Nr.  K2/Sh30-17  Prot.                               Tiranë, më 23/12/2005

Nr. Dok. 200501458/17

Lenda:        Propozojmë ndryshimin dhe përmirësimin e Kreut XII të Rregullores së Shërbimeve të Policisë së Shtetit, miratuar me Urdhër të Ministrit të Rendit Publik Nr. 1749, dt. 29.07.2005, si dhe hartimin e Metodikës të njoftimit të akuzës dhe të marjes në pyetje të personave që dyshohen si autorë të veprave penale ose që kanë dijeni për rrethanat e hetimit.

Drejtuar:    Ministrit të Brendshem

                             Z. Sokol  OLLDASHI

                                                                          Tiranë

I nderuar z. Ministër,

Siç ju kemi vënë në dijeni, me shkresat tona dt. 28.06.2005, drejtuar ish Ministrit të Rendit Publik z. Toska dhe Drejtorit të Përgjithshëm të Policisë së Shtetit z. Ibraj, si dhe dt. 13.10.2005, drejtuar Juve, kemi propozuar shfuqizimin e Udhëzimit të Ministrit të Rendit Publik Nr. 168, dt. 20.10.1993 “Për rregullat e shoqërimit të shtetasve në Komisariate, Reparte, Posta të Policisë dhe zyra të tjera të tyre”, si dhe përgatitjen, miratimin dhe vënien në zbatim të rregullores së re të shoqërimit të personave në polici. Gjithashtu kemi sugjeruar që në rregulloren e re, midis të tjerave, të parashikohet mbrojtja e të drejtave dhe lirive themelore të shtetasve të shoqëruar, të sanksionuara në Kushtetutën dhe në aktet e tjera normative të zbatueshme në vendin tonë.

Ju me shkresën Nr. 2301/1 Prot., dt. 10.11.2005, na kthyet përgjigje nëpërmjet së cilës vlerësoheshin rekomandimet tona për marrjen e masave të duhura për respektimin e te drejtave të shtetasve të shoqëruar në organet e policisë. Në përgjigje na informonit se me Urdhër të Ministrit të Rendit Publik Nr. 1749, dt. 29.07.2005, është miratuar “Rregullorja e Shërbimeve të Policisë së Shtetit”, e cila shfuqizon Udhëzimin e Ministrit të Rendit Publik Nr. 168, dt. dt. 20.10.1993 “Për rregullat e shoqërimit të shtetasve në Komisariate, Reparte, Posta të Policisë dhe zyra të tjera të tyre”. Rregullat dhe proçedurat për shoqërimin e shtetasve në organet e policisë janë të përcaktuara në nenet 61-70, kreu XII të kësaj rregullore. Gjithashtu, për këtë qëllim është hartuar dhe dërguar strukturave vendore të Policisë së Shtetit Letërporosia Nr. 481, dt. 11.08.2005 “Për një kuptim dhe zbatim sa më të drejtë për shoqërimin e shtetasve në organet e policisë”, firmosur nga Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit.

Ne e mirëpritëm qëndrimin e mbajtur me këtë rast dhe mundëm të sigurojmë edhe kopje të këtyre akteve. Nga studimi i tyre konstatojmë se Letërporosia Nr. 481, dt. 11.08.2005 “Për një kuptim dhe zbatim sa më të drejtë për shoqërimin e shtetasve në organet e policisë”, i është afruar rekomandimit tonë, ndërsa “Rregullorja e Shërbimeve të Policisë së Shtetit”, nuk parashikon dhe garanton si duhet mbrojtjen e të drejtave të personave të shoqëruar ne organet e policisë. Në radhë të parë duhet bërë dallimi i personave të shoqëruar, pra i atyre që dyshohen ose kanë kryer vepër penale nga ata që shoqërohen për kundërvajtje administrative apo për t’u pyetur për të sqaruar ngjarje të ndryshme. Kështu p. sh. mund të përmëndim në Rregullore se:

1. Neni 65, pika 1/a, parashikohet kontrolli personal i personit të shoqëruar. Ky veprim bie ndesh me nenin 37/3 të Kushtetutës tonë, ku thuhet se: “Askujt nuk mund t’i bëhet kontroll vetjak jashtë proçesit penal, me përjashtim të rasteve të hyrjes në territorin e shtetit dhe të daljes prej tij ose për të mënjanuar një rrezik që i kanoset sigurimit publik”. Siç është parashikuar në aktet ligjore dhe nënligjore, policia shoqëron në organet e saj kategori të ndryshme personash, si ata që dyshohen si autorë të veprave penale, ashtu edhe të tjerë për t’i identifikuar, për t’i pyetur etj. Për këto arësye ajo nuk ka të drejtë dhe nuk mund t’i bëjë kontroll personal të gjithë të shoqëruarëve në organet e saj, por vetëm në rastet e gërmës “g” të pikës 1 të këtij neni. Pra gërma “a” duhet shfuqizuar.

2. Neni 66, pika 1/3/a, ku parashikohet mbajtja e prangosur e personit të shoqëruar në zyra dhe mos heqja e prangave pa patur arësye të përligjura. Mirëpo në zyra, personi çohet për t’u pyetur dhe pyetja e tij i prangosur bie ndesh me parimet themelore të së drejtës. Po kështu mund të themi se jo çdo person i shoqëruar në organet e policisë dhe në zyrat e saj duhet prangosur. Pra këto raste duhen saktësuar (dalluar) mirë.

3. Neni 69, ne pikat 5 dhe 6, ku bëhet fjalë për marjen e shpjegimeve personit të shoqëruar, duke përfshirë edhe personat e dyshuar si autorë të veprave penale. Edhe në Letërporosinë nuk është parashikuar e drejta kushtetuese e sanksionuar në nenin 28/1 te saj ku thuhet se: “Kushdo, të cilit i hiqet liria, ka të drejtë të njoftohet menjëherë në gjuhën që ai kupton, për shkaqet e kësaj mase, si dhe për akuzën që i bëhet. Personi, të cilit i është hequr liria, duhet të njoftohet se nuk ka asnjë detyrim të bëjë ndonjë deklaratë dhe ka të drejtë të komunikojë menjëherë me avokatin , si dhe t’i jepet mundësia për realizimin e të drejtave të tij”. Kjo e drejtë e personit të shoqëruar, e cila në të njëjtën kohë përbën edhe detyrim për punonjësit e policisë është parashikuar edhe në nenin 45, pika 3, të Ligjit Nr. 8553, dt. 25.11.1999 “Për Policinë e Shtetit”, ku thuhet se: “ Personi i shoqëruar gëzon të gjitha të drejtat e njohura nga neni 28 i Kushtetutës. Ky kre i rregullores vjen ne kundershtim edhe me gërmën “e” të nenit 2 të ligjit Nr. 9109, datë 17.07.2003, “Për Profesionin e Avokatit në Republikën e Shqipërisë”,  ku është parashikuar e drejta e avokatit të japë ndihmë juridike nëpërmjet: “pranisë si mbrojtës në kohën e shoqërimit, ndalimit, arrestimit, gjatë proçesit të hetimit, shqyrtimit gjyqësor të personave në çështjet penale”. Në të njëjtën kohë, rregullorja nuk përputhet edhe me nenin 7 të po këtij ligji, ku parashikohet se: “Avokati ka të drejtë të takojë personin e mbrojtur prej tij, në mënyrë private dhe pa kufizim kohor, në çdo gjëndje të kufizimit të lirisë personale…”. Në fakt dhe, edhe sipas nenit 61/2 e rregullores së cituar më sipër, shoqërimi i personit në organin e policisë duhet të kuptohet dhe të vlerësohet si privim i lirisë së tij, për aq kohë sa ai do të jetë në mjediset e shoqërimit.

4. Gjithashtu, në rregullore nuk ështe parashikuar detyrimi i punonjësve të policisë që kur shoqërojnë në organet e policisë të mitur të njoftojnë menjëherë prindërit apo kujdestarët e tyre dhe pyetja të bëhet në praninë e tyre.

Z. Ministër,

Problemet e trajtuara më sipër janë të një rëndësie të veçantë dhe në fund të fundit kanë të bëjnë me respektimin e të drejtave dhe lirive themelore të njeriut, të garantuara nga aktet normative të brendshme dhe konventat ndërkombëtare të ratifikuara nga Shteti Shqiptar. Mbrojtja dhe ushtrimi i tyre nga qytetarët është në të njëjtën kohë edhe detyrë institucionale e Policisë së Shtetit, e parashikuar në pikën 1, gërma “b” e Ligjit Nr. 8553, dt. 25.11.1999 “Për Policinë e Shtetit”. Në këtë kuadër, mendojmë se problemi që po trajtojmë është tepër i rëndësishëm, pasi nga njëra anë, pasqyron natyrën demokratike të shtetit, kurse nga ana tjetër, tregon se sa shteti punon për respektimin dhe garantimin e të drejtave kushtetuese të shtetasve. Prandaj, siç kemi biseduar, duhet urgjent të bëni edhe një Metodikë të njoftimit të akuzës dhe të marjes në pyetje të personave që dyshohen si autorë të veprave penale ose që kanë dijeni për rrethanat e hetimit. Kështu, punonjësit e policisë edukohen e detyrohen për të respektuar të drejtat dhe liritë e shtetasve, si dhe mënjanohet përsëritja e rasteve të shkeljeve të të drejtave të personave të shoqëruar në organet e policisë. Kjo shërben si garanci në respektimin e të drejtave ligjore të personave të shoqëruar në organet e policisë.

Përsa më sipër, bazuar në pikën 3 të nenit 63 të Kushtetutës tonë që thotë se: “Avokati i Popullit ka të drejtë të bëjë rekomandime dhe të propozojë masa kur vëren shkelje të të drejtave dhe lirive të njeriut nga administrata publike” dhe nenin 24/b të Ligjit Nr. 8454, dt. 04.02.1999 “Për Avokatin e Popullit” që thotë se: “Kur Avokati i Popullit vëren se është vetë përmbajtja e ligjit ose e akteve të tjera normative dhe jo zbatimi i tyre shkaku që krijon premisa për shkelje të të drejtave të njeriut, të njohura nga Kushtetuta ose ligjet e tjera, ka të drejtë t’u propozojë organeve të administratës ndryshimin dhe përmirësimin e ligjeve” Ju,

P R O P O Z O J M Ë

Marjen e masave të nevojshme për ndryshimin dhe përmirësimin e Kreut XII (shoqërimi i personave) të “Rregullores së Shërbimeve të Policisë së Shtetit”, miratuar me Urdhër të Ministrit të Rendit Publik Nr. 1749, dt. 29.07.2005, si dhe për hartimin e Metodikës së njoftimit të akuzës dhe të marjes në pyetje të personave që dyshohen si autorë të veprave penale ose që kanë dijeni për rrethanat e hetimit.

          Për masat që do të merrni në zbatim të këtij propozimi, lutemi të na ktheni përgjigje brenda afatit ligjor prej 30 ditësh të parashikuar nga neni 22 i Ligjit “Për Avokatin e Popullit”. Jemi të gatshëm që të ndihmojmë me konsulencë juridike që dispozitat në fjalë të bëhen në përputhje me Kushtetutën dhe në respektim të të drejtave të njeriut.

          Duke besuar në mirëkuptimin Tuaj,