Tiranë, më 17/06/2009

Marrëveshje Bashkëpunimi

ndërmjet

Avokatit të Popullit

dhe

Institutit Europian të Tiranës

Hyrje

Kjo marrëveshje përbën bazën ligjore të bashkëpunimit ndërmjet Institucionit të Avokatit të Popullit të Republikës së Shqipërisë (AP, në vazhdim) dhe Institutit Europian të Tiranës (IET, në vazhdim) në kuadrin e angazhimit të përbashkët në përmbushje të projektit “Përmirësimi i sistemit të Paraburgimit në Shqipëri” financuar nga Instituti i Shoqërisë së Hapur, për respektimin efektiv të të drejtave themelore të të paraburgosurve dhe ligjit në Institucionet e paraburgimit në Shqipëri.

Kjo marrëveshje vjen në përputhje me nenin 30, paragrafi I i Ligjit Nr.8454, datë 4.2.1999, ndryshuar  “PËR AVOKATIN E POPULLIT”, i ndryshuar, Ligjin Nr. 9888, datë 10.3.2008, “Për disa ndryshime dhe shtesa në Ligjin nr.8328, datë 16.4.1998 “Për të drejtat dhe trajtimin e të dënuarve me burgim”, të ndryshuar dhe hyn në fuqi pas nënshkrimit të përfaqësuesve titullarë të subjekteve të sipër-përmendura.

Seksioni I

Dispozita të përgjithshme

Neni 1

Qëllimi

Kjo marrëveshje ka si qëllim bashkëpunimin e dy institucioneve për mbrojtjen e të drejtave të paraburgosurve, në zbatim të kuadrit ligjor të lartpërmendur si dhe standarteve ndërkombëtare që lidhen me respektimin e të drejtave dhe parandalimin e keqtrajtimeve dhe të torturës për personat të privuar nga liria e tyre.

Neni 2

Përkufizime

Për qëllime të kësaj marrëveshje:

a.      Monitorim është procesi i mbledhjes, vëzhgimit dhe vlerësimit të të dhënave, rezultateve, funksioneve dhe ecurisë së zbatimit të kuadrit ligjor dhe institucional.

b.     ekipi monitorues është grupi i përbashkët i ekspertëve të Avokatit të Popullit dhe Institutit Europian të Tiranës që marrin pjesë gjatë vizitave monitoruese, në përbërje të të cilëve ka jurist, psikolog, punonjës social/edukator, dhe mjek sipas kërkesave të Protokollit Opsional në kuadër të Konventës së Kombeve të Bashkuara kundër Torturës.

c.     raporte monitorimi janë aktet administrative dhe dokumentuese që pasqyrojnë përmbushjen e misionit të ekipit të vlerësimit, sipas instrumentit standard të monitorimit.

Seksioni II

Bashkëpunimi dhe ndihma e ndërsjelltë

Neni 3

Fushat e bashkëpunimit

Në përputhje me qëllimin e kësaj Marrëveshjeje, fushat e bashkëpunimit dhe ndihma e ndërsjelltë do të fokusohen në:

a)     ndërmarrjen e vizitave të përbashkëta monitoruese në të gjitha institucionet e paraburgimit dhe sipas rastit në komisariatet e policisë;

b)    përgatitjen e raporteve të përbashkëta nga vizitat monitoruese;

c)     ofrimin e ndihmës së ndërsjelltë me ekspertizë dhe staf ligjor, mjekësor dhe psikosocial për mbarëvajtjen e monitorimit periodik të sistemit të paraburgimit.

d)    propozime për ndryshime në legjislacion;

e)     propozime për ndryshime në strukturat organizative/institucionale të sistemit të paraburgimit;

f)      Respektimin e standarteve të etikës dhe të drejtave të të paraburgosurve;

g)     Zbatimin efektiv të legjislacionit të KE-së dhe standarteve të OKB-së;

Neni 4

Monitorimi periodik i sistemit kombëtar penitensiar

a)     Njësia e Parandalimit të Torturës pranë AP në bashkëpunim me Institutin Europian të Tiranës (IET) do të vëzhgojnë rregullisht trajtimin e individëve, në institucionet e paraburgimit dhe ambjenteve të sigurisë në polici, me qëllim që të forcohet, kur është e nevojshme, mbrojtja e individëve nga tortura, trajtimi i egër, çnjerëzor ose poshtërues;

b)    Njësia e Parandalimit të Torturës pranë AP dhe Instituti Europian i Tiranë (IET) bashkëpunojnë në paraqitjen e rekomandimeve për organet përkatëse, me qëllim që të përmirësohen trajtimi dhe kushtet e individëve që u është hequr liria dhe të parandalohet tortura dhe trajtimi i egër, çnjerëzor ose poshtërues.

c)     Programi ndërtohet duke konsideruar një shpërndarje kohore dhe gjeografike që lejon realizimin korrekt të aktiviteteve, në kuadër të zbatimit të projektit “Përmirësimi i sistemit të paraburgimit në Shqipëri”, si dhe duke u kombinuar me planet vjetore të inspektimit të miratuara nga AP.

d)    Në përmbushje të aktivitetit monitorues, Avokati i Popullit dhe Instituti Europian i Tiranës marrin angazhim të bashkëpunojnë dhe mbështeten nga asistenca e Shërbimit Ligjor Falas TLAS për ato raste kur të drejtat e të paraburgosurve kërkojnë të referohen për një shqyrtim të mëtejshëm të juridiksionit gjyqësor.

e)     Programi i monitorimit zbatohet pasi është diskutuar në grupin e punës dhe ka marrë formë përfundimtare, pas nënshkrimit të Avokatit të Popullit, z.Ermir Dobjani dhe Drejtorit Ekzekutiv të IET, znj. Marta Onorato, dhe protokollimit të tij.

Neni 5

Format e tjera të asistencës

a)     Për aktivitetet e përbashkëta në zbatim të kësaj Marrëveshjeje, apo çdo formë asistence/këshillimi të ofruar, Instituti Europian i Tiranës angazhohet të respektojë standartet dhe metodat më koherente që aplikohen kryesisht në BE  dhe /ose lindin si detyrime shtetërore të Shqipërisë nga instrumente të së drejtës ndërkombëtare;

b)    Për realizimin e programit të monitorimeve, Instituti Europian i Tiranës angazhohen specialistë (juristë, psikologë/psikiatër), të cilët ofrojnë përmbushjen e kritereve ndërkombëtare për mirëfunksionimin e Sistemit të Paraburgimit në Shqipëri.

c)     Ndihma dhe bashkëpunimi profesional ofrohet mbi bazën e nevojave të identifikuara gjatë vizitave monitoruese dhe rasteve të evidentuara, duke respektuar parimin e ligjshmërisë, paanësisë, konfidencialitetit. Si rrjedhim, palët angazhohen në shkëmbimin e informacionit dhe ndihmës reciproke në rastet specifike të evidentuara gjatë vizitave monitoruese.

Seksioni III

Procesi i monitorimit të vazhdueshëm në bazë të legjislacionit të brendshëm

dhe ndërkombëtar

Neni 6

Kalendari i monitorimeve

a)    Si pjesë e respektimit të mandatit, fushës së veprimtarisë dhe normave ndërkombëtare që kërkojnë monitorimin dhe raportimin nga shoqëria civile për standartet e të drejtave në institucionet e paraburgimit në Shqipëri, Instituti Europian i Tiranës kryen veprimtari monitoruese sipas një kalendari të miratuar  paraprakisht nga drejtori ekzekutiv. Për aq sa është e mundur, në përputhje me rrethanat e zbatimit dhe detyrimet që rrjedhin nga projekti, ky kalendar do të përshtatet me programin monitorues të miratuar nga Avokati i Popullit.

Neni 7

Standartet për monitorim, raportim dhe parandalim

a)     Standartet që do të vihen në zbatim nga Instituti Europian i Tiranës gjatë proçesit të monitorimit dhe raportimit në bazë dhe për zbatim të konventave ndërkombëtare të ratifikuara nga Republika e Shqipërisë, përkatësisht;

i.       Konventa e OKB-së kundër Torturës dhe Trajtimeve, ose Dënimeve të tjera Mizore, Çnjerëzore dhe Degraduese.

ii.     Konventa Evropiane për Parandalimin e Torturës.

iii.   Standartet përkatëse Minimale të OKB-së dhe Evropiane të Burgjeve.

iv.   Protokolli Opsional në kuadër të zbatimit të Konventës kundër Torturës.

v.     Konventa Evropiane për mbrojtjen e të drejtave themelore të njeriut, me ratifikimin e saj me Ligjin nr.8137, datë 1996 dhe me depozitimin e instrumentave të ratifikimit pranë Sekretarit të Përgjithshëm të Këshillit të Evropës me 2 tetor 1996.

Seksioni IV: Burime dhe mjete

Neni 8

Mjete dhe paisje logjistike

a)    Për realizimin e programit të miratuar paraprakisht, Instituti Europian i Tiranës vë në në dispozicion stafin e tij dhe pajisje regjistrimi.

b)    Avokati i Popullit angazhohet të përfshijë ekspertizën e ofruar nga IET, në rekomandimet e tij dhe të ndihmojë në adresimin e tyre për përmirësimin e trajtimit të personave në ambjentet e paraburgimit.

Seksioni V

Dispozitat e fundit

Neni 9

Hyrja në fuqi dhe zbatimi

Kjo marrëveshje hyn në fuqi, pas nënshkrimit nga palët nënshkruese me dt. 17/06//2009 dhe është e vlefshme me një mandat 2-vjeçar (i rinovueshëm).

Palët nënshkruese emërojnë përkatësisht:

Z. Ervin Karamuço, drejtues i Nësisë së Mekanizmit Kombëtar të Parandalimit të Torturës pranë Avokatit të Popullit, dhe

Znj. Marta Onorato, Drejtor i Institutit Europian të Tiranës

për ndjekjen e zbatimit të kësaj marrëveshjeje.

Neni 11 -  Amendimet

Kjo marrëveshje mund të rishikohet në bazë të konsensusit ndërmjet palëve nënshkruese.

Avokat i Popullit                                                   Drejtor ekzekutive
(firma, vula)                                                                                           (firma, vula)