I nderuar z.Kryeminister,

            Ratifikimi nga ana e shtetit tone te Konventes “Per mbrojtjen e individeve ne lidhje me perpunimin automatik te te dhenave personale” me ligjin nr.9288, date 7.10.2004 dhe protokollit te saj shtese “Mbi mbrojtjen e individeve ne lidhje me perpunimin automatik te te dhenave personale nga organet mbikqyrese dhe fluksi nderkufitar i te dhenave”, me ligjin nr.9287 date 7.10.2004, parashikon te drejtat dhe pergjegjesite qe merr persiper pala nenshkruese per respektimin e te drejtes per mbrotjen e te dhenave personale, ndaj perpunimit automatik te tyre.

Ne nenin 4 te Konventes (detyrat e paleve), percaktohet shprehimisht se:

1. Secila pale merr masat e nevojshme ne ligjin vendas per te bere te efektshme principet themelore per mbrojtjen e te dhenave te paraqitura ne kete kapitull.

2.Keto masa merren jo me vone se ne momentin e hyrjes ne fuqi te kesaj konvente ne lidhje me Palen perkatese.

Nga ana tjeter, ne nenin 1 te Protokollit Shtese te Konventes, parashikohen shprehimisht “Organet Mbikqyrese” ne formen e nje “Autoriteti Mbikqyres”, qe do te gezojne pushtet investigues dhe nderhyres dhe te cilet kane si kompetence perfshirjen e tyre ne proçedurat gjyqesore, duke sjelle para autoriteteve juridike kompetente rastet e dhunimit te parimeve baze te Konventes.

Per kete çeshtje, ne daten 23.03.2007, Avokati i Popullit priti ne nje takim nje delegacion te Keshillit te Europes, te perbere nga z. Emilio Aced Felez, z. Graham Sutton dhe zj. Sophie Meudal Leenders, eksperte ne fushen e mbrojtjes se te dhenave personale, ku u diskutua me lidhje me vleresimin e situates per mbrojtjen e te dhenave personale ne Shqiperi. Thelbi i gjithe diskutimit te zhvilluar, veç te tjerave u perqendrua ne faktin nese, eshte dhe a mund te jete “Autoriteti Mbikqyres”, Institucioni i Avokatit te Popullit ne Shqiperi. Faktikisht, ne nenin 15 te ligjit nr.8517 date 22.07.1999 “Per mbrojtjen e te dhenave personale”, percaktohet se;

“Ankimi tek Avokati i Popullit dhe kompetencat e tij ne fushen e te dhenave personale rregullohen nga ligji nr.8454 date 4.02.1999 “Per Avokatin e Popullit”.

Avokati i Popullit krijon nje regjister te trajtimit te te dhenave personale”.

Por rastet e ankesave kane qene te pakta dhe regjistri nuk eshte krijuar, sepse vete ligji nuk eshte i qarte ne percaktimin konkret se çfare do te kuptohet me regjistrin e trajtimit te te dhenave personale qe mbahet nga Avokati i Popullit dhe nga ana tjeter, si do te aplikohet ky regjister brenda kuadrit te kompetencave te Avokatit te Popullit, pa dubluar funksionin e regjistrave te protokollit apo arkives se institucionit.

 Pas ketyre diskutimeve, Avokati i Popullit mbajti qendrimin se nuk mund te jete Institucioni i Avokatit te Popullit, “Autoriteti Mbikqyres” i percaktuar ne termat e dhena te Protokollit Shtese te Konventes “Per mbrojtjen e individeve ne lidhje me perpunimin automatik te te dhenave personale”, per keto arsye:

1.Sipas protokollit shtese, “Autoriteti Mbikqyres” duhet te jete nje organ i pavarur, i cili ka kompetencen e hetimit dhe nderhyrjes, si dhe kompetencen per t’u perfshire ne proçese gjyqesore, per te sjelle ne vemendjen e organeve kompetente gjyqesore shkeljen e dispozitave te ligjit te brendshem (neni 1 / 2a). Avokati i Popullit eshte nje organ i pavarur kushtetues, por edhe pse ai ka kompetenca investiguese dhe ndermjetesimi (dhe jo ne termat e nderhyrjes), ai nuk mund te perfshihet ne proçese gjyqesore, veç rasteve qe kane te bejne me çeshtje qe i perkasin ne kuptimin privat atij vete si institucion.

2.Legjislacioni i vendeve te tjera ne fushen e mbrojtjes se te dhenave personale, ne rrethin e subjekteve te cilet futen ne juridiksionin e ligjit per mbrojtjen e ketyre te dhenave, perfshin edhe subjektet private te cilet perpunojne te dhenat personale. Ligji “Per Avokatin e Populit”, e kufizon rrethin e subjekteve nen juridiksionin e tij, vetem tek administrata publike dhe te tretet qe veprojne per llogari te saj. Edhe ky fakt tregon ndryshimin e nje organi mbikqyres ne kete kontekst, me Avokatin e Popullit.

3.Pra, pavaresisht faktit se “Autoriteti Mbikqyres” paraqitet si i pavarur, ai perkufizohet ne termat e organit vendimmarres dhe si nje hallke efektive e ankimit administrativ. Avokati i Popullit eshte nje organ i pavarur, por ai vepron ne termat e ndermjetesimit (dhe jo nderhyrjes) dhe te rekomandimit (e jo te vendimmarrjes), per me teper qe nuk mund te konsiderohet si hallke efektive e ankimit administrativ. Per keto arsye, Avokati i Popullit (Ombudsmani) per nga vete natyra klasike, natyre qe eshte percaktuar ne Kushtetute dhe misheruar ne Ligjin nr.8454 date 4.02.1999 “Per Avokatin e Popullit”, nuk ka pika takimi te ndjeshme dhe nuk mund te konsiderohet “Organ Mbikqyres” per mbrojtjen e te dhenave personale.

4.Vendimet e “Autoriteteve Mbikqyrese”, kunder te cileve ka ankesa, mund te apelohen ne gjykate. Ne thelb dhe per nga natyra e tij klasike, si institucion i parashikuar ne Kushtetute, Avokati i Popullit si produkt te tij perfundimtar njeh rekomandimet dhe propozimet dhe jo vendimet. Po keshtu nisur nga parashikimet e bera ne ne Ligjin “Per Avokatin e Popullit”, te gjitha pergjigjet apo rekomandimet e ketij institucioni nuk mund te ankimohen sikurse aktet administrative (nenin 131 i Kodit te Proçedures Administrative), pasi vete natyra e tij nuk e perfshin ate ne rrethin e organeve te administrates publike qe mund te konsiderohen si hallka te ankimit administrativ, per çeshtje qe futen ne objektin e shqyrtimit nga ana e tij.

5.Perafrimi me keto terma kerkon detyrimisht ndryshimin e Kushtetues se Republikes se Shqiperise, qe eshte nje proçes jo i lehte, pasi kerkon votim te cilesuar (jo me pak se 84 vota).

6.Eksperienca e vendeve te tjera si p.sh ajo e Spanjes, ka treguar se nuk eshte e lehte t’i atribuosh nje Avokati Populli nje detyre te tille, sikurse ate te nje organi mbikqyres per mbrojtjen e te dhenave personale, ndaj edhe jane krijuar organizma te tjere me efikase. Per me teper edhe atje ku ekziston nje Ombudsman me funksion mbrojtjen e te dhenave personale, ky i fundit nuk ka nje objekt kaq te gjere pune, sikurse Avokati i Popullit ne Shqiperi.

Per te gjitha keto arsye, ne kuadrin e permiresimit te kuadrit ligjor ne lidhje me te dhenat personale, eshte mese e domosdoshme qe te krijohet nje institucion apo organ tjeter i pavarur ne vend, ne termat e “Autoritetit Mbikqyres”, per te mundesuar edhe permbushjen e detyrimeve qe lindin nga aktet nderkombetare te ratifikuara nga ana e shtetit tone, ne fushen e mbrojtjes se te dhenave personale.

Duke besuar ne mirekuptimin tuaj, menduam t’jua bejme te ditur paraprakisht mendimin tone per kete çeshtje.

                                                           Me respekt

AVOKATI  I  POPULLIT

        Ermir  DOBJANI