Nr.  K3/O3-6   Prot.                                 Tiranë, më 23/11/2005

Nr. Dok. 200501849/6       

Lenda:        Rekomandim lidhur me ndermarrjen e iniciatives ligjore per parashikimin ligjor te termit ”takse e drejperdrejte” ne Ligjin nr. 8977, date 12.12.2002 “Per sistemin e taksave ne Republiken e Shqiperise” si dhe ne Ligjin nr. 8982, date 12.12.2002 “Per sistemin e taksave vendore” per cilesimin ligjor te llojeve te “taksave vendore te drejperdrejta” per efekt te perjashtimit te veteraneve te luftes, invalideve, te te verberve.

Drejtuar:    Ministrit te Financave

                             z.Ridvan BODE

Ministrit te Brendshem

z.Sokol OLLDASHI

                                                                          T I R A N E

Te nderuar zoterinj ministra!

          Prane Institucionit te Avokatit te Popullit, perfaqesues te Kryesise se Komitetit te Organizates se Veteraneve te LANC kane derguar nje ankese me ane te te ciles shprehin shqetesimin e veteraneve per mosperjashtimin nga taksat e drejperdrejta.

          Lidhur me kete çeshtje, ata kane kerkuar nderhyrjen e Institucionit te Avokatit te Popullit, sepse pretendojne perjashtimin nga taksat e drejperdrejta si veterane lufte, bazuar mbi Ligjin nr.7874, date 17.11.1994 ‘Per statusin e veteranit te luftes kunder pushtuesve nazifashiste te popullit shqiptar.

          Duke marre shkas nga kjo ankese ne i kerkuam shpjegime Ministrit te Financave per dy nençeshtje te lidhura me pretendimin e ankuesve.

          Nisur nga fakti qe informacioni i derguar nga ky organ, me shkresen nr.6731/1 prot, te dates 1411.2005, nuk jepte pergjigje per pyetjet qe ne kishim ngritur, morem nje takim me Drejtoreshen e Drejtorise Juridike prane Ministrise se Financave zj.Lindita Rusmali. Nga ky takim rezultoi se kjo drejtori e kishte gjetur te drejte shqetesimin tone persa i perket boshllekut ne legjislacion te konceptit “takse e drejperdrejte” dhe se kush eshte akti juridik qe do te percaktoje llojet e taksave te drejperdrejta ( ligji, VKM –ja apo udhezimi?). Per keto arsye ata i kishin derguar nje memo Drejtorise se Makros brenda Ministrise se Financave, qe ta mbanin parasysh ne paketen fiskale te vitit 2006 kete çeshtje.  Vlen te shtojme se gjate ketij takimi u pranua se konstatimi i Institucionit te Avokatit te Popullit per kete problem qendron.

          Po te rikthehemi tek ankesa jone invalidet, veteranet, te verbrit kane nje percaktim te njejte ne ligjet perkatese ku thuhet se: ”Perjashtohen nga taksat e drejperdrejta”.

          Duke iu referuar doktrines per kete problem, percaktohet se taksat sipas organit qe i vendos dhe i administron apo mbledh, jane kombetare dhe vendore, perkatesisht te percaktuara me Ligjin nr.8977, date 12.12.2002, “Per sistemin e taksave ne Republiken e Shqiperise” dhe  Ligjin nr. 8982, date 12.12.2002, “Per sistemin e taksave vendore”. Ne te dyja keto ligje jane percaktuar se kush quhen taksa kombetare dhe vendore dhe se kush perjashtohet nga pagimi i ketyre taksave, por pa mbajtur parasysh ligjet per veteranet, invalidet dhe te verbrit, ku eshte bere percaktimi se keto subjekte perjashtohen nga taksat e drejperdrejta.

          Ne fakt, eshte konstatuar ky difekt nga Ministri i Financave qe ka krijuar nje praktike tashme, duke nxjerre udhezime si;

- udhezimi nr.1 date 3.01.2003 “Per perjashtimin nga taksat e drejperdrejta te veteraneve te luftes, te verberve, invalideve”,

- udhezimi nr. 3, date 18.01.2005 “Per sistemin e taksave kombetare ne Republiken e Shqiperise” i cili ka percaktuar se kush do te quhen taksa te drejperdrejta kombetare nga te cilat do te perjashtohen kategorite e siperpermendura.

Ne fakt, per taksat kombetare eshte percaktuar perjashtimi, por ne mendojme se ky lloj percaktimi duhet te ishte bere ne ligj. Pra pavaresisht se per taksat kombetare, Ministri i Financave e ka bere zberthimin se kush jane per llogari te nenit 8 te Ligjit nr.7663, date 20.01.1993, “Per statusin e invalidit te luftes kunder pushtuesve nazifashiste te popullit shqiptar”, te nenit 13 te Ligjit nr.7874, date 17.11.1994 “Per statusin e veteranit te luftes kunder pushtuesve nazifashite te popullit shqiptar”, te nenit 6 te Ligjit nr.7889, date 14.12.1994 “Per statusin e invalidit”, te nenit 4 te Ligjit nr.8098 date 28.031996 ‘Per statusin e te verberve”, ne rastin e taksave te drejperdrejta, menyra e gjetur nga Ministri i Financave per rregullimin e çeshtjes me ane te udhezimit nr. 3 date 18.01.2005, nuk eshte kushtetues dhe ligjor, duke iu referuar parimit te kushtetutshmerise dhe ligjshmerise.

E themi kete, sepse ne nenin 118 te Kushtetutes eshte percaktuar se; “Ligji duhet te percaktoje organin kompetent, ceshtjet qe duhen rregulluar si dhe parimet baze mbi te cilat nxirren keto akte. Ne nenin 9 te Kodit te Procedurave Administrative thuhet se; Organet e Administrates Publike e zhvillojne veprimtarine e tyre ne perputhje me Kushtetuten e Republikes se Shqiperise, Marreveshjet Nderkombetare ne te cilat Republika e Shqiperise aderon, ligjet e Republikes se Shqiperise, brenda kufijve te kompetencave qe u jane dhene atyre dhe konform qellimit per te cilin jane dhene keto kompetenca”. Nderkohe qe te dyja ligjet, qofte ai per taksat vendore dhe ai per taksat kombetare e kane bere vete perjashtimin e subjekteve, p.sh. te personave qe gezojne status diplomatik, duke mos e ngarkuar Ministrin e Financave qe te beje nje perjashtim tjeter per taksat e drejperdrejta. Pra Ministri i Financave ne kete rast, nepermjet nxjerrjes se udhezimit nr.3 date 18.01.2005, ”Per sistemin e taksave kombetare ne Republiken e Shqiperise”, ka tejkaluar kompetencat e ligjit. Ne asnje nga keto ligje nuk eshte ngarkuar Ministri i Financave te nxjerre udhezime ku te parashikoje shprehimisht subjektet qe perjashtohen dhe llojet e taksave nga te cilat perjashtohen.

Njekohesisht dhe Ligjet perkatese per veteranet, invalidet, te verbrit, nuk e ngarkojne  Ministrin e Financave te nxjerre udhezime per zberthimin e taksave te drejteperdrejta, qofte kombetare, qofte vendore. Konkretisht ne nenin 10 te ligjit 7663, date date 20.01.1993 ‘Per statusin e invalidit te luftes kunder pushtuesve nazifashite te popullit shqiptar” parashikohet se eshte Keshilli i Ministrave i ngarkuar me zbatimin e ketij ligji. Po keshtu ligji nr. 7874, date 17.11.1994, “Per statusin e veteranit te luftes kundet pushtuesve nazifashiste te popullit shqiptar”, ne nenin 14 te tij ngarkon Keshillin e Ministrave per zbatimin e ketij ligji. Pra kjo çeshtje deri ne momentin e hyrjes ne fuqi perkatesisht te Ligjeve per taksat kombetare dhe vendore (viti 2002), mund te rregullohej me Vendim te Keshillit te Ministrave, gje qe nuk eshte bere. Ajo ç’ka konstatojme eshte se ky rregullim eshte bere me udhezim dhe vetem per taksat kombetare dhe jo per vendoret.

Ne ligjin nr.8982, date 12.12.2002, ‘Per sistemin e taksave vendore” ne nenin 6 eshte percaktuar se; “Perjashtohen nga taksat vendore te gjitha subjektet e parashikuara shprehimisht ne kete ligj dhe me ligje te vecanta”. Nga ky ligj ne nuk konstatojme asnje lloj perjashtimi per kategorine e veteraneve te luftes, invalideve dhe te verberve, nderkohe qe ne ligjet e tyre, kjo lloj kategorie perjashtohet nga taksat e drejperdrejta”. Pra,  siç lehtesisht konstatohet ka nevoje per nje rregullim ne kete ligj, te percaktimit te sakte te llojeve te “taksave vendore te drejperdrejta” si dhe subjektet te cilat do te perjashtohen nga keto taksa.

Per sa me lart, Institucioni i Avokatit te Popullit, duke e konsideruar si nje problem shqetesues dhe pergjithesues qe prek te gjithe kontigjentin e veteraneve te luftes, invalideve te luftes e te punes, te verberve,  ne mbeshtetje te pikes 3 te nenit 63 te Kushtetutes, ku thuhet shprehimisht se: “Avokati i Popullit ka te drejte te beje rekomandime dhe te propozoje masa kur veren shkelje te te drejtave dhe lirive te njeriut nga administrata publike”, dhe ne vijim te nenit 24/a, te Ligjit nr.8454 date 4.02.1999 “Per Avokatin e Popullit”, me ndryshimet e mevonshme ku thuhet shprehimisht se;

“Kur Avokati i Popullit veren se eshte vete permbajtja e ligjit ose e akteve te tjera normative dhe jo zbatimi i tyre shkaku qe krijon premisa per shkelje te te drejtave te njeriut, te njohura nga Kushtetuta ose nga ligjet e tjera, ka te drejte:

-                     t’u rekomandoje organeve qe kane te drejten ligjvenese te bejne propozime per ndryshimin dhe permiresimin e ligjeve”,

        R E K O M A N D O J M E

1-Realizimin e inisiatives ligjvenese nga ana Juaj qe ne perputhje me piken 1 te nenit 81 te Kushtetutes te Republikes te Shqiperise, te behen ndryshime dhe permiresime ne Ligjin nr. 8977, date 12.12.2002 “Per sistemin e taksave ne Republiken e Shqiperise” per saktesimin juridik ligjor te termit “takse e drejperdrejte” dhe cilat jane llojet e taksave te drejperdrejta kombetare si dhe ne Ligjin nr. 8982, date 12.12.2002 “Per sistemin e taksave vendore” per saktesimin juridik ligjor se cilat jane llojet e taksave te drejperdrejta vendore, per efekt te perjashtimit te veteraneve te luftes, invalideve dhe te verberve.

2-Duke qene se eshte koha kur po pergatitet paketa fiskale e vitit 2006, rekomandojme perfshirjen e ketyre ndryshimeve te ligjeve te siperpermendura ne te.

Ne perputhje me paragrafin e pare te nenit 22, te Ligjit Nr.8454 date 4.02.1999 “Per Avokatin e Popullit” te ndryshuar, ku thuhet se;

“Organet te cilave Avokati i Popullit u ka drejtuar nje rekomandim, kerkese apo propozim per shkarkim, duhet ta shqyrtojne rekomandimin, kerkesen apo propozimin per shkarkim dhe te kthejne pergjigje brenda 30 ditesh nga data e dergimit te rekomandimit, kerkeses apo propozimit per shkarkim. Pergjigja duhet te permbaje shpjegime te arsyetuara per çeshtjen ne fjale, si dhe çfare veprimesh, mosveprimesh apo masash ka ndermarre ai organ”,

lutemi te na vini ne dijeni per qendrimin tuaj, ndaj ketij rekomandimi brenda 30 diteve.

Duke besuar ne mirekuptimin dhe bashkepunimin tuaj,