Pranë Institucionit të Avokatit të Popullit vazhdimisht kanë ardhur ankesa nga të paraburgosurit që ndodhen në Burgun 313 Tiranë. Përveç të tjerave, ata ankohen edhe për kushtet e vështira dhe ambjentet e papërshtatshme ku ata dalin për ajrosje. Prandaj, me nismën e Avokatit të Popullit u bë një inspektim në Burgun 313 Tiranë me dt.27.11.2007, në zbatim të nenit 19/1 të Ligjit Nr.8454, dt.04.02.1999, “Për Avokatin e Popullit”.

Është për t’u vlerësuar fakti se drejtuesit dhe administrata e Burgut 313 Tiranë kishin njohuri të sakta për Ligjin “Për Avokatin e Popullit” dhe sidomos për ndryshimet e miratuara në Ligjin Nr.9398, dt.12.05.2005, që i japin të drejtë Avokatit të Popullit për të bërë inspektime në burgje etj.  Drejtori i  Burgut 313 Tiranë, z. Fatmir Neza na vuri në dispozicion të gjithë dokumentacionin e  kërkuar nga ana jonë, duke na krijuar edhe lehtësitë e nevojshme për të inspektuar të gjitha ambjentet e  burgut.

Gjatë këtij inspektimi, me gjithë përparimet e bëra në drejtim të zbatimit të  një sërë dokumentesh ndërkombëtarë dhe rajonalë që trajtojnë në mënyrë specifike të burgosurit dhe të paraburgosurit, u konstatuan edhe mangësi serioze.

Në këto dokumente përfshihen: Rregullat standarde minimale “Për trajtimin e të burgosurve”; Tërësia e parimeve “Për mbrojtjen e të gjithë personave që i nënshtrohen çfardolloj forme paraburgimi apo burgimi”; Parimet bazë “Për Trajtimin e të Burgosurve” dhe  Rregullat standarde minimale “Për administrimin e drejtësisë për rininë” etj. Gjithashtu, ekzistojnë edhe një sërë dokumentesh që i referohen në mënyrë specifike personelit që punon me njerëzit të cilëve u është hequr liria. Ato përfshijnë: “Kodin e sjelljes për nëpunësit që merren me zbatimin e ligjit”; Parimet e etikës mjekësore “Për rolin e përsonelit shëndetësor, veçanërisht mjekëve, në mbrojtjen e të burgosurve dhe të të ndaluarve ndaj torturës dhe trajtimeve apo ndëshkimeve të tjera mizore, çnjerëzore apo poshtëruese” dhe Parimet bazë “Për përdorimin e forcës dhe të armëve të zjarrit” etj. Këto standarte ndërkombëtare plotësohen nga një sërë dokumentesh rajonale për të drejtat e njeriut siç janë: Konventa “Për Mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut dhe Lirive Themelore”; Konventa Europiane “Për parandalimin e torturës dhe të trajtimit çnjerëzor apo poshtërues dhe ndëshkimit” etj, si dhe ligjet dhe aktet nënligjore të njohura nga shteti shqiptar për burgjet dhe paraburgimet, ku përfshihen: Ligji nr.8328, dt.16.04.1998 “Për të drejtat dhe trajtimin e të dënuarve me burgim”, Ligji nr.8321, dt.02.04.1998 “Për policinë e burgjeve”, Ligji nr.8331, dt.21.04.1998 “Për ekzekutimin e vendimeve penale”, Rregullorja e Përgjithshme e Burgjeve, si dhe Rregullorja e Brendshme e Burgut. 

Përgjegjësit për drejtimin dhe menaxhimin e Burgut 313 Tiranë, nuk mjafton vetëm të jenë në dijeni dhe t’u referohen këtyre standarteve ndërkombëtare dhe rajonale, por duhet të jenë të aftë t’i interpretojnë dhe t’i zbatojnë ato në situata reale pune.

Në Burgun 313 Tiranë ndër të tjera u konstatua se: 

Kushtet e jetesës në këtë burg siç janë mjediset e qëndrimit, të ngrënies, të fjetjes dhe të shlodhjes, si dhe veshja, ngrohja, ushqimi dhe ajrimi  nuk ishin konformë neneve 23, 24, 25, 27 dhe 28 të Ligjit nr.8328 dt. 16.04.1998, “Për të drejtat dhe trajtimin e të dënuarve me burgim”. Të  dënuarit ishin të pajisur me krevate, dyshekë, çarçafë dhe mbulesa sipas ligjit.

 Gjendja e higjenës personale dhe e ambjenteve të të dënuarve në Burgun 313 Tiranë, duke patur parasysh se ky burg është një burg i vjetër, ishte e kënaqshme.

Përveç këtyre aspekteve të përgjithshme, inspektimi ynë u përqëndrua në ambjentet  që përdoreshin nga të paraburgosurit për daljen në  ajrim.

Sipas nenit 28 të Ligjit Nr.8328, dt.16.04.1998, “Për të drejtat dhe trajtimin e të dënuarve me burgim, ku përcaktohet se:

“Të dënuarit që nuk punojnë jashtë dhe të gjithë të dënuarit e tjerë, në ditët që nuk punohet, kanë të drejtë të qëndrojnë në ajrim në mjedise të hapura jo më pak se 2 orë në ditë”.

Nga inspektimi që është bërë nga ana jonë rezulton se; vetëm Sektori i dytë në katin e tretë në Burgun 313 e kishte ambjentin e ajrosjes që plotësonte kushtet minimale për ajrimin e të burgosurve. Në të gjitha seksionet e tjera të këtij burgu, në kundërshtim me të gjitha aktet ndërkombëtare dhe legjislacionin e brendshëm të njohur nga shteti shqiptar për burgjet dhe të burgosurit, disa qeli, të cilat nuk plotësonin asnjë standart minimal për këtë qëllim, përdoreshin si vende ajrimi për të burgosurit.

            Si përfundim, me keqardhje konstatojmë se gjendja e respektimit të lirive dhe të drejtave të  të dënuarve në Burgun 313 Tiranë nuk ishte në standartet e kërkuara. Është për t’u vlerësuar fakti se; në këtë burg nuk kishte ankesa për përdorimin e pajustifikuar të dhunës dhe keqtrajtime të tjera fizike dhe psikologjike të të dënuarve nga policia e këtij burgu.

Për sa më sipër, në zbatim të nenit 21 të Ligjit Nr.8458 dt.04.02.1999, “Për Avokatin e Popullit”, Ju

R E K O M A N D O J M Ë:

1. Marrjen e masave të menjëhershme për zbatimin pa të meta të Ligjit Nr.8328, dt 16.04.1998, “Për të drejtat dhe trajtimin e të dënuarve me burgim”, “Rregullores së Përgjithshme të Burgjeve” si dhe të akteve të tjera ligjore e nënligjore të njohura nga shteti shqiptar për sistemin e burgjeve, për sigurimin e kushteve të jetesës në Burgun 313 Tiranë siç janë mjediset e qëndrimit, të fjetjes dhe të shlodhjes si dhe veshja, ngrohja, ushqimi dhe ajrimi konformë neneve 23, 24, 25, 27 dhe 28 të këtij ligji.

2. Mbi masat e marra lutemi të njoftohet Avokati i Popullit sa më shpejt që të jetë e mundur, por kurdoherë jo më vonë se 30 ditë nga dita e marrjes së rekomandimit.

Duke besuar  për bashkëpunimin Tuaj,

AVOKATI  I  POPULLIT

        Ermir  DOBJANI