Nr. 24/5 Prot.                                              Tiranë, më 20/04/2010

Lenda:        Kundërshtohen disa elementë të veçantë të Projekt Rezolutës “Për vlerësimin e veprimtarisë së Institucionit të Avokatit të Popullit për vitin 2009”

Drejtuar:    Kryeministrit dhe Kryetarit

të Partisë Demokratike

Zotit  Sali  BERISHA

Kryetarit të Grupit Parlamentar të Partisë Demokratike

Zotit  Astrit PATOZI

                                     Tirane

Më 31 Mars 2010, Avokati i Popullit në detyrë z. Riza Poda raportoi para Komisionit të Ligjeve të Kuvendit të Shqipërisë për veprimtarinë e Institucionit të AP-së gjatë vitit 2009. Anëtarët e shumicës parlamentare në këtë Komision bënë pyetjet e rastit si dhe diskutuan rreth problematikës së paraqitur, ku ndër të tjera u përfshi edhe një çështje konkrete për të cilën Avokati i Popullit ka bërë kërkesë në Gjykatën Kushtetuese për shfuqizimin e një ligji. Si rrjedhojë nga dy tre deputetë të veçantë u insistua që në projekt rezolute të vihet fraza se “AP ka trajtuar çështje në mënyrë preferenciale” si dhe një frazë tjetër ku shprehet kritika për “trajtim politik të çështjeve nga ana e AP-së”, ndonëse në asnjë rast nuk u argumentua kjo kritikë me fakte konkrete për deklarime apo sjellje politike të institucionit tonë.

Gjykata Kushtetuese prej kohësh ka shprehur të drejtën e Avokatit të Popullit për t’ju drejtuar asaj edhe pas ankesave të personave juridike, përfshirë shoqata apo shoqëri tregtare, prandaj Avokati i Popullit ka inicuar çështje pranë Gjykatës Kushtetuese, sa herë e ka çmuar të nevojshme, qoftë me nismën e vet, qoftë me kërkesë të subjekteve që i janë drejtuar atij, qofshin këta persona juridikë apo fizikë. Duke ju referuar shifrave për 10 vjet siç kërkoi deputeti z. Eduart Halimi rezulton se Avokati i Popullit i është drejtuar Gjykatës Kushtetuese gjithsej në 13 raste, nga të cilat në 6 raste ankesat kanë qenë edhe nga subjekte juridike, shoqëri tregtare apo edhe me aktivitet ndërtimi, kurse në 2 raste nga organizata joqeveritare, në një kohë që ankesa dhe kërkesa nga subjekte të tilla janë me dhjetra në vite. Lidhur me çështjen konkrete të kritikuar nga anëtarët e komisionit, e që ka të bëjë me shfuqizimin e disa dispozitave të ligjit “Për regjistrimin e pasurive të paluajtshme”, sqarojmë se ende nuk është shprehur Gjykata Kushtetuese, vendimin e se cilës ne e presim pa asnjë lloj paragjykimi. Por sqarojmë se për rastin konkret për inicimin e çështjes në Gjykatën Kushtetuese nuk ka shërbyer vetëm ankesa e shoqërisë “Dudaj Construction”, por edhe mjaft ankesa nga qytetarë të veçantë. Nuk mund të flitet për asnjë lloj preference ndaj saj, edhe sepse ankesa është bërë që në tetor 2008, kurse kërkesa në Gjykatën Kushtetuese është bërë në qershor 2009.

Gjykojmë se dyshimet e hedhura për paanshmërinë në një kërkesë, e cila prej kohesh është bërë publike, nuk mund të justifikojnë çfarëdolloj akuze të shprehur në qëndrime individuale të anëtarëve të veçantë të Komisionit të Ligjeve, dhe aq më tepër të vendoset në një Rezolutë të Kuvendit që ka marë në analizë punën tonë një vjeçare me 3734 kërkesa dhe ankesa gjithsej.

Gjithashtu, për herë të parë u vu në dyshim transparenca e institucionit, duke e argumentuar këtë me volumin dhe formatin e Raportit. Ne e gjykojmë të nxituar këtë konkluzion sepse përpiqet të imponojë një strukturë tjetër, kur tashme ajo është vendosur prej 10 vjetësh, sipas strukturës së raportit të Ombudsmanit danez, roli i të cilit në ngritjen dhe zhvillimin e këtij institucioni është thelbësor. E vetmja përsëritje në Raport që, mbase nuk duhej vënë, janë Rekomandimet për ndryshimet e ligjeve dhe akteve nënligjore për vitet 2000 deri 2008. Por këto u përfshinë sepse u mendua se me që mbi 50% e deputetëve janë të rinj, ishte mirë që ata të jenë sa më të informuar për këtë kontribut të vlefshëm të institucionit.

U bënë vërejtje edhe për promovimin e mëtejshëm të institucionit dhe punës së tij, ndërkohë që u tha se mungesa e këtij informimi ka çuar në rritjen e numrit të çështjeve jashtë juridiksionit. Faktikisht është e kundërta: është pikërisht puna intensive e Avokatit të Popullit për informimin e publikut, ajo që ka çuar në një rritje më të madhe të besimit të publikut, i cili i drejtohet institucionit edhe për çështje që nuk i takojnë atij, dhe që natyrisht dalin jashtë juridiksionit. Megjithatë, edhe për këto çështje, realisht bëhet një punë e madhe, duke u ofruar ankuesve një konsulencë ligjore. Po t’u referohesh shifrave zyrtare rezulton se në vitin 2000 ankesa jashtë juridiksionit kanë qenë 57%, në 2004 ishin 50%, në 2005 47%, në 2006 dhe 2007 45%, në 2008 44% dhe në vitin 2009 42%. Pra çdo vit kanë ardhur në ulje. Theksojmë për krahasim se ankesat jashtë juridiksionit në të gjitha vendet në Europë ku vepron institucioni i Ombudsmanit janë nga 50% deri 70% jashtë juridiksionit. Pati edhe kritika të tjera të pabazuara për mosbërje rekomandimesh për ndjekje penale në prokurori etj, por konstatojmë se këto vijnë për shkak se mbase nuk është studjuar mirë gjithë Raporti.

Tendenca e mësipërme dhe qëndrimi pasiv i pjesës më të madhe të anëtarëve të komisionit, e vendos Raportin e Avokatit të Popullit para një gjykimi të njëanshëm. Në këtë mënyrë, pas 10 vjetësh, për herë të parë, anëtarë të caktuar të këtij komisioni shprehën akuza të tilla ndaj Avokatit të Popullit, të cilat ne gjykojmë se realisht sulmojnë pavarësinë e këtij institucioni dhe dëmtojnë imazhin tonë publik.

Ne gjykojmë se Projekt Rezoluta në tërësi vlerëson punën e institucionit tonë për vitin 2009, por për objektivitet dhe saktësi duhen hequr:

-  Në konstatimet për vitin 2009 shprehja: “Në raste të veçanta pozicioni i Avokatit të Popullit ka qenë preferencial”;

-   Në detyrat që kërkon Kuvendi për vitin 2010, duhen hequr 2 paragrafët:

-   “Eleminimin e trajtimit preferencial të ankesave të shtetasve;

-    Eleminimin e të gjitha deklarimeve me përmbajtje apo sjellje politike nga ana e këtij institucioni”.

Duke mirëpritur të gjitha vërejtjet që realisht ndihmojnë mirëfunksionimin e institucionit, sikurse në këto 10 vjet, paanshmëria, profesionalizmi, konfidencialiteti e pavarësia do të mbeten bazat e funksionimit të Institucionit të Avokatit të Popullit.

                                                           Me respekt,

AVOKATI  I  POPULLIT

          NE DETYRE

            Riza PODA