E DREJTA E AVOKATIT TË POPULLIT PËR  REKOMANDIME LEGJISLATIVE

Në nenin 24 të Ligjit “Për Avokatin e Popullit” parashikohet e drejta e Avokatit të Popullit për rekomandime legjislative. Në këtë dispozitë përcaktohet se: “Kur Avokati i Popullit vëren se është vetë përmbajtja e ligjit ose e akteve të tjera normative dhe jo zbatimi i tyre shkaku që krijon premisa për shkelje të të drejtave të njeriut, të njohura nga Kushtetuta ose ligjet e tjera, ka të drejtë:

a. t’u rekomandojë organeve që kanë të drejtën ligjvënëse të bëjnë propozime për ndryshimin dhe përmirësimin e ligjeve;

b. t’u propozojë organeve të administratës ndryshimin ose përmirësimin e akteve nënligjore; mosshqyrtimi i propozimit brenda 30 ditëve sjell si pasojë pezullimin e fuqisë së akteve nënligjore që shkaktojnë shkelje të të drejtave dhe lirive.

c. të vërë në lëvizje Gjykatën Kushtetuese me kërkesën për shfuqizimin e akteve të tilla”.

Qysh nga fillimi i veprimtarisë në qershor të vitit 2000 deri në fund të vitit 2009, institucioni ynë e ka përdorur shpesh herë këtë të drejtë, kur ka konstatuar gjatë shqyrtimit të ankesave, kërkesave apo njoftimeve se janë kushtet e mësipërme për të bërë rekomandime për përmirësimin e legjislacionit. Eshtë e qartë se nga ndryshimi i një ligji apo akti nënligjor me karakter normativ (jo individual, për një person të caktuar) rregullisht përfiton jo vetëm personi i caktuar që ankohet, por përfitojnë të gjithë personat që kanë të bëjnë me marrëdhëniet që rregullon ligji apo akti nënligjor i nxjerrë, ndryshuar, shfuqizuar apo përmirësuar me rekomandim të Avokatit të Popullit. Që këtej del rëndësia e madhe e përdorimit të këtij mjeti pune nga Avokati i Popullit.

Siç del nga Pasqyra nr.1, gjatë periudhës 2000-2009 janë bërë 69 rekomandime drejtuar organeve që kanë të drejtën ligjvënëse (deputetëve të Kuvendit, Kryeministrit dhe anëtarëve të Qeverisë) që të bëjnë ata propozime për ndryshime apo përmirësime të ligjeve. Për vitin 2009 janë bërë 12 rekomandime të tilla, nga te cilat, 8 jane pranuar,  asnje nuk eshte refuzuar dhe 4 jane ne shqyrtim. Nga 69 rekomandime janë pranuar 53 që kanë rezultuar me 32 ndryshime apo përmirësime të ligjeve; 21 janë në fazën e projektit për miratim në Kuvend apo ne Qeveri; 9 janë refuzuar dhe 7 jane ne shqyrtim apo pa përgjigje zyrtare.

Në Pasqyrën nr.2 janë pasqyruar rekomandimet për ndryshime apo plotësime të akteve nënligjore normative që ka në kompetencë të nxjerrë Këshilli i Ministrave (Qeveria) për periudhën 2000-2009. Nga 48 rekomandime janë pranuar 45, që kanë rezultuar 32 me ndryshime, përmirësime apo nxjerrje të akteve nënligjore nga Qeveria; 13 janë në fazën e projektit; 1 është refuzuar dhe 2 jane pa përgjigje zyrtare. Për vitin 2009 janë bërë 9 rekomandime të tilla, nga te cilat, 7 jane pranuar,  asnje nuk eshte refuzuar dhe 2 jane ne shqyrtim apo pa përgjigje zyrtare.

Kurse në Pasqyrën nr.3 janë pasqyruar rekomandimet për ndryshime apo plotësime të akteve nënligjore normative në kompetencë të ministrave dhe drejtuesve të institucioneve të tjera qendrore. Nga 51 rekomandime janë pranuar 44, nga të cilët për 35 janë bërë ndryshimet apo përmirësimet; 9 janë në fazën e projektit; 3 janë refuzuar, kurse 4 janë pa përgjigje. Për vitin 2009 janë bërë 7 rekomandime të tilla, nga te cilat, 3 jane pranuar, 1 eshte refuzuar dhe 3 jane ne shqyrtim apo pa përgjigje zyrtare.

Në përfundim, nga 168 rekomandime, propozime apo kërkesa me karakter legjislativ janë pranuar deri tani gjithsej 142 prej tyre, ose rreth 84,5 %. Mund të themi se rezultatet janë të kënaqshme, sepse nga 142 të pranuara, për 99 prej këtyre rekomandimeve janë bërë ndryshimet apo përmirësimet e ligjeve apo akteve nënligjore. Kurse 43 rekomandimet e tjera janë në proces realizimi. Për lehtësi studimi, te gjithë rekomandimet e bëra dhe ndryshimet e realizuara gjatë vitit 2009 janë shënuar me gërma të zeza.

Evidenca e rekomandimeve per plotesime apo ndryshime te ligjeve te Kuvendit te Shqiperise per periudhen 2000 - 2009 (pdf)

Evidenca e rekomandimeve per nxjerrje, ndryshime apo plotesime ne aktet nenligjore te Keshillit te Ministrave per periudhen 2000 - 2009 (pdf)

Evidenca e rekomandimeve per nxjerrje, ndryshime apo plotesime per aktet nenligjore te ministrave dhe drejtuesve te institucioneve te tjera qendrore per periudhen 2000 - 2009 (pdf)