Duke vlerësuar kujdesin e vazhdueshëm të Komisionit që drejtoni për të marrë në konsideratë opinionin tonë, studjuam me vëmendje projektligjin “Për përgjimin e telekomunikimeve” dërguar me tuajën nr.2128 datë 21.10.2003, dhe ju dërgojmë vërejtjet dhe propozimet e mëposhtëme:

1. Projektligji përbën një hap pozitiv sepse plotëson nevojën për rregullimin e një veprimtarie të rëndësishme të administratës publike që merret me luftën dhe parandalimin e akteve të rënda kriminale në dëm të sigurisë kombëtare, jetës së personit, sigurisë publike etj. Njëkohësisht ky ligj përbën një cënim të nenit 36 të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë për lirinë dhe fshehtësinë e korrespondencës ose të çdo mjeti tjetër të komunikimit. Por ky cënim lejohet të bëhet në bazë të nenit 17 të Kushtetutës, prandaj ky nen duhet vënë në krye të projektligjit, aty ku shënohet baza ligjore e tij.

2. Në pikën a të relacionit jepet synimi i projektligjit që përgjimi të lejohet vetëm kur ekziston një bazë e mjaftueshme të dhënash… Por në tekstin e projektligjit ky synim nuk është përfshirë në ndonjë nen të veçantë ku të caktohen kushtet se kur lejohet përgjimi. Kjo gjë duhet bërë patjetër, harmonizuar edhe me nenin 221 të Kodit të Procedurës Penale.

3. Në nenin 10 të projektit për ndryshimin e mjeteve të telekomunikimit, institucioni publik që ka kërkuar përgjimin duhet të njoftojë me shkrim Prokurorin e Përgjithshëm para se të fillojë përgjimin në mjetin e ri, sepse mund të ndodhë që të fillojë përgjimin e më pas të njoftojë prokurorin.

4. Në nenin 22 duhet përcaktuar se cili organ ka të drejtë të vendosë për asgjesimin e rezultatit të përgjimit. Mendimi ynë është se duhet të vendosë Prokurori i Përgjithshëm.

5. Në nenin 26 duhet të saktësohet më qartë se është fjala për ato përgjime që bëhen me kërkesën e vetë prokurorisë për çështjet në hetim dhe të dëmtuarit akuzues për çështjet që ndiqen mbi ankim, në përputhje me nenin 222 të Kodit të Proçedurës Penale.

6. Në projektligj nuk parashikohet rasti se çfarë bëhet kur mund të ketë individë që ankohen për përgjime të paligjshme, siç dhe ndodh në praktikë.

Prandaj në projektligj duhet futur një dispozitë e re me titull: “Ankimi tek Avokati i Popullit”, me këtë përmbajtje:

“Personat që pretendojnë se u janë shkelur të drejtat, liritë dhe interesat e ligjshme nga veprimet apo mosveprimet e paligjshme apo të parregullta të organeve të administratës publike apo të të tretëve që veprojnë për llogari të tyre, mund të ankohen tek Avokati i Popullit, i cili vepron në përputhje me ligjin nr.8454 datë 04.02.1999 “Për Avokatin e Popullit”.

Theksojmë se vënia e kësaj dispozite të re në këtë ligj ka mundësi të madhe sepse afirmon kujdesin e shtetit ligjor për të ruajtur dhe respektuar të drejtat dhe liritë themelore të individit, të cilat përbëjnë edhe një nga parimet bazë të përgjimit, siç thuhet edhe në nenin 4 të këtij projektiligji.

Të drejtat dhe detyrimet e mësipërme për Avokatin e Popullit burojnë nga neni 60, i Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë dhe shtrihen për të gjitha organet e administratës publike shqiptare, ku bëjnë pjesë pa përjashtim edhe të gjitha organet e shërbimeve informative që kanë të drejtë të kërkojnë përgjimin, si dhe prokuroria, si organ publik që vepron për llogari të këtyre shërbimeve. Kurse pika 4 e nenit 63 të Kushtetutës parashikon se të gjitha organet dhe funksionarët publikë janë të detyruar t’i paraqesin Avokatit të Popullit të gjitha dokumentet dhe informacionet e kërkuara prej tij. Në vijim të argumentimit të bazës ligjore për nevojën e parashikimit të së drejtës së ankimit të shtetasve kundër përgjimeve dhe të caktimit në mënyrë taksative të Avokatit të Popullit si institucion të ngarkuar posaçërisht me këtë detyrë janë edhe dispozitat e ligjit nr.8454 datë 04.02.1999 “Për Avokatin e Popullit”. Kështu neni 2 cakton edhe një herë detyrat e Avokatit të Popullit, neni 12 të drejtën e individit apo grupit të individëve për t’u ankuar tek Avokati i Popullit për çdo pretendim për shkelje të të drejtave dhe lirive të tyre ndaj çdo organi të administratës publike; nenet 18 dhe 19 për procedurat që ndjek Avokati i Popullit, neni 20 që i jep të drejtë Avokatit të Popullit të kërkojë edhe informacione apo dokumente të klasifikuara si sekret shtetëror si dhe pika 2 e nenit 31 të ligjit që përcakton se tek Avokati i Popullit ka një seksion që merret ndër të tjera edhe me ankesa ndaj shërbimit sekret, burgjeve, Forcave të Armatosura, policisë dhe pushtetit gjyqësor.

Kjo praktikë legjislative që cakton Avokatin e Popullit si institucion ku mund të bëhet ankimi është sanksionuar edhe në ligje të tjera. Kështu në nenin 18 të ligjit nr.8503 datë 30.06.1999 “Për të drejtën e informimit për dokumentet zyrtare”; nenin 15 të ligjit nr.8517 datë 22.07.1999 “Për mbrojtjen e të dhënave personale”, ligjin nr.9071 datë 22.05.2003 “Për një shtesë në ligjin për të drejtat dhe trajtimin e të dënuarve me burgim” si dhe nenin 55 të ligjit nr.9135 datë 11.09.2003 “Për mbrojtjen e konsumatorit”.

Duke besuar në mirëkuptimin tuaj.

AVOKATI  I  POPULLIT

        Ermir  DOBJANI