Nr. 6633/1 Prot.                                                        Tirane, me 26.11.2009

L ë n d a : Dërgohen përgjigjet për disa nga rekomandimet e Avokatit të Popullit.

D r e j t u a r:                    Z. ERMIR DOBJANI  

AVOKATI I POPULLIT

                                                                               T I R A N Ë

I nderuar zoti Avokat i Popullit,

Në përgjigje të Tuajës nr. K2/Sh19-4, datë 06.11.2009 dhe të rekomandimeve të dërguara pas inspektimeve e vizitave të kryera në strukturat e drejtorive të policisë së qarqeve Lezhë, Shkodër, Kukës dhe Dibër, ju bëjmë me dije se:

Drejtoria e Përgjithshme e Policisë së Shtetit dhe strukturat e policisë vendore janë njohur dhe kanë vlerësuar punën e institucionit që Ju drejtoni si dhe të rekomandimeve për përmirësimin e kushteve të ambienteve/mjediseve ku mbahen e trajtohen personat e shoqëruar, arrestuar/ndaluar, për njohjen, zbatimin dhe garantimin e plotë të të drejtave kushtetuese dhe ligjore të kësaj kategorie personash.

1. Mbi rekomandimet për përmirësimin e kushteve në ambientet për personat e shoqëruar, arrestuar/ndaluar:

Marrja e masave për përmirësimin e kushteve të ambienteve dhe të mjediseve për të shoqëruarit, arrestuarit/ndaluarit, ka qenë vazhdimisht në qendër të vëmendjes nga ana jonë, duke realizuar një sërë investimesh, të tilla janë:

-    Përfundimi i rikontruksionit të ambienteve të drejtorisë dhe komisariatit të Policisë Lezhë si dhe i ambienteve për të shoqëruarit, arrestuarit/ndaluarit.

-    Përfundimi i rikonstruksionit të ambienteve të Komisariatit të Policisë Fier, ku janë vënë në funksionim mjediset e reja për të shoqëruarit dhe së shpejti do të vihen në funksionim dhe ambientet e sigurisë për personat e arrestuar/ndaluar.

-   Ka përfunduar rikonstruksioni i ambienteve për personat e shoqëruar, arrestuar/ ndaluar në Komisariatin e Policisë nr.5 (Kamëz) dhe Kavajë, në Drejtorinë e Policisë të Qarkut Tiranë.

-    Ka filluar rikonstruksioni i plotë i ambienteve për personat e shoqëruar, arrestuar/ ndaluar në Komisariatin e Policisë Gjirokastër, Korçë dhe Kukës.

-    Ka përfunduar detyra e studim projektimit për rikonstruksionin e ambienteve të komisariateve të policisë Dibër, ku së shpejti pritet të fillojnë punimet pas përfundimit të procesit të tenderimit.

-    Është përfunduar studimi dhe projektimi për rikonstruksionin e krijimin e ambienteve të përshtatshme për këtë kategori personash në komisariatin e policisë Durrës dhe në vitin 2010 do të fillojnë punimet. Po kështu janë në fazën e studimit dhe hartimit të projekteve për rikonstruksionin e ambienteve të komisariateve të policisë Vlorë, Berat dhe Pogradec.

Jemi të ndërgjegjshëm për domosdoshmërinë e ekzekutimit të masave të menjëhershme në drejtim të përmirësimit, rikonstruksionit apo krijimit të ambienteve të reja sipas kushteve dhe standarteve ndërkombëtare, për garantimin e të drejtave kushtetuese e ligjore të këtyre personave.

Realizimi i ndërhyrjeve për të gjitha ambientet në drejtoritë, komisariatet dhe stancionet e policisë është i pamundur pasi nevojiten burime të konsiderueshme financiare si dhe një periudhë relativisht e gjatë kohe.

Ndërhyrjet për rikonstruksionin total të godinave të drejtorive, komisariateve, stacioneve të policisë dhe të ambienteve për personat e shoqëruar, arrestuar/ndaluar janë kryer e do të vazhdojnë të kryhen sipas planifikimeve të PBA-së dhe fondeve të akorduara nga Ministria e Financave.

Nga fondet e përcaktuara për shpenzime, çdo njësi buxhetore policore ka realizuar ndërhyrje të pjesshme për përmirësimin e kushteve të tyre siç janë: lyerja, pajisja me orendi të tilla si stola, karrige dhe tavolina pune, zgjerimi i dritareve e krijimi i kushteve për ajrim dhe ndriçim të plotë natyral, etj.

Lidhur me ndërtimin dhe funksionimin e nyjeve të WC-së brenda në dhomat e sigurisë të Komisariatit të Policisë Lezhë, ju sqarojmë se ndërtimi i këtyre ambienteve është bërë konform kërkesave dhe normave të përcaktuara nga Komiteti Europian për Parandalimin e Torturës dhe Trajtimeve Ç’njerëzore, si dhe me asistencën e misioneve të huaja policore PAMECA dhe ICITAP.

Për këtë qëllim, në muajin Nëntor 2008 ju është dërguar për mendim projekt rregullorja “Për sigurimin e trajtimin e personave të arrestuar e ndaluar në dhomat e sigurisë të Policisë së Shtetit” dhe në përgjigjen Tuaj nr. 248/1, datë 03.12.2008 nuk janë bërë vërejtje apo sugjerime për këtë fakt.

2. Mbi rekomandimet për zbatimin e akteve ligjore që kanë të bëjnë me shoqërimin, arrestimin, ndalimin e personave dhe garantimin e të drejtave të tyre në këtë fazë:

Nga ana jonë do të intensifikohet puna dhe përpjekjet për rritjen e nivelit të njohjes dhe të zbatimit në praktikë të të drejtave të personave që u privohet liria, nga gjithë personeli i Policisë së Shtetit.

Strukturat qendrore të Drejtorisë së Përgjithshme të Policisë, do të marrin të gjitha masat për kryerjen e inspektimeve, monitorimeve dhe kontrolleve ndaj veprimtarisë të drejtorive, komisariateve dhe stacioneve të policisë për respektimin dhe garantimin e plotë të drejtave dhe lirive themelore të personave që u privohet liria.

Për rekomandimet e dërguara dhe masat që do të merren për zbatimin e tyre, Drejtoria e Përgjithshme e Policisë ka përgatitur dhe dërguar gjithë strukturave të saj, Letërporosinë Nr. 1328, datë 23.11.2009 “Për respektimin dhe garantimin e plotë të drejtave dhe lirive themelore kushtetuese e ligjore të personave, gjatë veprimtarisë së Policisë së Shtetit”, kopje të së cilës do ta gjeni bashkëlidhur.

Duke ju falenderuar për rekomandimet dhe bashkëpunimin Tuaj.

Drejtor i Përgjithshëm

Hysni BURGAJ

(firma, vula)

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

REPUBLIKA E SHQIPËRISË

MINISTRIA E BRENDSHME

                 Drejtoria e Përgjithshme e Policisë së Shtetit              

Nr. 6971 prot.                                                                          Tiranë, më 23.11.2009

Letër – porosi

Nr. 1328, datë 23.11.2009

Për

Respektimin dhe garantimin e plotë të drejtave dhe lirive themelore kushtetuese e ligjore, të personave gjatë veprimtarisë të Policisë së Shtetit.

Drejtoria e Përgjithshme e Policisë së Shtetit, nëpërmjet Departamentit të Sigurisë Publike, Departamentit të Shërbimeve Mbështetëse dhe Drejtorisë së Standarteve Profesionale, gjatë vitit 2009 ka zhvilluar disa inspektime dhe monitorime ndaj strukturave të policisë vendore lidhur me respektimin dhe garantimin e të drejtave dhe lirive themelore që ju njeh ligji personave gjatë shoqërimit, marrjes në pyetje, ndalimit / arrestimit dhe trajtimit në këto ambiente.

Vizita dhe inspektime në këtë drejtim janë zhvilluar në të gjitha drejtoritë, komisariatet dhe stacionet e policisë nga institucioni i Avokatit të Popullit, Komiteti për Parandalimin e Torturës dhe Trajtimeve Çnjerëzore i KE-së, Komiteti Shqiptar i Helsinkit dhe organizma të tjerë vendas dhe të huaja për mbrojtjen e të drejtave të njeriut dhe në veçanti për personat që u është privuar liria.

Institucionet dhe organizmat e sipërpërmendura në informacionet dhe raportet e vizitave / inspektimeve kanë bërë prezent rastet e shkeljeve e të mos respektimit të të drejtave kushtetuese e ligjore të personave që shoqërohen, ndalohen / arrestohen gjatë aktivitetit praktik nga Shërbimet e Policisë së Shtetit.

Shkeljet e konstatuara janë si vijon:

• Shumë persona të dyshuar si autorë të veprave penale si dhe të dënuar me vendim të formës së prerë me burgim në mungesë, mbahen dhe trajtohen në ambientet e policisë si të shoqëruar në kundërshtim me përcaktimet e bëra në nenin 101/1/ “a” dhe “b” dhe nenit 106 të Ligjit “Për Policinë e Shtetit”.

• Ndaj personave të cilët disponohen të dhëna për shkelje të ligjit apo kanë dijeni për rrethana të dobishme për hetimin, nuk aplikohet zbatimi i kërkesave të nenit 100 të Ligjit “Për Policinë e Shtetit” për njoftimin për paraqitje në polici dhe nenit 312 të K.Pr.Penale, por shoqërohen në mënyrë të detyrueshme.

• Në regjistrat e personave të shoqëruar nuk shënohen arsyet dhe shkaku i vërtetë i  shoqërimit por në të shumtën e rasteve shënohet “për verifikim” apo “për konflikt”, kur në të vërtetë janë të dyshuar, autorë të veprave të ndryshme penale apo autorë të kundravajtjeve administrative.

• Në rubrikën për njoftimin e familjarëve apo të afërmve, për arsyen e shoqërimit dhe vendndodhjen e personit nuk pasqyrohet identiteti dhe numri i telefonit të personit të njoftuar. Në disa raste pasqyrohen numra telefoni duke mos u bërë në fakt njoftimi si dhe shënohen numra telefoni që nuk u përkasin familjarëve dhe të afërmve të personave të shoqëruar.

• Personave të shoqëruar në mjediset e policisë, u bëhet kontroll vetjak duke ju hequr nga trupi e bllokuar sendet personale si: orë, telefon xhepi, varëse, byzylykë, unaza, rrip mesi, lidhëse këpucësh, etj, në kundërshtim me nenin 108 dhe 109 të Ligjit “Për Policinë e Shtetit”.

• Në procesverbalet e arrestimit në flagrancë dhe të ndalimit në disa raste nuk pasqyrohet ora e vërtetë e privimit të lirisë por pasqyrohet ajo e përpilimit të procesverbaleve, duke mos llogaritur në këtë kohën orët e qëndrimit si i shoqëruar.

• Ka raste që personave të ndaluar / arrestuar nuk u bëhen të njohura të drejtat që kanë në këtë fazë të procedimit penal si ajo për të pasur mbrojtje me avokat, për të mos bërë asnjë deklaratë, etj.

• Ndaj të ndaluarve / arrestuarve nuk kryhen vizitat dhe kontrollet mjekësore nga personeli përkatës menjëherë pas marrjes së këtyre masave apo brenda 24 – orëshit të parë të tyre, si dhe nuk çelen kartelat përkatëse mjekësore ku të pasqyrohet gjendja shëndetësore e tyre.

• Në ambientet e dhomave të sigurisë përsëri ka raste që të miturit mbahen në dhoma të përbashkëta me të ndaluar / arrestuar të moshës madhore.

• Mbajtja e trajtimi i personave të shoqëruar, ndaluar / arrestuar shpesh herë bëhet në mjedise e ambiente që nuk plotësojnë as minimumin e kushteve dhe standarteve për një trajtim dinjitoz e njerëzor të shtetasve, si pa ajrim e ndriçim natyral, pa orendi të tilla si karrige / stola e tavolina pune, pa ndriçim elektrik nga rrjeti, pa mundësi dhe kushte për të kryer nevojat personale, të pa pastra e të pa lyera, dhomat e sigurisë nuk janë pajisur me krevate e tesha të pastra për fjetje ku akoma fjetja realizohet në dysheme, etj.

• Në mjediset e ambientet për të shoqëruarit, ndaluarit / arrestuarit si dhe në ambiente të tjera të njësive policore nuk janë të ekspozuara formate me të drejtat kushtetuese dhe ligjore të kësaj kategorie personash në gjuhë shqipe dhe të huaj.

• Plotësimi me vonesë dhe i paplotë i dokumentacionit për transferimin në IEVP për të ndaluarit / arrestuarit që janë me masën e sigurimit “arrest në burg” si dhe për të dënuarit me vendim të formës së prerë me burgim në mungesë, për pasojë këta persona janë mbajtur në këto ambiente nga 7- 10 ditë.

• Personave të dënuar me vendim të formës së prerë me burgim në mungesë gjatë qëndrimit në ambientet e dhomave të sigurisë deri në transferimin e tyre në IEVP, nuk u krijohen mundësi për të realizuar larje të trupit.

Sa sipër, bazuar në nenin 20 të Ligjit Nr. 9749, datë 04.06.2007 “Për Policinë e Shtetit”, në nenin 105 e vijues të Ligjit Nr. 8485, datë 12.05.1999 “Kodi i Procedurave Administrative të Republikës së Shqipërisë” dhe pikës “a” neni 39 i Rregullores së Brendshme të Policisë së Shtetit miratuar me Urdhërin nr. 1404, datë 09.12.2008 të Ministrit të Brendshëm;

Me qëllim respektimin e garantimin e të drejtave që u njeh kushtetuta, aktet e tjera ligjore dhe konventat ndërkombëtare, kësaj kategorie personash dhe përmirësimin e kushteve të qëndrimit e ato higjeno-sanitare në ambientet e shoqërimit, ndalimit e arrestimit,

P o r o s i s:

1. Drejtuesit e strukturat vendore të policisë të marrin masa të plota për organizimin, drejtimin dhe monitorimin e punës së shërbimeve të policisë lidhur me njohjen, zbatimin dhe garantimin e të drejtave dhe lirive themelore kushtetuese dhe ligjore të personave që shoqërohen, ndalohen dhe arrestohen në mjediset përkatëse të njësive policore. Për rastet e konstatimit të shkeljeve e mos garantimit të plotë të të drejtave të këtyre personave nga punonjësit e policisë, të mbahet qëndrim administrativ duke filluar procedurat për ecurinë disiplinore.

2. Personat e dyshuar si autorë të veprave penale si dhe të dënuar me vendim të formës së prerë me burgim në mungesë të mos trajtohen e mbahen si të shoqëruar por ndaj tyre të aplikohet marrja e masave të menjëhershme e arrestimit në flagrancë apo ajo e ndalimit.

3. Për personat të cilët disponohen të dhëna për shkelje të ligjit apo kanë dijeni për rrethana të dobishme të hetimit, të zbatohen kërkesat e nenit 100 të Ligjit  “Për Policinë e Shtetit” duke bërë njoftimin për paraqitje të tyre në polici si dhe kërkesat e nenit 312 të K.Pr.Penale. Në rast të mos zbatimit të njoftimeve për paraqitje të merren masa për shoqërim të detyrueshëm.

4. Në regjistrat e personave të shoqëruar të evidentohen të dhënat sipas rubrikave përkatëse për personat që shoqërohen sipas kërkesave të Ligjit “Për Policinë e Shtetit” në nenet 101 dhe 106. Të pasqyrohet arsyeja dhe shkaku i vërtetë i shoqërimit, të dhëna për identitetin dhe numrin e telefonit të familjarit apo të afërmit që njoftohet për shoqërimin dhe vendndodhjen e të shoqëruarit.

5. Personave të shoqëruar sipas përcaktimeve të neneve 101 dhe 106 të ligjit “Për Policinë e Shtetit” të mos u bëhet kontroll vetjak fizik, pasi një gjë e tillë përbën shkelje të rëndë të drejtave kushtetuese të njeriut. Kontrolli vetjak fizik të kryhet vetëm në kushtet e përcaktuara në nenet 108 dhe 109 të Ligjit “Për Policinë e Shtetit”.

6. Në të gjitha rastet e marrjes së masave të arrestimit në flagrancë apo të ndalimit, në procesverbalet përkatëse të pasqyrohet ora faktike e privimit të lirisë së personit dhe jo ora kur përpilohet procesverbali. Në këtë afat të llogaritet dhe koha që është harxhuar për shoqërim apo kryerje të veprimeve të tjera proceduriale.

7. Personave të shoqëruar t’u bëhen të njohura të drejtat që u njeh neni 107 i Ligjit “Për Policinë e Shtetit” dhe marrja e masave për garantimin e plotë të tyre si: komunikimi i arsyes e shkakut për shoqërim, krijimi i mundësive dhe realizimi i njoftimit të një pjestari të familjes apo një të afërmi. Personave të arrestuar e ndaluar t’u komunikohet e drejta që kanë për mbrojtje me avokat, e drejta që të mos bëjnë deklarata pasi ato do të përdoren në proces gjyqësor kundër tij.

8. Marrjen e masave të plota për të garantuar vizitë dhe kontroll mjekësor për çdo të arrestuar e ndaluar menjëherë pas marrjes së këtyre masave por jo më vonë se 24 orë. Personeli mjekësor i D.P.Qarqeve për çdo vizitë dhe kontroll të kryer të çelin kartelat mjekësore ku të pasqyrojnë gjendjen shëndetësore të tyre.

9. Garantimi në praktikë i të drejtës për të ndaluarit / arrestuarit e mitur për t’i siguruar e trajtuar në dhomë të ndarë nga personat e rritur.

10. Përmirësimin e kushteve të qëndrimit, të higjienës e pastërtisë në mjediset e shoqërimit e ato të sigurisë, vendosjen e stolave / karrigeve e tavolinave të punës në mjediset e shoqërimit. Vendosjen e krevateve për fjetje dhe dhënien e teshave të pastra e në gjendje të mirë përdorimi në ambientet e dhomave të sigurisë, kryerjen e larjeve të trupit për ata persona që mbahen mbi 2 ditë në këto ambiente.

11. Përgatitjen e formateve të shkruar me të drejtat kushtetuese, ligjore dhe proceduriale që kanë kjo kategori personash në gjuhën shqipe dhe të huaj. Afishimin e tyre në të gjitha mjediset e shoqërimit, arrestimit / ndalimit e ambiente të tjera të policisë.

12. Pas shqyrtimit e vendosjes së masës së sigurimit “arrest në burg” nga gjykata, të merren masa të menjëhershme për plotësimin e dokumentacionit përkatës e transferimin e tyre në institucionet e paraburgimeve të Drejtorisë së Përgjithshme të Burgjeve. Për të dënuarit me vendim të formës së prerë me burgim në mungesë, të bëhet menjëherë kërkesa për D.P. Burgjeve e shoqëruar me kopje të Urdhërit për Ekzekutimin e Vendimit Penal dhe kopje të Vendimit Penal të Gjykatës përkatëse.

13. Departamenti i Sigurisë Publike, Departamenti i Shërbimeve Mbështetëse dhe Drejtoria e Standarteve Profesionale, ngarkohen me planifikimin e kryerjen e inspektimeve për nivelin e realizimit të detyrave, si dhe dhënien e asistencës teknike për realizimin e përmirësimit të kushteve të ambienteve të mësipërme.

14. Me zbatimin e detyrave të kësaj letërporosie, ngarkohen drejtorët e policisë së qarqeve dhe shefat e komisariateve të policisë, të cilët të informojnë në D.P.P. për realizimin e tyre brenda datës 15.12.2009.

Kjo letërporosi të punohet me të gjithë punonjësit e Policisë së Shtetit.

Drejtor i Përgjithshëm

HYSNI BURGAJ

(firma, vula)