Të nderuar Zotërinj Ministra!

          Siç jeni në dijeni mbi bazën e ankesave të personave të sëmurë mendërisht, të cilët mbahen në gjendje burgimi, Avokati i Popullit ndërmorri një proces hetimi. Në përfundim rezultoi se, në të gjitha rastet që Gjykatat kanë vendosur ndaj të sëmurëve psiqike, mjekimin e detyruar, këta persona janë dërguar në spitalin e burgut Tiranë. Aktualisht, në këtë spital burg ndodhen për mjekim të detyruar 34 persona. Disa prej tyre qëndrojnë në këtë gjendje për periudha shumë të gjata kohore.

Dërgimi i këtyre personave dhe mbajtja e tyre në spitalin e burgut Tiranë është një veprim haptazi i paligjshëm, mbasi ai vjen në kundërshtim me rregullin 100/1 të rregullores Europiane të burgjeve, sipas të cilit personat që konstatohen se janë të çmëndur nuk do të mbahen në burg, por duhen të zhvendosen sa më shpejt të jetë e mundur në vënde të përshtatshme për sëmundje mendore.

Mbajtja e të sëmurëve mendorë në gjendje burgimi vjen ndesh me nenin 28 pika 5 të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë, që përcakton: “se çdo person, të cilit i është hequr liria sipas nenit 27 ka të drejtën e trajtimit njerëzor dhe të respektimit të dinjitetit të tij”, si dhe nenin 46 pika 2 të Kodit të Procedurës Penale, ku thuhet: “kur është vendosur ose duhet vendosur masa mjekësore e detyrueshme për të pandehurin, gjykata urdhëron që i pandehuri të ruhet në një institucion psikiatrik”.

Në vështrim të nenit 45 të ligjit Nr.8338 dt.21.04.1998 si dhe nenit 16 të ligjit Nr.8328 dt.16.04.1998. mjekimi i detyruar ekzekutohet në institucionin mjekësor të sipërcituar jashtë sistemit të burgjeve, sipas përcaktimeve që bën Ministria e Shëndetësisë mbi kërkesën e Prokurorit.

Në takimin e organizuar në muajin maj 2001për të diskutuar rreth ketij problemi me ish Ministrin e Drejtësisë Z. Arben Imami, Ministrin e Shëndetësisë Z. Leonard Solis, zv. Ministrin e Rendit Z. Bujar Himçi, u ra dakort që të bëhej zhvendosja e këtyre personave nga sistemi i burgjeve në spitalin psiqiatrik të Elbasanit deri në muajin tetor 2001, kur do të hapej në Krujë spitali i posaçëm për këta të sëmurë. Në atë takim Ministria e Drejtësisë mori përsipër të paraqiste në Qeveri të gjitha propozimet për nxjerrjen e fondeve përkatëse.

Nga verifikimet e mëvonshme rezulton se këta të dënuar qëndrojnë përsëri në Spitalin e Burgut në të njëjtat kondita.

           Në këto rrethana në mbështetje të nenit 63 pika 4 të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë që thotë: “Organet dhe funksionarët publikë janë të detyruar ti paraqesin Avokatit të Popullit të gjitha dokumentat dhe informacionet e kërkuara prej tij”, është e domosdoshme të na jepen shpjegime për shkaqet që kanë ndikuar në mospërmbushjen nga ana juaj të detyrimeve ligjore, për zhvendosjen e këtyre personave jashtë sistemit të burgjeve, në një institut mjekësor, si dhe çfarë masa janë marrë e do të merren për zhvendosjen e këtyre të dënuarve nga spitali i burgut.

           Ju vemë në dijeni se për gjendjen e krijuar me rekomandimin tonë, Prokuroria e Tiranës ka filluar një çështje penale për të nxjerrë personat përgjegjës që kanë lejuar deri tani këtë shkelje të rëndë të të drejtave të këtyre personave.

           Lutemi, për shkak të rëndësisë së veçantë që paraqet problemi në fjalë, përgjigja të na jepet pa vonesë, por kurdoherë jo më vonë se 30 ditë nga marrja dijeni

Ju falenderojmë për mirëkuptimin,

AVOKATI  I  POPULLIT

       Ermir  DOBJANI