Tiranë, më 17/06/2009

Marrëveshje Bashkëpunimi

ndërmjet

Avokatit të Popullit

dhe

Qendrës Shqiptare për Rehabilitimin e viktimave të Traumës dhe

Torturës

Hyrje

Kjo marrëveshje përbën bazën ligjore të bashkëpunimit ndërmjet institucionit të Avokatit të Popullit të Republikës së Shqipërisë (AP, në vazhdim) dhe Qendrës Shqiptare për Rehabilimin e viktimave të Traumës dhe Torturës (QSHRT, në vazhdim) në kuadrin e angazhimit të përbashkët në përmbushje të Fushatës Kombëtare kundër Torturës, për respektimin efektiv të të drejtave themelore dhe ligjit si dhe parandalimit të torturës.

Kjo marrëveshje vjen në përputhje me nenin 30, paragrafi I i Ligjit Nr.8454, datë 4.2.1999, ndryshuar “PËR AVOKATIN E POPULLIT”, i ndryshuar, Ligjin Nr. 9888, datë 10.3.2008, “Për disa ndryshime dhe shtesa në Ligjin Nr.8328, datë 16.4.1998 “Për të drejtat dhe trajtimin e të dënuarve me burgim”, të ndryshuar dhe hyn në fuqi pas nënshkrimit të përfaqësuesve titullarë të subjekteve të sipër-përmendura.

Seksioni I

Dispozita të përgjithshme

Neni 1

Qëllimi

Kjo marrëveshje ka si qëllim bashkëpunimin e dy institucioneve për mbrojtjen e të drejtave të të paraburgosurve dhe të dënuarve, në zbatim të kuadrit ligjor të lartpërmendur si dhe standarteve ndërkombëtare që lidhen me respektimin e të drejtave dhe parandalimit e keqtrajtimeve dhe të torturës për personat që vuajnë dënimin.

Neni 2

Përkufizime

Për qëllime të kësaj marrëveshje:

a.      Monitorim është procesi i mbledhjes, vëzhgimit dhe vlerësimit të të dhënave, rezultateve, funksioneve dhe ecurisë së zbatimit të kuadrit ligjor dhe institucional.

b.     ekipi monitorues është grupi i ekspertëve që marrin pjesë gjatë vizitave monitoruese, të profesioneve jurist, psikolog, punonjës social/edukator dhe mjek, sipas kërkesave të Protokollit Opsional në kuadër të Konventës së Kombeve të Bashkuara kundër Torturës.

c.     raporte monitorimi janë aktet administrative dhe dokumentuese që pasqyrojnë përmbushjen e misionit të ekipit të vlerësimit, sipas instrumentit standard të monitorimit.

Seksioni II

Bashkëpunimi dhe ndihma e ndërsjelltë

Neni 3

Fushat e bashkëpunimit

Në përputhje me qëllimin e kësaj Marrëveshjeje, fushat e bashkëpunimit dhe ndihma e ndërsjelltë do të fokusohen në:

a)     ndërmarrjen e vizitave të përbashkëta monitoruese në të gjitha institucionet e vuajtjes së dënimit (burgje, paraburgim, komisariate policie, etj);

b)    përgatitjen e raporteve të përbashkëta nga vizitat monitoruese;

c)     ofrimin e ndihmës së ndërsjelltë me ekspertizë dhe staf ligjor, mjekësor dhe psikosocial për mbarëvajtjen e monitorimit periodik të sistemit kombëtar për vuajtjen e dënimit.

d)    Propozime për ndryshime në legjislacion;

e)     Propozime për ndryshime në strukturat organizative/institucionale;

f)      Respektimin e standarteve të etikës dhe të drejtat;

g)     Zbatimin efektiv të legjislacionit të KE-së dhe standarteve të OKB;

Neni 4

Monitorimi periodik i sistemit kombëtar penitensiar

a)     Njësia e Parandalimit të Torturës pranë AP në bashkëpunim me Qendrën shqiptare për rehabilimin e traumës dhe torturës (QSHRT) do të vëzhgojnë rregullisht trajtimin e individëve, që u është hequr liria në vendet e ndalimit, arrestimit ose burgosjes, me qëllim që të forcohet, kur është e nevojshme, mbrojtja e idividëve nga tortura, trajtimi ose dënimi i egër, çnjerëzor ose poshtërues;

b)    Njësia e Parandalimit të Torturës pranë AP dhe Qendra shqiptare për rehabilitimin e traumës dhe torturës (QSHRT) bashkëpunojnë në paraqitjen e rekomandimeve për organet përkatëse, me qëllim që të përmirësohen trajtimi dhe kushtet e individëve që u është hequr liria dhe të parandalohet tortura dhe trajtimi ose dënimi i egër, çnjerëzor ose poshtërues.

c)     Programi ndërtohet duke konsideruar një shpërndarje kohore dhe gjeografike që lejon realizimin korrekt të aktiviteteve, në kuadër të fushatës kombëtare për parandalimin e torturës, si dhe duke u kombinuar me planet vjetore të inspektimit të miratuara nga AP.

d)    Programi zbatohet pasi është diskutuar në grupin e punës dhe ka marrë formë përfundimtare, pas nënshkrimit të Avokatit të Popullit, z.Ermir Dobjani dhe Drejtorit Ekzekutiv të QSHRT, z.Adrian Kati, dhe protokollimit të tij.

Neni 5

Format e tjera të asistencës

a)     Për aktivitetet e përbashkëta në zbatim të kësaj Marrëveshjeje, apo çdo formë asistence/këshillimi të ofruar në fushën e shëndetit mendor, ligjit, ndihmës psikosociale dhe rehabilitimit, Qendra shqiptare për rehabilitimin e traumës dhe torturës angazhohet të respektojë standartet dhe metodat më koherente që aplikohen kryesisht në BE dhe/ose lindin si detyrime shtetërore të Shqipërisë nga instrumente të së drejtës ndërkombëtare;

b)    Për realizimin e programit të monitorimeve, Qendra shqiptare për rehabilitimin e traumës dhe torturës si pjesë e rrjetit ndërkombëtar kundër torturës angazhon specialistë (mjekë, juristë, psikologë, punonjës socialë) të cilët ofrojnë përmbushjen e kritereve ndërkombëtare për mirëfunksionimin e MKP-së sipas kërkesave të Protokollit Opsional të Konventës kundër Torturës.

c)     Ndihma dhe bashkëpunimi profesional ofrohet mbi bazën e nevojave të identifikuara gjatë vizitave monitoruese dhe rasteve të evidentuara, duke respektuar parimin e ligjshmërisë, paanësisë, konfidencialitetit. Si rrjedhim, palët angazhohen në shkëmbimin e informacionit dhe ndihmesë reciproke në rastet specifike të torturçs të evidentuara gjatë vizitave monitoruese.

Seksioni III

Procesi i monitorimit të vazhdueshëm në  bazë të legjislacionit të brendshëm

dhe ndërkombëtar

Neni 6

Kalendari i monitorimeve

a)     Si pjesë e respektimit të mandatit, fushës së veprimtarisë dhe normave ndërkombëtare që kërkojnë monitorimin dhe raportimin nga shoqëria civile për standartet e të drejtave në institucionet e dënimit në Shqipëri, Qendra Shqiptare për Rehabilimin e Traumës dhe Torturës kryen veprimtari monitoruese sipas një kalendari të miratuar paraprakisht nga drejtori ekzekutiv.

Neni 7

Standartet për monitorim, raportim dhe parandalim

a)     Standartet që do të vihen në zbatim nga Qendra shqiptare për rehabilitimin e traumës dhe torturës gjatë proçesit të monitorimit, raportimit dhe parandalimit të keqtrajtimeve/torturës janë në bazë dhe për zbatim të konventave ndërkombëtare të ratifikuara nga Republika e Shqipërisë, përkatësisht:

i.       Konventa e OKB-së kundër Torturës dhe Trajtimeve, ose Dënimeve të tjera Mizore, Çnjerëzore dhe Degraduese.

ii.     Konventa Evropiane për Parandalimin e Torturës

iii.   Standartet përkatëse Minimale të OKB-së dhe Evropiane të Burgjeve

iv.   Protokolli Opsional në kuadër të zbatimit të Konventës kundër Torturës.

v.     Konventa Evropiane për mbrojtjen e të drejtave themelore të njeriut, me ratifikimin e saj me Ligjin nr. 8137, datë 1996 dhe me depozitimin e instrumenteve të ratifikimit pranë Sekretarit të Përgjithshëm të Këshillit të Evropës më 2 tetor 1996.

Seksioni IV: Burime dhe mjete

Neni 8

Mjete dhe pajisje logjistike

a)     Qendra shqiptare për rehabilitimin e traumës dhe torturës vë në dispozicion stafin e saj dhe pajisje regjistrimi për ekipin monitorues për realizimin e programit të miratuar paraprakisht.

b)    Avokati i Popullit angazhohet të përfshijë ekspertizën e ofruar nga QSHRT, në rekomandimet e tij dhe të ndihmojë në adresimin e tyre për përmirësimin e trajtimit të të dënuarve në ambjentet e vuajtjes së dënimit.

Seksioni V

Dispozitat e fundit

Neni 9

Hyrja në fuqi dhe zbatimi

Kjo marrëveshje hyn në fuqi, pas nënshkrimit nga palët nënshkruese me dt. 17/06/ 2009 dhe është e vlefshme me një mandat 3-vjeçar (i rinovueshëm).

Palët nënshkruese emërojnë përkatësisht:

Z. Ervin Karamuço, drejtues i Njësisë së Mekanizmit Kombëtar të Parandalimit të Torturës pranë Avokatit të Popullit, dhe

zj. Erinda Bllaca, eksperte juridike në Qendrën shqiptare për rehabilitimin e viktimave të traumës dhe torturës

për ndjekjen e zbatimit të kësaj marrëveshjeje.

Neni 11 – Amendimet

Kjo marrëveshje mund të rishikohet dhe amendohet në bazë të konsensusit ndërmjet palëve nënshkruese.

Viktimave të Torturës

Avokat i Popullit                                                   Drejtor ekzekutive
(firma, vula)                                                                                           (firma, vula)