Nr.  179   Prot.                                           Tiranë, më 14/10/2005

Lenda:        Informacion mbi problemet qe kane dale nga ankesat lidhur me marredheniet e punes.

Drejtuar:    Kryeministrit te Shqiperise

                             Z.Sali  BERISHA

Ministrit te Punes, Çeshtjeve Sociale dhe Shanseve te Barabarta

Z. Koço  BARKA

Per dijeni:   Komisionit Parlamentar per Punen, Çeshtjet Sociale dhe Shendetesise

                                                                          Tiranë

           Të drejtat e punonjësve si një nga të drejtat e shumta të individëve apo grupeve të tyre, janë parë me prioritet dhe inkurajuar nga Institucioni i Avokatit të Popullit. Per kete arsye zyra jone ka qënë e ndjeshme ne drejtim te respektimit te të drejtave të nepunesve dhe punonjësve, të sektorit publik, ashtu dhe atyre që punojnë në sektorin privat.

           Me kete qellim, per te kontribuar ne cuarjen perpara te demokracise dhe respektimin e te drejtave themelore te shtetasve, nepermjet kesaj analize, po evidentojme disa te meta e mangesi, te cilat ndonese ne vazhdimesi i  jane bere prezent  administrates publike, ende vazhdojne  te perseriten nga viti ne vit.

Veprimtaria e  Avokatit të Popullit ka qënë në dy drejtime:

Së pari; në drejtim të konstatimit të shkeljeve dhe të problemeve lidhur me legjislacionin konkret, Kodi i Punës, Ligji “Për statusin e nënpunësit civil” etj;

Së dyti; të ndërhyrjes në organet shtetërore që kanë kompetence zgjidhjen e ankesave dhe marrjen e masave parandaluese për mospërsëritjen shkeljeve në të ardhmen,

Numri i ankesave me objekt marrëdhëniet e punës, gjate periudhes 2000-2004 ka qene 602. Rezulton se në çdo nivel të administratës publike qëndrore dhe vendore, janë evidentuar probleme që lidhen me zbatimin ose mos zbatimin e legjislacionit që rregullon këtë marrëdhënie.

Numri i ankesave është i lidhur ngushtë me numrin e të drejtave të shkelura dhe evidentimi i rasteve, na ndihmon që të nxjerrim konkluzione për masën e shkeljes së të drejtave të njeriut, fenomenet dhe tendencat, në mënyrë që ta kemi më të lehtë të nxisim iniciativat ligjvënëse për rregullimet ligjore përkatëse.

Pikërisht ajo çka rezulton nga shqyrtimi i ankesave të Zyres tone, si një mediator midis administratës publike dhe individit, në favor të mirëqeverisjes, shërben si lëndë e parë dhe informacion shumë i vlefshëm si për ligjvënësit dhe per organet ekzekutive.

Ankesat e trajtuara kanë qënë të ndryshme dhe të larmishme. Ne  ndjekje te tyre, jane verejtur keto te meta dhe mangesi:

           1-Në të gjitha degët e administratës qëndrore dhe vendore  është konstatuar se  në shumicën e rasteve nuk bëhen kontrata pune individuale, kurse në rastet e kontratave kolektive të nivelit parë me Sindikatat shpesh ato jane formale, pasi nuk gjejnë zbatim në degët e tjera apo nuk kanë përfaqësimin e duhur. Duke anashkaluar pikërisht momentin fillestar të lindjes së marrëdhënies së punës (lidhja e kontratës individuale të punës)  edhe detyrimet e tjera reciproke që burojnë nga ky akt  midis palëve shpesh  janë të pacaktuara, të  paqarta, spontane dhe bëhen burim konfliktesh.

2. Se dyti, pothuajse në të gjitha ankesat që kemi trajtuar, vihet re se nga ana e punëdhënësit nuk zbatohen dispozitat që përcaktojnë procedurën e largimit nga puna. As punëdhënësit shtetërore dhe as punëdhënësit privat nuk e zbatojnë këtë procedure. Më tej, as organet gjyqësore në shumicën e rasteve nuk e analizojnë procedurën e largimit nga puna (nenin 144 të Kodit te Punës). Gjithashtu shpesh drejtuesit, në cilësinë e punëdhënësit, abuzojnë me shkaqet justifikuese të zgjidhjes së kontratës së punës, duke shfrytëzuar pikërisht hapësirat që  jep ligji në fuqi. Edhe masat disiplinore dhe përshkallëzimi i tyre, deri në marrjen e masës ekstreme të largimit nga puna, nuk gjejnë pasqyrim në legjislacionin e punës, duke i lënë vend gjykimeve të pa drejta të drejtuesve, që në çdo rast e çmojnë personalisht ekzistencën e këtyre shkaqeve.

Vlen te permendim ketu ankesen tipike por jo te vetme, te një grupi personash, ish punonjës të Bashkisë Kamëz, të cilët pretenduan për largim nga puna në mënyrë kolektive, të paragjykuar politikisht e për qëllime të caktuara, duke mos zbatuar kërkesat e ligjit, shkelur të gjitha proçedurat ligjore, si dhe duke iu mohuar të drejtat e ankimit në organet kompetente.

Ne shqyrtimin e ketij rasti ne ndikuam për një mirëqeverisje dhe funksionim të rregullt, si dhe zbatimin e dispozitave ligjore për largimet nga puna për çdo rast konkret.

3. Nje tjeter mangesi e konstatuar nga shqyrtimi i ketyre ankesave, eshte fakti se aktualisht në vendin tonë ka shumë punonjës, të cilët në mungesë totale të të ardhurave pranojnë të punojnë në “të zezë” pa patur asnjë garanci qoftë në drejtim të pagesës, të sigurimeve shoqërore apo dhe të kushteve të punës ku këta punojnë. Vetëm në rastet kur shperthen ndonjë “bombë” sociale si ajo e Minierës së Selenicës shtrohet problemi se si punojnë strukturat shtetërore që duhet të kontrollojnë në bazë të ligjit,  respektimin e të drejtave të punëtorëve.

Përmendim rastin kur Sindikata e Pavarur e Punonjësve të Transportit per punëtorët e Kantierit Detar “Durrës-GDANSK” sh.a. me shumicë aksionesh rreth 56 % nga firma polake “Gdanska”, nuk ishin dakort per kalimin e kapitalit firmës turke “Kurum Internacional”. Kjo për arsye se firma polake “Gdansk” ishte debitore ndaj INSIG-ut, sepse nuk kishte derdhur kontributet që nga fillimi i aktivitetit të saj për punëtorët.

Një ankese tjetër e rendesishme ka qenë ajo per mosplotësimin e detyrimeve, të marra përsipër me hyrjen në fuqi të marrëveshjes së konçensionit nga shoqëria italiane “Darfo” për objektet e Albkromit dhe Albbakër, për pagesat e Sigurimeve Shoqërore të punonjësve që kanë punuar në këto miniera  para dhënies me konçension. Rast analog  eshte dhe ankesa  e punetoreve te Fabrikes se Tullave “Fabiona” ne Vore, te cileve prej 7 vitesh u mbahej nga paga, perqindja  e siguracionit,  ndersa ne fakt ky kontribut nuk derdhej ne Degen Rajonale te Sigurimeve Shoqerore, si dhe ankesa e 24 punonjësve të “Alba Film Studios” të cilëve u nderprene pagat dhe ndërkohe nuk u paguhen sigurimet shoqërore, apo rasti i 30 punonjesve te Inspektoriatit te Sigurimit Teknik per Pajisjet dhe Instalimet Elektrike, te cilet u ankuan se Drejtoria e KESH-it nuk pranonte t’i jepte pagen per punen qe kryenin, sepse keshtu kishte vendosur Keshilli Mbikqyres i KESH-it.

4. Nje problematike tjeter e verejtuar, eshte shfrytezimi i punes  së fëmijëve, megjithese legjislacioni i punes e ndalon kete si dhe diskriminimi i grave. Bie veçanërisht në sy puna e grave në kushte jo njërëzore, sidomos nga firmat e huaja, kryesisht në artizanat dhe në industrinë e lëkurë-këpucëve. Këto punësojnë vajza dhe gra të reja, bile dhe fëmijë dhe jo vetëm që nuk investojnë për përmirësimin e kushteve të punës, por nëpërmjet aplikimit të punës në banesat e punëtorëve, nuk zbatojnë as dispozitat për sigurime, për vjetërsi, asistencë mjekësore etj.

5.Ndonse ka organe te specializuara per te kontrolluar punen e zeze, mbrojtjen ne pune apo per ndalimin  e punes se femijve sic jane: Inspektoriati i Punes,Inspektoriati i Shendetit Publik,Inspektoriati i Sigurimit Teknik (disa lloje) etj, konstatohet se ato nuk funksionojne me efektivitet dhe shpesh vihen ne levizje vetem kur problemet behen publike ne Media ose greva.Per mendimin tone kjo ndodh nga kurruptimi i tyre prej punedhenesve.

6.Lidhur me kontraktimin kolektiv, Kodi i Punës merr përsipër rregullimin në detaje të proçedurës së kontraktimit dhe nuk i le hapësirë lirisë së palëve. Por liria e kontraktimit shpesh është kufizuar nga respektimi i një kuadri të ngushtë ligjor, duke krijuar shpesh një kontratë kolektive të njëjtë për të gjitha kategoritë e profesioneve dhe me një përmbajtje të varfer për të drejtat e punonjësve. Shkaku i nivelit dhe përmbajtjes së ulet të kontraktimit nuk është për shkak të ligjit, por është një reflektim i drejtëpërdrejtë i nivelit të ulët të zhvillimit të marrëdhënieve industriale, i mungesës së traditës dhe kulturës të kontraktimit dhe dialogut social si dhe të dobësisë së sindikatave.

7. Në  problemet e evidentuara  lidhur me marrëdhëniet e punës do të veçojmë edhe ato që lidhen me mosekzekutimin e vendimeve gjyqësore, për të cilat gjykatat kanë vendosur në favor të punëmarrësve për përfitimin e dëmshpërblimit me pagën e një viti.

Përgjigjet e marra nga të gjitha organet justifikohen me mungesë fondesh. Për këto ankesa, të cilat bëhen objekt i shqyrtimit gjyqësor dhe vendoset përfitimi i pagës së një viti në favor të punëmarrësit, kur punëdhënësi ka zgjidhur padrejtësisht kontratën e punës, kemi shprehur  mendimin prane Komisionit te Ligjeve ne Parlament, që ky detyrim duhet patjeter t’i ngarkohet  financiarisht vetë punëdhënësit që ka sjelle një gjëndje të tillë. Kjo sepse shteti nuk mund e nuk duhet të rëndojë buxhetin e tij dhe të mbajë përgjegjësi financiare për veprimet abuzive dhe të padrejta të drejtuesve, të cilët shkelin të drejtat e punëmarrësve.

Nga ana e zyres tone, ne ndryshimet e propozuara per Kodin e Punes, u paraqit si alternativë sugjerimi se, kur konstatohet që kontrata është zgjidhur në mënyrë abuzive nga punëdhënësi, atëherë dhe zgjidhja e saj të konsiderohet e pavlefshme dhe kontrata të mbetet në fuqi. Kjo zgjidhje bashkohet me alternativën që parashikonte Kodi i mëparshëm, për rikthim në punë të personit të larguar padrejtësisht, ashtu siç ndodh me vendimet e Komisionit të Shërbimit Civil.Vendimet e tij  shfuqizojnë  vendimet administrative të eprorve, nga të cilat nëpunësit  rifitojnë vendin e tyre të  punës me të gjitha të drejtat e tjera. Megjithate ky sugjerim nuk gjeti pasqyrim ne ndryshimet e fundit te dispozitave te Kodit te Punes.

Në fushën e marrëdhënieve të punës krahas ekzistencës së Kodit të Punës, ekziston dhe ligji “Për statusin e nëpunësit civil”. Përveç punonjësve, marrëdhëniet e të cilëve rregullohen me këto ligje, ka dhe një kategori  tjetër të punonjësve që marrëdhëniet e punësimit rregullohen me ligje të veçanta, sikurse janë ligjet për policinë, për gjykatat, për  ushtarakët, etj.

Në këto ligje specifike rregullohen vetëm disa aspekte të marrëdhënieve të punës, kryesisht lidhja dhe zgjidhja e kontratës, ndërsa shpesh nuk gjejnë trajtim çështje te tilla si siguria në punë, mbrojtja e shëndetit në punë, struktura e pagës, etj. Përveç Ligjit “Për statusin e nëpunësit civil”, i cili parashikon shprehimisht zbatimin e Kodit të Punës për çdo çështje të patrajtuar në atë ligj, ligjet e tjera nuk parashikojnë këtë zgjidhje. Ky boshllëk ligjor  ka krijuar situatën që kur ka probleme për këta  punonjës, nuk mund të trajtohen me Kodin e Punës, sepse ka ligj të veçantë për ta dhe nga ana tjetër ligji specifik nuk cakton se kush eshte organi ku do ankohet punonjesi.

Për këto raste, në mënyrë që të mos i lihet vend arbitraritetit dhe subjektivizmit, duhet që ose të plotësohen ligjet specifike për këto të meta, ose të  pasqyrohen në amendimet qe mund t’i behen ne te ardhmen Kodit të Punës.

Bashkëekzistenca e dy legjislacioneve që rregullojnë marrëdhëniet e punës për dy kategori të ndryshme, ka sjellë shpesh  keqinterpretime dhe moskuptim të fushës së zbatimit për sejcilin prej tyre.

Në kohën kur konfliktet në punë në vendin tonë janë në rritje, për shkak të zbatimit të reformave ristrukturuese apo privatizimit të sektorëve kryesore të ekonomisë publike, nevojitet të parashikohet një zgjidhje më e shpejtë dhe me shpenzime minimale të konflikteve. Mendojme se  nevojitet krijimi i gjykatave të specializuara për konfliktet e punës, të cilat gjatë shqyrtimit të çështjeve kane më shumë parasysh natyrën e veçantë të konflikteve të punës.

                    Problemet qe kane dale gjate zbatimit te ligjit

“Statusi i Nepunesit Civil”

Marredheniet e punes se nëpunësve civilë në të gjithë institucionet e administratës publike qëndrore dhe vendore si dhe në institucionet e pavarura,  rregullohen me ligjin “Statusi i Nepunesit Civil”.

          Nga ankesat e ardhura gjate kesaj periudhe ne Institucionin tone, nga njësitë e administratës vendore, arrihet në konkluzionin se ka një shkallë më të ulët njohjeje, implementimi dhe zbatimi të ligjit nr. 8549, datë 11.11.1999 “Statusi i Nëpunësit Civil”, sesa në administratën qëndrore.

          Aktet ligjore dhe nënligjore, të cilat rregullojnë administrimin e shërbimit civil, përgjithësisht disponohen nga njësitë administrative vendore, këshilla qarku e bashki, por njohja e tyre është e kufizuar vetëm tek nëpunësit e ngarkuar me menaxhimin e burimeve njerëzore, ku edhe këto të fundit, në mjaft raste nuk kanë njohuri e koncepte të qarta e të sakta për probleme të veçanta.

          Në shumicën e rasteve te largimeve nga puna ne njesite vendore kjo mase është motivuar me nenet 44 pika “f” e 60 pika “dh” të ligjit nr. 8652, datë 31.07.2000 “Për organizimin dhe funksionimin e qeverisjes vendore” ku i jepet e drejta kryetarit të bashkisë apo kryetarit të këshillit të qarkut për emërim dhe shkarkim të punonjësve të tjerë jo drejtues të strukturave të bashkisë apo personelit të adminstratës së këshillit të qarkut.

        Por, në të dyja rastet vetë ligjvënësi ka vënë kufizimin “përveç kur parashikohet ndryshe në ligjin nr. 8549, datë 11.11.1999 “Statusi i Nëpunësit Civil” për këtë të drejtë të kyetarit të bashkisë apo të kryetarit të këshillit të qarkut. Por ky kufizim ligjor i kompetencës është shkelur, dhe me të drejtë KSHC i ka konsideruar aktet administrative të tyre të paligjshme, të nxjerra jashtë kompetencave dhe në kundërshtim me proçedurat ligjore të parashikuara për shërbimin civil.

          Zbatimi i një praktike të tillë ka cënuar krijimin e një administrate publike vendore të qëndrueshme, apolitike dhe të aftë të kryejë misionin e saj ligjor.

          Këshillat bashkiake dhe këshillat e qarqeve kanë të drejtën e miratimit të strukturave organizative të bashkive dhe këshillit të qarkut përkatësisht në bazë të neneve 32 gërma “ç” dhe 54 gërma “ç” të ligjit nr. 8652, datë 31.07.2000 “Për organizimin dhe funksionimin e qeverisjes vendore”, ristrukturime te cilat ne mjaft raste kane sjelle largime te pa motivuara nga puna te nepunesve civile ne kundershtim  me dispozitat e ligjit.

          Nga ankesat e shqyrtuara janë konstatuar shkelje të rënda të ligjit nr. 8549, datë 11.11.1999 “Statusi i Nëpunësit Civil” në rekrutimet e nëpunësve civil, duke kryer emërimet nga Kryetarët e Këshillit të Qarkut apo Bashkive, pa u zhvilluar proçedurat e konkurimit të hapur, sikunder jane rastet e ndjekura ne Bashkine e Beratit dhe te Korces.

          Shkeljet e proçedurave ligjore për pranimin në shërbimin civil janë një dukuri e përgjithshme negative në njësitë e pushtetit qendror dhe ate vendor (këshilla qarku dhe bashki), gjë e cila ka cënuar rëndë ligjin, parimet e shërbimit civil dhe ka dëmtuar krijimin e një shërbimi civil të qëndrueshëm profesional dhe efiçent. Jane konstatuar se ne  proçedurat ligjore për rekrutime nëpërmjet konkurimit, ka mangësi dhe të meta në praktikat e zbatuara. Në zbatimin e ligjit “Statusi i Nëpunësit Civil” janë verejtur parregullsi në nxjerrjen e akteve të konfirmimit si nëpunës civilë në fund të periudhës së provës, apo jane bere konfirmime për punonjës, të cilët nuk kanë patur statusin e nëpunësit civil, pasi ishin punësuar pa ju nënshtruar proçedurave të konkurimit të hapur.

          Nga shqyrtimi i ketyre ankesave jane konstatuar mangesi edhe ne drejtim te pranimit në shërbimin civil ne administraten  publike, i cili ne disa raste behet duke aplikuar emerime me kontrata, veprime te cilat jane në kundërshtim me ligjin dhe cënon parimet e barazisë dhe transparencës, mbi bazën e të cilit është ndërtuar dhe funksionon shërbimi  civil. Aplikimi i kontratave të përkohshme të punës, është një dukuri prezente negative, që flet për subjektivizëm, nepotizëm dhe interesa të ngushta, të padrejta e personale të drejtuesve të institucioneve, administrata e të cilave përfshihet në shërbimin civil.

          Kontratat e përkohshme, të cilat në disa raste kanë qenë për vite, janë përdorur në institucionet e administratës qëndrore për plotësimin e vendeve të lira deri në zhvillimin e proçedurave të konkurimit si edhe për zëvendësimin e nëpunësve civilë, të cilët mungojnë për periudha relativisht të gjata.

          Marrja në punë në shërbimin civil me kontratë të përkohshme, është një mënyrë e menaxhimit të burimeve njerëzore e pambështetur në ligj, e cila nuk i shërben funksionimit normal të ligjit të shërbimit civil, pra nga ana tjeter këta nëpunës nuk gëzojnë statusin e nëpunësit civil.

          Për vendet e lira të shërbimit civil, të administratës qëndrore, duhen të zbatohen kërkesat e nenit 9 pika “c” e ligjit nr. 8549, datë 11.11.1999 “Statusi i Nëpunësit Civil”, ku përcaktohet e drejta e institucionit të administratës qëndrore të plotësojë vendet e lira nëpërmjet transferimeve të brendshme me karakter të përkohshëm.

          Nga ana tjetër DAP, mban “listën e pritjes së nëpunësve civilë”, ku përfshihen nëpunësit civilë që gëzojnë statusin e nëpunësit civil, që nuk punojnë  efektivisht në një pozicion të shërbimit civil për arsye objektive (ristrukturime, ndryshime të kërkesave të vendit të punës). Këta nëpunës gëzojnë të drejtën e pagës për një vit deri në emërimin në një vend të lirë të shërbimit civil dhe pikërisht këta duhet të aktivizohen në këto vende të lira të përkohshme.  

Por kjo mundësi ligjore (lista e pritjes) duhet të zbatohet nga DAP. Por qe kemi konstatuar se nuk eshte eficente, pasi vendet e nepunesve te cilet ndjekin proceset gjyqesore per rifitimin e te drejtave te tyre, zihen menjehere, fillimisht me nepunes me kontrate dhe me pas duke iu nenshtruar konkurrimeve formale. Koordinimi i punes midis DAP dhe drejtorive të personelit të institucioneve të administratës qëndrore, jo vetëm do të sigurojë një funksionim normal të shërbimit civil, por do të ulë shpenzimet e tepërta që rrjedhin nga detyrimi për nëpunësit civile të listës së pritjes.

          Pra, si konkluzion, vetë ligjëvënësi ka përcaktuar rregulla të qarta në pranimet në shërbimin civil nëpërmjët proçedurës së konkurimit të hapur, bazuar në merita dhe në asnjë rast apo asnjë arsye nuk lejon pranime në këtë shërbim në asnjë formë apo mënyrë tjetër, qoftë kjo edhe kontratë e përkohshme.

          Kjo praktikë e paligjshme e pranimit në shërbimin civil me kontratë të përkohshme, ka sjellë në shumë raste moszhvillimin e konkurimit, pasi proçedura e tij është konsideruar si e paragjykuar dhe kandidatët eventualë janë tërhequr nga konkurimi, zhvillimin e një proçedure formale të konkurimit, e lidhur me personin e punësuar me kontratë të përkohshme; uljen e cilësisë së konkurimit si rrjedhojë e paragjykimit të fituesit dhe të mënyrës së konkurencës reale të kandidatëve të konkurimit.

          Gjithashtu, kjo formë e paligjshme ka një ndikim të përgjithshëm negativ në uljen e aplikimeve për pranimin në shërbimin civil dhe nga tregu i punës të shërbimit civil nuk tërhiqen më të mirët, më të aftët. Ndoshta edhe ne vete ligjin “Statusi i Nepunesit Civil”, ka vend per permiresimi duke patur parasysh vete problemet e shfaqura gjate implementimit te tij ne praktike, si p.sh ulja e afateve të ankimit ndaj vendimeve të KSHC nga 30 ditë pune në 15 ditë nga komunikimi i tyre, zgjerimi i shërbimit civil ku në institucionet e administratës qëndrore të përfshihen edhe institucionet në varesi të Këshillit të Ministrave, në varësi të ministrive, degët e ministrive dhe administrata e Prefektit; në institucionet e administratës vendore të përfshihen edhe administrata e komunave ; përcaktimi ligjor i detyrimit për zbatimin me përpikmëri dhe në mënyrë sistematike të listës së pritjes, duke ngarkuar përgjegjësitë edhe me penalitete kur konstatohen shkelje flagrante të saj, ngritje në detyrë e nëpunësve civilë, si shprehje reale e zhvillimit të karrierës duhet të bëhet me konkurim të posaçëm vetëm me dokumente (dosje); pas realizimit të një afati të përcaktuar kohor nga ligji dhe vlerësimeve të rezultateve në punë dhe ky kalim të jetë gradual, duke u bazuar në klasat e kategoritë e nëpunësit civil. Kjo do t’i shërbejë, jo vetëm zhvillimit të karrierës, por edhe qëndrueshmërisë, efiçencës së administratës publike.

Problemi i mosekzekutimit te vendimeve te KSHC ka qene objekt shqyrtimi i shume ankesa qe i jane drejtuar Zyres tone, sikurse ka qene dhe mos ekzekutimi i vendimeve gjyqesore ne teresi. Ne lidhje me keto mosveprime, ndoshta eshte e nevojshme te parashikohen sanksione dhe penalitete në drejtim te institucioneve të administratës publike qëndrore dhe vendore, të cilat nuk zbatojnë vendimet e KSHC,  duke shmangur praktikat e gabuara te ndjekura nga keto organe, qe ne shume raste u mungon vullneti dhe mirekuptimi per permbushjen e ketij detyrimi sa ligjor aq dhe kushtetues.

Ankesat e shumta per largime nga sherbimi civil, kane qene te lidhura me ndryshimin e shpeshta te strukturës së ministrive dhe ky fenomen ndodh sidomos me ndryshimet e titullareve, te cilet jane funksionare politike. Keto ndryshime në më të shumtën e rasteve janë të pashoqëruara me ndryshime të përshkrimeve të vendeve të punës në shërbimin civil.

 Ndryshimet e shpeshta të strukturës dhe organogramës së institucionit të administratës qëndrore janë bërë burime mosmarrëveshjesh për pozicionin e ri  të nëpunësit. Kjo ka krijuar vështirësi në konceptimin e shkakut të këtij ndryshimi strukturor, duke cënuar qëndrueshmërinë dhe efektivitetin e shërbimit civil.

          Nga ana tjetër, këto ndryshime shoqërohen edhe me një kosto financiare, sepse një pjesë e nepunesve nuk sistemohen në punë dhe kalojnë në listën e pritjes, duke gëzuar në bazë të nenit 23 të ligjit “Statusi i Nëpunësit Civil” të drejtat e vendit të mëparshëm të punës dhe në mënyrë të veçantë pagën deri në një vit.

          Theksojmë se e drejta për ristrukturime të institucioneve të shërbimit civil duhet kuptuar dhe konceptuar në mënyrë të pandarë me detyrimin për kryerjen e një studimi shkencor, financiar, real dhe transparent të nevojave konkrete, të cilat sjellin domosdoshmërisht kryerjen e ndryshimeve të plota apo të pjesshme në strukturë e organogramë.

Çdo ndryshim i pabazuar dhe i pastudiuar, i mbështetur vetëm në të drejtën për ristrukturimin, është me pasoja të rënda për vetë shërbimin civil, pasi cënon qëndrueshmërinë, profesionalizmin dhe efiçiencën e tij dhe është me pasoja financiare dhe sociale.

Duke përfituar nga ky konstatim, i cili gjen me pas pasqyrim dhe ne objektin e ankesave qe na drejtohen, sugjerojme qe Qeveria, e cila ka të drejtën ligjore të miratimit për ristrukturime të plota apo të pjesshme në institucionet e administratës publike të nivelit qëndror, këshillave të qarqeve dhe të bashkive si edhe drejtuesve të institucioneve të pavarura kushtetuese e të tjera, ku administrata e tyre është pjesë e shërbimit civil, të tregohen shumë të matur, të kujdesshëm dhe kërkues ndaj propozimeve të paraqitura për ndryshime në strukturë dhe organogramë të këtyre institucioneve, me qëllim që këto ndryshime të kenë rol pozitiv në menaxhimin e burimeve njerëzore dhe në ngritjen e kapaciteteve profesionale të nëpunësve civil, duke i shërbyer më mirë publikut dhe  ngarkuar taksapaguesit shqiptar  një kosto sa më të ulët.

Konsolidimi i vazhdueshëm i shërbimit civil dhe reformimi i administratës publike, shtrojnë si detyrë parësore rritjen e nivelit të mbikqyrjes së menaxhimt të shërbimit civil në të gjitha nivelet institucionale, ku ai zhvillohet.

Nga sa parashtruam me lart, qellimi yne eshte modest, qe mbi bazen e trajtimit te rasteve te paraqitura prane Institucionit tone, lidhur me punen e administrates, te japim  mundesisht vezhgimet dhe gjetjet tona, te cilat duhet te kthehen ne objektiva te punes per te ardhmen per cdo organ dhe Institucion te shtetit shqiptar. Sundimi i ligjit  do te thote rregull dhe stabilitet. Ky parim duhet te  implementohet ne cdo hallke te shtetit, si simbol i demokracise moderne dhe si nje sfide  per kompletimin e sistemit te ri ligjor e administrativ, brenda procesit te integrimit ne Europen e Bashkuar. 

Duke besuar ne bashkepunimin dhe mirekuptimin Tuaj,