Ne procesin e pergatitjes se ketij projektligji, institucioni yne ka dhene mendimet e tij te cilat, sikurse rezultojne ne relacionin bashkelidhur projektligjit, kane sherbyer si baze per kete variant te derguar nga Qeveria per procedure miratimi ne Kuvend. Na vjen mire që është pranuar varianti i propozuar nga ne që të krijohet një institucion i ri, i pavarur, me fuqi vendimarrëse për këtë qëllim.

Ne pergjithesi mendojme se ky projektligj perfaqeson nje perpjekje te dukshme per permiresimin dhe plotesimin e kuadrit ligjor ne vend, duke krijuar bazen ligjore te nevojshme per mbrojtjen dhe garantimin e te drejtave te subjekteve te te dhenave personale.

Megjithate, ka vend per permiresim apo ndryshime ne disa parashikime te bera ne kete projektligj, dhe me konkretisht;

1. Gjykojme qe pavaresisht faktit se, ne Kreun VIII te projektligjit eshte dhene i plote kuptimi i Komisionerit per mbrojtjen e te dhenave personale, ai duhej te ishte parashikuar si nje nga termat e shpjeguara ne nenin 3 te projektligjit. Ky mund te konsiderohet edhe si nje element i teknikes legjislative, pasi, qe ne piken 2/c, te nenit 7, te projektligjit jepet nje kompetence e komisionerit, nderkohe qe vetem ne nenin 29 te projektligjit kuptohet se çfare perfaqeson komisioneri per mbrojtjen e te dhenave personale.

2. Ne piken 2/c, te nenit 7 te projektligjit, thuhet shprehimisht qe:

“Perpunimi i te dhenave sensitive behet vetem nese;

- autorizohet nga komisioneri, per nje interes te rendesishem publik”.

Eshte e paqarte nese, ne kete rast do te merret parasysh kushti i vendosur ne piken 2/a te ketij neni, ku thuhet se; “subjekti i te dhenave ka dhene pelqimin, qe mund te revokohet ne çdo çast dhe e ben te paligjshem perpunimin e metejshem te te dhenave”,

dhe per me teper, çfare do te konsiderohet nje interes i rendesishem publik.

3. Ne piken 4, te nenit 7 te projektligjit, eshte parashikuar shprehimisht;

“Perpunimi i te dhenave sensitive ne rrethana te tjera nga ato te percaktuara ne piken 2, te ketij neni, percaktohet me vendim te Keshillit te Ministrave, vetem per qellime te interesave te rendesishme publike, nen masa te pershtatshme mbrojtese”.

Gjykoj se ky lloj parashikimi mund te krijoje probleme me parashikimin e bere ne nenin 17 te Kushtetutes, lidhur me kufizimin e te drejtave dhe lirive te parashikuara ne Kushtetuten e Republikes se Shqiperise, ku thuhet qe:

“1.Kufizime te te drejtave dhe lirive te parashikuara ne kete Kushtetute mund te vendosen vetem me ligj per nje interes publik ose per mbrojtjen e te drejtave te te tjereve. Kufizimi duhet te jete ne perpjestim me gjendjen qe e ka diktuar ate.

 2.Keto kufizime nuk mund te cenojne thelbin e lirive dhe te te drejtave dhe ne asnje rast nuk mund te tejkalojne kufizimet e parashikuara ne Konventen Europiane per te Drejtat e Njeriut”.

Edhe ne llogjiken e ndertimit te vete ketij neni ne projektligj shihet se, rasti i parashikuar ne piken 2/c eshte nje perjashtim, qe lidhet me nje kufizim ne mbrojtjen e te dhenave personale sensitive te subjektit perkates te te dhenave personale, per nje interes te rendesishem publik.

A mundet qe nje akt nenligjor i Qeverise te zevendesoje kompetencen e Kuvendit, per te kufizuar te drejten kushtetuese te individit per te mbrojtur te dhenat e tij personale, ne rrethana te paparashikuara shprehimisht ne ligj? Natyrshem qe jo. Gjykojme se kjo pike vjen ne kundershtim me Kushtetuten dhe me vete frymen e projektligjit ne teresine e tij.

4. Permbajtja e nenit 11 te projektligjit, gjykojme se nuk ruan nje balance ndermjet ruajtjes dhe respektimit te te drejtave dhe lirive vetjake themelore te njeriut, te parashikuara shprehimisht ne Kushtetute.

Ne kete nen thuhet shprehimisht qe:

“Perpunimi i te dhenave personale vetem per qellime gazetarie, literature ose artistike perjashtohet nga zbatimi i neneve 5,6,7,8,12,18,21 e 28 te ketij ligji, vetem nese ruajtja e konfidencialitetit, sipas ketyre dispozitave, pengon ushtrimin e te drejtes se lirise se shprehjes”.

Eshte pranuar tashme se te drejtat themelore te individit nuk jane te pakufizuara dhe kufizimi qendron pikerisht aty ku e drejta e individit ndeshet ne radhe te pare me te drejten konkrete te nje individi tjeter, apo kur peshorja anon dukshem nga interesi publik dhe jo nga interesi i ngushte i individit.

Ne kete sens, kushdo qe perpunon te dhena personale vetem per qellime gazetarie, literature ose artistike, do te ndeshet ne radhe te pare me te drejten e individit, subjekt i ketyre te dhenave personale, per t’i mbrojtur ato. A duhet ne kete rast qe ruajtja e konfidencialitetit si nje e drejte themelore e individit per mbrojtjen e te dhenave te tij personale, te dale si nje pengese e dores se dyte, ndaj te drejtes se lirise se shprehjes se gazetarit apo çdo subjekti tjeter te parashikuar sipas ketij neni?

A ka nje interes publik konkret ne perpunimin e te dhenave personale siç parashikohet ne kete nen? A mundet qe nje nen i tille pergjithesues te mbuloje çdo rast specifik te perpunimit te te dhenave personale vetem per qellime gazetarie, literature ose artistike?

Mendojme qe jo. Eshte e vertete se liria e shprehjes nuk i nenshtrohet censures paraprake, por kjo censure nuk ka te beje me mospasjen e te drejtes se individit per te mbrojtur te dhenat e tij personale. Ne kete percaktim gjykojme se veç sa me lart, nuk eshte marre parasysh as legjislacioni ne fuqi per arkivat.

Ne keto terma mund te diskutohet edhe per percaktimin e dhene ne piken 3, te nenit 12 te projektligjit.

5. Ne nenin 15, pika 1 nuk eshte dhene ne menyre korrekte nominimi i germave perkatese, te referuara ne nenin 6 te projektligjit (nuk ekzistojne germa “e” dhe “f”, ne nenin 6).

6. Ne piken 1, te nenit 26 te projektligjit, citohet shprehimisht “…regjistri, qe administrohet nga Komisioneri,…”. Po keshtu ne piken 2, te nenit 31 te projektligjit, parashikohet se: “Komisioneri krijon nje regjister per dokumentimin e te gjitha njoftimeve dhe autorizimeve, qe ai kryen ne ushtrimin e kompetencave te tij, ne fushen e mbrojtjes se te dhenave personale”.

Nisur nga eksperienca jone si institucion gjate ketyre viteve, ne baze te kompetencave qe n’a jepen ne Ligjin nr.8517 date 22.07.1999 “Per mbrojtjen e te dhenave personale”, gjykojme se kjo eshte nje pjese e manget ne parashikimin e bere ne projektligj. Per kete qellim ne projektligj duhet te jepej shprehimisht se cili eshte qellimi i mbajtjes se ketij regjistri, çfare perfaqeson ai, si dhe menyren e mbajtjes dhe informacionin qe do te ruhet ne te. Nje element tjeter shume i rendesishem per kete regjister eshte edhe e drejta e aksesit ne te.

7. Komisioneri per mbrojtjen e te dhenave personale, ne percaktimet e bera ne projektligj, del si organ vendimmarres (neni 9/1, neni 30, neni 31) dhe si nje hallke ankimi administrativ (neni 16/1). Duke analizuar gjithe kompetencat qe i jepen ketij organi te pavarur te krijuar me ligj, eshte e pakuptimte permbajtja e nenit 30/2, ne te cilen thuhet qe:

“Komisioneri, ne rast shkeljesh serioze, te perseritura ose te qellimshme, te ligjit nga nje perpunues, veçanerisht ne rastet e perseritura te moszbatimit te rekomandimeve te tij, e denoncon publikisht ose e raporton çeshtjen ne Kuvend dhe ne Keshillin e Ministrave”.

Funksionimi i ketij intitucioni te ri te pavarur, te krijuar me ligj dhe kompetencat qe atij i jane dhene, e radhisin ate ne grupimin e organeve vendimmarrese dhe jo rekomanduese, ndaj edhe pjesa e moszbatimit te rekomandimeve e parashikuar ketu, eshte e pakuptimte dhe nuk ndjek rrjedhen e parashikimeve te projektligjit. Mendojme se kjo pike e nenit 30 duhet hequr.

Duke besuar ne mirekuptimin Tuaj,

                                                           Me respekt

AVOKATI  I  POPULLIT

        Ermir  DOBJANI