Tiranë, më 10/02/2006

Ligji Ndërkombëtar Ka Përparësi mbi Ligjin Vendas

Avokati i Popullit, z. Ermir Dobjani, u njoh permes medias me Vendimin e Gjykates se Kasacionit te Greqise, e cila la ne fuqi vendimin e Gjykates se Selanikut, qe nuk i njohu te drejten mbi pronen nje shtetasi grek me origjine shqiptare (çam), i cili dispononte nje pasuri te patundshme, banese ne rrugen “Grigori Palama” te Selanikut, blere ne vitin 1930.

Avokati i Popullit e ben kete deklarate duke u bazuar ne ankesat e shtetasve shqiptarë, përfshirë dhe çamët të depozituara prej vitesh ne zyren e tij, duke patur parasysh Deklaraten Universale te te Drejtave te Njeriut te OKB-se, neni 17 “E drejta e prones”, sipas te cilit “Çdo person, qofte veç e veç, qofte kolektivisht, ka te drejten e prones” (Pika1); si dhe “Askush nuk mund te privohet arbitrarisht nga prona”(Pika2); Protokollin Nr.1 te Konventes Evropiane per Mbrojtjen e te Drejtave te Njeriut dhe Lirive Themelore, Neni 1 “Çdo person fizik apo juridik ka te drejten per respektimin e pasurise se tij”; duke patur parasysh Kushtetuten e Republikes se Shqiperise, neni 15, pika 1, sipas se ciles “Te drejtat dhe lirite themelore te njeriut jane te pandashme, te patjetersueshme e te padhunueshme dhe qendrojne ne themel te te gjithe rendit juridik”, apo pika 2 “Organet e pushtetit publik, ne permbushje te detyrave te tyre, duhet te respektojne te drejtat dhe lirite themelore te njeriut si dhe te kontribuojne ne realizimin e tyre”.

Avokati i Popullit shpreh mospajtimin e tij me vendimin e Gjykates se Larte ne Greqi, per refuzimin e te drejtes se prones shtetasit grek me origjine shqiptare dhe aq me teper me cilesimin e padise se tij te ligjshme si “abuzive”.

Duke patur parasysh se ky vendim gjyqsor do te perbeje precedentin per te mohuar kerkesat e shqiptarëve e në veçanti të popullsise çame, e cila kerkon njohjen dhe gezimin real te pronave te tyre, per te cilat kane dokumente origjinale dhe te ligjshme, çdo justifikim se keta persona “kane mbi 20 vjet qe nuk jane interesuar per pronen e tyre” eshte fals dhe spekulativ. Te pakten, prej 15 vjetesh, qekurse çamet, si pjesa tjeter e popullit shqiptar, fituan te drejten e levizjes se lire jashte shtetit, ata nuk kane reshtur se kerkuari kthimin e tyre ne vendlindje (Çameri), kanë kërkuar shtetesine greke, te hequr me dhune si dhe gezimin e pronave te trasheguara brez pas brezi.

I gjithe opinioni publik shqiptar e di mire se çamët, sikurse të gjithë shqiptarët e tjerë ndeshin vështirësi pa fund për viza dhe për të ngritur padi civile për të kërkuar të drejtat e tyre në Greqi. Dhe janë këto vështirësi që bëjnë të mundur që drejtësia greke të shprehet për parashkrim të të drejtave “për mungesë interesimi”. Këto janë arsyet pse shqiptarët (çamët) nuk kanë mundur të plotësojnë procedurat per ngritjen e çeshtjeve prane Gjykates se te Drejtave te Njeriut ne Strasburg.

Avokati i Popullit ka konstatuar se Shoqata Çameria nuk ka ndjekur rrugën më të mirë të mundshme, duke e drejtuar strategjine e saj drejt zgjidhjes diplomatike te çeshtjes, qe eshte atribut i qeverive, ne nje kohe qe duhet te materializonte dhe fuqizonte zgjidhjet juridike me ane te proceseve gjyqsore individuale, sidomos duke pajtuar avokate nderkombetare.

Avokati i Popullit e njeh dhe vlerëson mjaft pozitivisht Traktatin e Miqesise dhe Bashkepunimit te vitit 1996 midis Republikes se Shqiperise dhe Greqise, dhe beson se ai do të respektohet. Për hir të së vërtetës, deri tani, ky Traktat nuk e ka zgjidhur çeshtjen çame dhe të pronave të shqiptarëve të tjerë në Greqi. Perkundrazi, edhe tani pas rreth 10 vjetesh, “grupet e punes” te ngarkuara per kete çeshtje, jane inekzistente. Veprimtaria e tyre ka qene dhe eshte ne terr informativ dhe mungese transparence, qe opinioni publik, shoqeria civile dhe te interesuarit nuk dine çfare, kur dhe si eshte diskutuar per keto çeshtje.

Ndersa thuhet qe ligji grek i luftes i vitit 1940 me “shtetet armike” eshte hequr, juridikisht ai vepron, pasi permendet hapur në vitin 2006 nga Gjykatat greke si baze per dhenien e vendimeve gjyqsore ne fjale.

Avokati i Popullit u sugjeron autoriteteve shqiptare te vene sa me shpejt ne veprim te drejten e parashikuar nga neni 33 i Konventes Evropiane per te Drejtat e Njeriut dhe Lirite Themelore, qe thote: “Çdo pale e larte kontraktuese mund t’i drejtohet Gjykates, per çdo shkelje te dispozitave te Konventes e te protokolleve te saj, per te cilat mendon se ka faj nje pale e larte kontraktuese”.

Me kete rast ai kujton se ligjet ndërkombëtare kanë gjithmonë përparësi mbi ato vendase.

Zëdhënësi i Avokatit të Popullit