofuar në rastin konkret nga DSHQ-ja nuk është i asaj forme të parashikuar në dispozitën e mësipërme dhe para së gjithash, nuk ka destinacion objektet private.

Kjo tarifë që aplikohet nga ana e DSHQ-së, nuk gjen argument për tu zbatuar as nëpërmjet Ligjit Nr.7581 dt.7.07.1992 “Për Çmimet e Tarifat” në të cilin për organet shtetërore qëndrore, Këshilli i Ministrave është autoriteti që autorizon tarifat dhe nivelin e tyre. Nga ky përcaktim, krahas nje kontrolli të imët të akteve të nxjerra në bazë e për zbatim të tij, nuk është evidentuar ndonjë VKM e cila të autorizojë tarifa për shërbimet e DSHQ-së ndaj vilave private dhe pronarëve të tyre. Në këtë kuptim, e gjejmë me vend t`ju vëmë në dijeni se urdhrat e dalë nga drejtuesit e organeve shtetërore në kapërcim të kompetencave të tyre, në bazë të nenit 116 gërma b të Ligjit Nr.8485 dt.12.05.1999 “Kodi i Proçedurave Administrative” janë akte administrative absolutisht të pavlefshme, të cilat nuk kanë fuqi juridike (Null).

          Gjthashtu në bazë të Vendimit të Këshillit të Ministrave Nr.34 dt.7.01.1999 “Për Drejtorinë e Shërbimeve Qeveritare dhe Trajtimin e Personaliteteve të Larta” ndryshuar me VKM Nr.678 dt.15.12.2000 dhe VKM Nr.399 dt.22.08.2002 kemi konstatuar me objektivitet se aplikimi i tarifës së shërbimit nga DSHQ-ja nuk gjen pasqyrim dhe mbështetje. Megjithë pretendimin se Drejtoria e Shërbimeve Qeveritare shfrytëzon të ardhurat e kësaj tarife për mbulimin e shpenzimeve që kanë të bëjnë me pastrimin e territorit dhe ruajtjen e gjelbërimit, vlen të përmendim se në nenin 8 III/b dhe 10(3) I (ë/f) të Ligjit Nr. 8652 dt.31.07.2000 “Për Organizimin dhe Funksionimin e Qeverisjes Vendore” është theksuar midis të tjerash se organet vendore gëzojnë të drejta të përcaktuara me ligj brenda juridiksionit territorial të tyre. Në këtë kuptim gjen zbatim vendosja e taksave dhe tarifave për shërbimet që mbulojnë këto organe vendore, sikundër është administrimi i parqeve, lulishteve, zonave të gjelbëruara publike, grumbullimi, largimi dhe perpunimi i mbeturinave etj. Gjithashtu neni 23 pika 2 e Ligjit Nr.8982 dt.12.12.2002 “Për Sistemin e Taksave Vendore” parashikon edhe rastet kur këto organe në mungesë të operimit direkt në terren, caktojnë me anë të drejtuesve të tyre ekzekutivë agjentë të caktuar, të cilët kryejnë këto shërbime përkundrejt përqindjes së tarifës që caktohet në kontratë. Kjo mardhënie juridike që parashikon ligji, mendojmë se është tërësisht e zbatueshme edhe në rastin konkret midis Drejtorisë së Shërbimeve Qeveritare dhe Bashkisë Durrës.

Në këtë kuadër, përfaqsues të Avokatit të Popullit, kanë zhvilluar edhe një takim me Z. Ilir Voci, ku nga ana e këtij të fundit u premtua marrja e masave të mënjëhershme për zgjidhjen e këtij problemi, duke u zotuar për zbatimin e nenit 22 te Ligjit Nr.8454 dt.4.02.1999 “Për Avokatin e Popullit” në të cilin parashikohet informimi i Avokatit të Popullit brenda 30 ditësh për veprimet që do të kryhen në zbatim të rekomandimeve të tij nga organet e administratës publike. Por deri tani nuk kemi asnjë reagim zyrtar pozitiv për çështjen në fjalë.

          Avokati i Popullit konstaton se gjendja e paligjshmërisë së aplikimit të tarifave të shërbimit vazhdon të jetë prezente gjatë aktivitetit të Drejtorisë së Shërbimeve Qeveritare në kundërshtim me legjislacionin në fuqi. Duke mos i kthyer përgjigje zyrtare brenda afateve ligjore Avokatit të Popullit, shpreh mendimin se ky është një qëndrim i papërgjegjshëm i një funksionari pranë organeve të larta të shtetit që krahas të tjera prish imazhin e mirëqeverisjes të administratës publike ndaj qytetarëve.

Në këto kushte, duke e vendosur të ezauruar komunikimin zyrtar me Drejtorinë e Shërbimeve Qeveritare, në mbështetje të nenit 63 pika 3 të Kushtetutës së Shqipërise, në të cilën thuhet se:“Avokati i Popullit ka të drejtë të bëjë rekomandime dhe të propozojë masa kur vëren shkelje të të drejtave dhe lirive të njeriut nga administrata publike” si dhe në bazë të nenit 21 gërma “c” të ligjit Nr.8454 dt.4.02.1999 “Për Avokatin e Popullit” në të cilin parashikohet se: “Avokati i Popullit paraqet rekomandime për marrje masash për venien në vend të së drejtës së shkelur tek organi epror i organit që sipas tij ka shkaktuar shkelje;,

Ju Rekomandojmë

          Shfuqizimin e tarifës së shërbimit që aplikohet nga DSHQ-ja ndaj pjesëtarëve të familjeve pronare të vilave private pranë rezidencave qeveritare, si praktikë administrative e pa mbështetur në ligj dhe akte nënligjore dhe që cënon rëndë të drejtat, liritë dhe interesat e ligjshme të individëve.

          Lidhur me qëndrimin që do të mbani ndaj këtij rekomandimi, në zbatim të nenit 22 te Ligjit Nr.8454 dt.4.02.1999 “Për Avokatin e Popullit” lutemi të vihemi në dijeni.

                                                               AVOKATI  I  POPULLIT

         ERMIR DOBJANI