Nr. 46 Prot.                                                Tiranë, më  9  shkurt 2006

Kërkesë

Kërkues:        Komiteti Shqiptar i Helsinkit

                        Rr. Gjin Bue Shpata, Pll. 5/1, Ap. 4

                        Tiranë

                        Tel/faks: +355 4 233 671

                        Avokati i Popullit

Bulevardi Deshmoret e Kombit, nr. 3,

(Ndertesa perballe Kryeministrise), kati II

Tel: +355 4 232 462

Grupi Shqiptar i të Drejtave të Njeriut 

Rr. Deshmoret e 4 Shkurtit

Pll. 7/1, shkalla 2, Ap. 1

Tirana

Tel: +355 4 251 995

Qendra per Studimet Parlamentare

Rr. Sami Frasheri, Pallatet e Aviacionit, 3/15,

Tel/Fax: +355 4 240 214

Subjekti i interesuar:           Këshilli i Ministrave i Republikës së Shqipërisë

Përpara:                               Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë

T i r a n ë

Objekti:            Shfuqizimi si antikushtetues i:

1.         Vendimit të Këshillit të Ministrave nr. 43, datë 27.I.2006 “.Për shmangien e nepotizmit  dhe ndikimit të pushtetit  në rekrutimin dhe karrierën e personelit të administratës tatimore”.

2.         Vendimit të Këshillit të Ministrave nr. 44, datë 27.1.2006 “Për shmangien e nepotizmit në administratën publike”.

3.         Vendimit të Këshillit të Ministrave nr.48, datë 27.1.2006 “Për disa shtesa në vendimin nr.205, datë 13.IV.1999 të Këshillit të Ministrave “Për miratimin e dispozitave zbatuese të Kodit Doganor të Republikës së Shqipërisë” të ndryshuar.

Paraprakisht:

1.         Kërkojmë pezullimin e zbatimit të tre vendimeve të mësipërme të Këshillit të Ministrave pasi zbatimi i tyre do të sjellë pasoja të dëmshme që cënojnë interesat e ligjshme të shtetasve.

Baza ligjore:

1        Nenet 17, 18, 49, 107, 116 dhe 118 të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë, nenet 131, germa “c” dhe 134 germa “dh” (pika 1 germa “f” dhe pika 2 e Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë si dhe nenet 27-31 të ligjit nr. 8577 datë 10.02.2000 “Për organizimin dhe funksionimin e Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë”.

2         Neni 45 i ligjit nr. 8577 datë 10.02.2000 “Për organizimin dhe funksionimin e Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë”.

3        Neni 24 i Ligjit nr.8454 date 4.02.1999 “Per Avokatin e Popullit”, ndryshuar me Ligjin nr.9398 datë 12.05.2005

Të nderuar zotërinj gjyqtarë të Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë,

    1.  Në të tre vendimet e sipërcituar të Këshillit të Ministrave janë kufizuar pa ligj të drejtat e njeriut të parashikuara në Kushtetutën e Republikës së Shqipërisë. Konkretisht: parimi i barazisë para ligjit, parimi i mosdiskriminimit si dhe e drejta e punonjësve për të fituar mjetet e jetesës me punë të ligjshme që ata zgjedhin ose pranojnë vetë.

Në Kushtetutën e Republikës së Shqipërisë thuhet se:

1.                  Të gjithë janë të barabartë para ligjit.

2.                  Askush  nuk mund të diskriminohet padrejtësisht për shkaqe të tilla si gjinia, raca, feja, gjuha, bindjet politike, fetare a filozofike, gjëndja ekonomike, arsimore ose përkatësia prindërore (nenet 18 i Kushtetutës së RSH)

3.                  “Secili ka të drejtë të fitojë mjetet e jetesës me punë të ligjshme, që e kanë zgjedhur ose pranuar vetë. Ai është i lirë të zgjedhë profesionin, vendin e punës si dhe sistemin e kualifikimit të vet profesional (49 të Kushtetutës).

4.                  Kufizimi i të drejtave dhe lirive të parashikuara në këtë Kushtetutë mund të vendoset vetem me ligj për një interes publik ose për mbrojtjen e të drejtave të të tjerëve. Kufizimi duhet të jetë në përpjestim me gjendjen që e ka diktuar ate (neni 17, paragrafi 1 i Kushtetutës së RSH).

Nga përmbajtja e dispozitave të mësipërme kushtetuese është e qartë se është vetëm Kuvendi i Shqipërisë që vlerëson nëse për shkak të një interesi publik ose në mbrojtje të të drejtave të të tjetërve mund të kufizohen këto të drejta. Gjithashtu, është Kuvendi i Shqipërisë ai që vlerëson nëse kufizimet janë ose jo në përpjestim me gjendjen që e ka diktuar atë dhe nëse ato cënojnë ose jo thelbin e të drejtave.  Kuvendi i Shqipërisë është i detyruar gjithashtu që kufizimet e të drejtave që mund të vendosen, të mos tejkalojnë ato që parashikohen në Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

Nga sa u tha më lart, është mëse e qartë se me miratimin e akteve normative të mësipërme,  Këshilli i Ministrave ka ushtruar atribute që nuk i takojnë, duke vepruar kështu në kundërshtim me nenin 17 të Kushtetutës të Republikës së Shqipërisë, sepse ka vënë kufizime të të drejtave te njeriut me akte nënligjore.

           2. Vendimet nr. 43, 44, 48 të Këshillit të Ministrave mbështeten në ligjin 8549, datë 11.11.1999” Për statusin e nëpunësit civil”, neni 9 të ligjit 7961, datë 12.7.1995 “Kodit i Punës i Republikës së Shqipërisë; ligjin 9131, datë 8.9.2003, “Për rregullat e etikës në administratën publike, ligjin nr. 8449, datë 27.1.1999 “Kodi Doganor të Republikës së Shqipërisë” i ndryshuar.

Në fakt, në asnjë nga dispozitat e ligjeve të mësipërme nuk del që Këshilli i Ministrave të jetë ngarkuar me nxjerrjen e akteve nënligjore për të kufizuar të drejtat e shtetasve, të parashikuara në Kushtetutën e RSH, duke i ndaluar ata të punësohen në këtë apo në atë sektor të administratës publike për shkak të lidhjeve të tyre familjare, të gjinisë ose të krushqisë.

Tërheq vëmendjen faktin se vendimi nr. 43, datë 27.I.2006 “.Për shmangien e nepotizmit dhe ndikimit të pushtetit në rekrutimin dhe karrierën e personelit të administratës tatimore” i referohet nenit 9 të ligjit nr. 7961, datë 22.7.1999 “ Kodi i Punës së Republikës së Shqipërisë”. Në këtë nen te Kodit te Punes thuhet: “Ndalohet çdo lloj diskriminimi në fushën e marrjes në punë dhe të profesionit” se “me diskriminim kuptohet çdo dallim, përjashtim ose parapëlqim që bazohet në racë, ngjyrë, seks, moshë, fe, bindje politike, kombësi, origjinë shoqërore, lidhje familjare”.

Këshilli i Ministrave duke iu referuar dispozitës së mësipërme të Kodit të Punës, dispozitë që është në përputhje me nenin 18 dhe 49 të Kushtetutës, ka kufizuar një të drejtë të parashikuar në Kushtetutën e RSH, duke bërë të kundërtën e asaj që parashikohet në këtë nen te Kodit te Punës.

          3. Sipas nenit 107, paragrafi i dytë i Kushtetutës së RSH, “Nëpunësit në administratën publike caktohen me konkurs më përjashtim të rasteve të parashikuara në ligj”.

Me vendimet e Këshillit të Ministrave ndalohet punësimi për shkaqe të lidhjeve familjare, gjinie ose krushqie, madje edhe në qoftë se punonjësi është pranuar në përputhje me ligjin “Për statusin e nëpunësit civil”, ai detyrohet të largohet, nëse rezulton se ka lidhje familjare, gjinie apo krushqie me Presidentin e Republikës dhe stafin e tij politik etj.

Këshilli i Ministrave i jep zbatimit të këtyre vendimeve fuqi jo vetëm për ata që do të punësohen, por edhe për ata që kanë vite që janë punësuar në këto detyra, efekte prapavepruese. Kjo vjen në kundërshtim me pikën 3 të nenit 107 të Kushtetutës ku thuhet se “Garancitë e qëndrimit në detyrë dhe trajtimi ligjor i nëpunësve publikë rregullohen me ligj”, sepse largimi i nëpunësve nga shërbimi civil bëhet vetëm në bazë të nenit 21 dhe 25 gërma “d” të nenit 25 të ligjit nr. 8549, datë 11.11.1999 “Statusi i nëpunësit civil”, për shkaqet e përmendura në këto ligje.

Këto tre vendime caktojnë rregulla edhe për marrëdhënie që janë rregulluar shumë kohë para hyrjes në fuqi të ligjeve ku thuhet se ato janë bazuar. P.sh: Kodi i Punës ka hyrë në fuqi në vitin 1995, Statusi i Nëpunësit Civil në vitin 1999, Kodi Doganor në vitin 1999, etj. dhe këto ligje vetë nuk kanë patur fuqi prapavepruese.

Theksojmë se as në fushën penale nuk zbatohet efekti prapaveprues kur në kohën e kryerjes së veprës penale nuk kishte ligj për ta ndëshkuar atë.

Veç sa më sipër, sipas nenit 118 të Kushtetutës,  aktet nënligjore, siç janë edhe vendimet e Këshillit të Ministrave, merren në bazë edhe për zbatim të ligjeve nga organet e parashikuara në Kushtetutë e RSH. Në rastin konkret vendimet e Këshillit të Ministrave rregullojnë çështje që janë në kompetencën ekskluzive të Kuvendit të RSH dhe që bien ndesh edhe me parimet që përcaktohen në ligjin “Statusi i nëpunësit civil” dhe ligjet e tjera ku “mbështeten” këto akte normative.

Duke patur parasysh se mënjëherë pas hyrjes në fuqi të vendimeve të mësipërme  dhe udhëzimit të mësipër cituar:

1                    Do të fillojnë procedurat e plotësimit të formularëve dhe verifikimet përkatëse qysh në momentin e kërkesave për të punësuar,

2                    Se efektet  e tyre do të shtrihen edhe në personat e punësuar më parë por që mund të kenë lidhje familjare, gjinie apo krushqie brenda një institucioni publik si edhe në sektorin e doganës e të tatimeve,

3                    Për parandalimin e pasojave të dëmshme, sepse mund të punësohen persona të tjerë në vend të atyre që do hiqen dhe në qofte se këta të fundit fitojnë ligjërisht të drejtën e rikthimit, rikthimi është praktikisht i pamundur, duke ju humbur tërësisht të drejtën e punësimit.

Palët kërkuese e konsiderojmë të justifikueshme kërkesën e tyre për pezullim te menjëhershëm të ekzekutimit të këtyre akteve normative të kundërshtuara.

Në përfundim për të gjitha arsyet që përmendëm më lart,

Kërkojmë:

           1. Fillimisht pezullimin e zbatimit të vendimeve të Këshillit të Ministrave të mëposhtme:

- Vendimit të Këshillit të Ministrave nr. 43, datë 27.1.2006 “.Për shmangien e nepotizmit  dhe ndikimit të pushtetit në rekrutimin dhe karrierën e personelit të administratës tatimore”.

- Vendimit të Këshillit të Ministrave nr. 44, datë 27.1.2006 “Për shmangien e nepotizmit në administratën publike”.

- Vendimit të Këshillit të Ministrave nr.48, datë 27.1.2006 “Për disa shtesa në vendimin nr.205, datë 13.4.1999 të Këshillit të Ministrave “Për miratimin e dispozitave zbatuese të Kodit Doganor të Republikës së Shqipërisë” të ndryshuar.

     2.        Në përfundim të shqyrtimit, shfuqizimin si antikushtetues të vendimeve të Këshillit të Ministrave objekt shqyrtimi.

Kërkuesit:

Prof.as.dr. Vasilika HYSI                                                     Avokati  i  Popullit

Drejtore Ekzekutive                                                              Prof. as. dr. Ermir DOBJANI

Komiteti Shqiptar i Helsinkit

Elsa BALLAURI    

Drejtore ekzekutive

Grupi Shqiptar për të Drejtat e Njeriut

Sokol BERBERI

Drejtor ekzekutive

Qendra për Studimet Parlamentare

_____________________________________________________________________

Fjala e Avokatit të Popullit para Gjykatës Kushtetuese në shqyrtimin e çështjes në datën 21 mars 2006

I nderuar zoti Kryetar

Të nderuar zotërinj anëtar të Gjykatës Kushtetuese

Ne, Organizatat joqeveritare dhe Avokati i Popullit jemi rojtare publike te te drejtave dhe lirive themelore te njeriut ne Shqiperi. Këtë detyrë ne nuk e bëjmë vetem me deklarata publike por perdorim te gjitha rruget institucionale qe na lejon Kushtetuta e Republikes se Shqiperise për këtë qëllim. Ne kemi deklaruar dhe deklarojmë se te paditesh Qeverine ne Gjykaten Kushtetuese nuk do te thote se i kundervihesh qellimeve te saj te mira per luften kunder korrupsionit dhe nepotizmit ne administraten publike shqiptare. Por ne kemi kerkuar dhe kërkojmë qe kjo “lufte apo reforme” te jete brenda kornizave te njohura te respektimit te te drejtave dhe lirive themelore te njeriut, te njohura nga Kushtetuta shqiptare, aktet nderkombetare dhe legjislacioni ynë për marrëdhëniet e punës në administratën publike.

Një nga argumentet kryesore që paraqitet në kërkesën tonë për shpalljen si antikushtetuese të vendimeve të mësipërme është fakti se sipas nenit 17 të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë, organi kompetent për të vendosur kufizimin e ligjeve dhe të drejtave të shtetasve të parashikuara në Kushtetutë, është Kuvendi. Në këtë nen thuhet se kufizimi i këtyre të drejtave vendoset vetëm me ligj. Ky nen i Kushtetutës sonë nuk citon që këto liri dhe të drejta duhet të jenë themelore ose jothemelore. Ky nen thotë qartë “liritë dhe të drejtat e parashikuara në këtë Kushtetutë”. Dhe e drejta e punës së ligjshme është parashikuar në nenin 49 të Kushtetutës sonë, ashtu siç garancia e qëndrimit në detyrë dhe trajtimi ligjor i nëpunësve publikë janë gjithashtu të parashikuara nga neni 107 po i Kushtetutës sonë.

Sipas mendimit tonë këto vendime janë antikushtetuese dhe të paligjshme, sepse Qeveria ka marrë kompetencat e Parlamentit duke shkelur nenin 7 të Kushtetutës sonë që parashikon ndarjen e pushtetit ligjvënës nga ai ekzekutiv. Si të tilla ato vendime janë automatikisht antikushtetuese dhe të pavlefshme. Ne mendojmë se të paktën këto tre vendime të qeverisë janë  në shkelje të disa neneve të kushtetutës, konkretisht neneve 7, 17, 18, 49, 107 dhe 118 të saj.

Ne gjithashtu mendojmë se lufta kunder korrupsionit dhe konfliktit te interesave nuk mund te legjitimohet me akte nenligjore, që nuk bazohen në Kushtetutë dhe në ligjet në fuqi.

Keto tre vendime shkelin parimin kushtetues te garancive ligjore te mbrojtjes së punës të nepunesve. Konkretisht ato shkelin pikën 3 të nenit 107 të Kushtetutës që thotë “garancitë e qëndrimit në detyrë dhe trajtimi ligjor i nëpunësve publikë rregullohen me ligj”. Siç do ta argumentojmë tre vendimet jane në shkelje te ligjit “Per statusin e nepunesit civil” dhe Kodit të Punes. Shkaqet që në tre vendimet e Qeverisë caktohen si shkaqe për të ndërprerë marëdhëniet e punës mund të jenë shkaqe që duhen patur parasysh para fillimit të marrëdhënieve të punës, por kurresesi atyre nuk mund t’u jepet fuqi prapavepruese sepse cënojmë garancitë dhe trajtimin ligjor të nëpunësve, të cilat i mbron neni 107 i Kushtetutës sonë.

          Antikushtetueshmëria e tre vendimeve të atakuara del edhe në raport me nenin 118 të Kushtetutës, sidomos të pikave 1 dhe 2 të këtij neni (118) që thonë se:

1. Aktet nënligjore nxirren në bazë dhe për zbatim të ligjeve nga organet e parashikuara në Kushtetutë.

2. Ligji duhet të autorizojë nxjerrjen e akteve nënligjore, të përcaktojë organin kompetent, çështjet që duhen rregulluar, si dhe parimet bazë të të cilave nxirren këto akte.

Ky nen kushtetues kufizon te drejten e organeve administrative qe te nxjerrin akte nenligjore vetëm ne ato raste kur ligji ja ka njohur shprehimisht kete te drejte. Pra ky nen kushtetues duke parashikuar kushtetutshmerinë e aktit normativ, percakton dhe kushtet  e ligjshmerise se tij. Asnje akt normativ nuk mund te tejkaloje caqet e ligjit. Ne qofte se organi nxjerr nje akt normativ tej hapesires se ligjit, pra nuk respekton kriteret qe jep kjo dispozite kushtetuese, eshte e kuptueshme se akti do te jete i paligjshem, por njekohesisht dhe antikushtetues.. Pra mosrespektimi i kerkesave te nenit 118 pika 2 e ben aktin normativ te paligjshem nga njera ane, por dhe antikushtetues. Dihet se kushtetueshmerine e aktit normativ e kontrollon Gjykata Kushtetuese. Ne kete rast konkret eshte e pashmangshme perputhja e koncepteve te paligjshmerise me ato te antikushtetutshmerise.

          Ne rastin konkret, VKM nr.44 eshte ne kundershtim me Ligjin nr.9131 date 08.09.2003 “Per rregullat e etikes ne administraten publike” dhe me Ligjin “Per statusin e nenpunesit civil”

          Kjo per arsye se:

1.     Neni 3, pikat 1 e 2 të Ligjit nr.9131 date 08.09.2003 “Per rregullat e etikes ne administraten publike” parashikojnë:

“1. Në kryerjen e funksioneve, nënpunësi i administratës publike duhet të respektojë parimet si më poshtë:

a) të kryej detyrat, në përputhje me legjislacionin në fuqi;............

2. Këshilli i Ministrave nxjerr rregulla në zbatim të parimeve të treguara në pikën 1 të këtij neni”.

Po t’i referohemi permbajtjes se aktit normativ nr.44 datë 27.01.2006 kostatojme se ne te nuk jane vendosur rregulla ne zbatim te parimeve te mesiperme, por eshte parashikuar si nje parim i ri qe eshte perfshirja si element te etikes se nenpunesve te administrates publike dhe shmangia e nepotizmit. Ne asnje prej parimeve te sipercituara nuk permendet as drejteperdrejt dhe as ne menyre indirekte se zbatimi i ndonjerit prej tyre ka te beje me nepotizimin.

Pra akti normativ nuk eshte nxjerre ne baze e per zbatim te ligjit dhe nuk ka rregulluar ato çeshtje per te cilat ligji e ka autorizuar organin kompetent, ne rastin konkret Keshillin e Ministrave.

          Nga ana tjeter duke qene se ky vendim shtrihet per te gjithe nenpunesit e administrates publike te cilet gezojne statusin e nenpunesit civil, verejme se duke parashikuar deklarimin e lidhjeve si me siper, perben nje shkelje te Ligjit “Per statusin e nenpunesit civil”. E themi kete per arsye se referuar ketij ligji. VKM nr.44 shprehet se ka dalë në zbatim të pikës 2 të nenit 4 të ligjit nr.8549 datë 11.11.1999 “Statusi i nëpunësit Civil”. Duke parë këtë ligj, pikën 2 të nenit 4 dhe nenin 29 të këtij ligji, del se “Këshilli i Ministrave nxjerr akte nënligjore në zbatim të tij në përputhje me parimet e përgjithshme të përcaktuar në nenet 13 deri 26 të këtij ligji”. Lidhur me çështjen, VKM nr.44 ka bërë shtesa të rasteve për të cilat mund të largohen nga shërbimi civil nëpunësit, raste të cilat janë përcaktuar në mënyrë taksative në nenet 19 dhe 21 të këtij ligji. Por që të largosh nga detyra nëpunësit civil në rastet e caktuara nga VKM nr.44 duhet të bësh shtesa në ligjin “Për statusin e nëpunësit civil” me amendamente të miratuara nga Kuvendi i Shqipërisë dhe jo me akte të Qeverisë.

          Gjithashtu sa me siper, duke i mohuar te drejten individeve per te konkuruar pikerisht ne institucionet te cilat ekziston mundesia e nepotizimit, automatikisht shtohet nje kerkese e pergjithshme per pranimin ne sherbimin civil. Nje nga parimet e rendesishme te ketij ligji eshte pikerisht konkurimi i hapur bazuar ne merita. Duke bere nje kufizim te tille, akti normativ cenon drejteperdrejt kete parim, sepse nuk do te kemi me nje konkurim te hapur bazuar me merita.

          Nga ana tjeter perdorimi i termit “punonjesit e skualifikuar” përbën nje konfuzion, per faktin se referuar nenit 34 e vijues te Kodit te Proçedurave Adminsitrative, skualifikimi ka te beje me perjashtimin nga nje veprimtarine vendimmarrese te personave zyrtare.

Nga ana tjeter skualifikimi nuk njihet si nje nga rastet kur nenpunesi civil mund te largohet nga sherbimi civil, referuar Ligjit “Per statusin e nenpunesit civil”.

          Ne te njejten kohe nenvizojme se, duke përcaktuar ky akt normativ, vendosjen ne liste pritjeje te nenpunesit civil, referuar pikes 6 te VKM Nr.44, konstatojme se ky parashikim eshte ne kundershtim me Ligjin “Per statusin “e nenpunesit civil” i cili e ka te parashikuar qarte rastin kur nenpunesi civil mund te vihet ne liste pritjeje, siç është rasti i ristrukturimit. Pra ky akt normativ “shton” ligjin “Per statusin e nenpunesit civil”.

          Nderkohe vendimi nr.43, date 27.01.2006 per tatimet gjithashtu bazohet ne pikën 2 të nenit 4 te Ligjit “Per statusin e nepunesit civil”. Për të njëjtat arsye edhe ky vendim qeverie është antikushtetues.

Nje argument tjeter i antikushtetueshmerise se ketyre tre vendimeve të Qeverisë eshte pikerisht edhe efekti prapaveprues i vendimeve ne fjale.

     Konkretisht vendimi Nr. 44 date 27.01.2006 “Per shmangien e nepotizmit ne administraten publike” i shtrin efektet dhe mbi ato maredhenie te cilat kane lindur para hyrjes ne fuqi te Ligjeve ne baze e per zbatim te te cileve ai ka dale. Keshtu vendimi i mesiperm ka dale ne baze te Ligjit “Per etiken ne administraten publike” i cili daton 08.09.2003, nderkohe qe zbatimi i vendimit shtrihet dhe per ata nenpunes civil te cilet e ka fituar kete status para vitit 2003. Pika 4 e nenit 4 te Ligjit “Për etikën” percakton qarte se “Konfliktet e mundshme te interesit te nje kandidati per t’u punesuar ne administraten publike duhet te zgjidhen para emerimit te tij”. Pra ne rastin konkret vendimi ne fjale nuk mund te nderprese maredheniet e punes per personat e punesuar para hyrjes ne fuqi te ketij ligji, por me e pakta mund te kete fuqi vetem per maredheniet e punes qe krijohen pas ketij vendimi.

          Ndersa ne vendimin Nr.48 në lidhje me punonjësit e doganave, i cili shton V.K.M Nr.205 date 13.04.1999 i jepet fuqi konkretisht zbatimit edhe per ata persona per te cilet rekrutimi eshte bere edhe para daljes të vete Kodit Doganor, i cili është miratuar me ligjin nr.8449 datë 27.01.1999.

Dihet se efekti prapaveprues i nje akti administrativ është i pavlefshem ne rast se ligji e perjashton ate,ose ne rast se akti i referohet nje periudhe me perpara se te hynte ne fuqi ligji mbi bazen e te cilit akti nxirret ose ne rast se ai urdheron apo ndalon nje veprim te se kaluares. Prapaveprueshmeria eshte nje perjashtim nga rregulli i pergjithshem, sipas te cilit zbatohet ligji qe eshte ne fuqi ne kohen e lindjes se maredhenies juridike konkrete dhe se vetëm ligji konkret në raste të rralla mund të përcaktojë vetë rastet e papaveprueshmërisë së tij. Në fakt asnjë nga ligjet ku “bazohen” tre vendimet që caktohen nga ne nuk ka dispozitë që të justifikojë prapaveprueshmërinë e 3 vendimeve të Qeverisë.

VKM nr.43 datë 27.01.2006 “Për shmangien e nepotizmit dhe ndikimit të pushtetit në rekrutimin dhe karierën e personelit të administratës tatimore” ndër të tjera bazohet në nenin 9 të Kodit të Punës në fuqi. Në këtë nen (9) ndër të tjera thuhet se “ndalohet çdo lloj diskriminimi në fushën e marrjes në punë dhe të profesionit” dhe në vijim thuhet se “... Dallimet, përjashtimet ose parapëlqimet që kërkohen për një vend pune të caktuar nuk konsiderohen si diskriminime...”. Po ta marrësh të shkëputur këtë dispozitë të Kodit të Punës, mund të thuhet se Qeveria e ka të bazuar VKM nr.43. Por duhet të kujtojmë se Kodi i Punës në fuqi është miratuar në vitin 1995, kur nuk kishim Kushtetutën në fuqi, të miratuar në vitin 1998, kur nuk kishte dalë as ligji “Për statusin e nëpunësit Civil” në vitin 1999, apo kur Shqipëria nuk kishte nënshkruar Konventën Europiane të të drejtave të njeriut në vitin 1996. Por duhet ta shofim të lidhur edhe me nenin 49 të Kushtetutës, sidomos pikën 2, ku thuhet se “Të punësuarit kanë të drejtën e mbrojtjes shoqërore të punës”. Dhe mbrojtja shoqërore e punës së këtyre personave është përcaktuar në ligjin “Statusi i nëpunësit Civil” dhe në vetë Kodin e Punës kur janë përcaktuar shkaqet dhe rastet se kur mund të largohen nga Shërbimi Civil ose kur ju ndërpriten marrëdhëniet e punës, në rastet kur nuk i mbulon ligji i Shërbimit Civil.

Pra më e pakta që mund të pranohej kushtetutshmëria dhe ligjshmëria e tre VKM do të ishte në qoftë se ato do parashikonin lidhjet nepotike ose lidhjet nepotike me pushtetin vetëm për skualifikim nga konkurimi për vend pune në administratën tatimore apo doganore, por nuk duhej të parashikonin këto lidhje si shkaqe për të humbur të drejtën e vendit të punës. Veç kësaj pikat e këtyre vendimeve në lidhje me përfitimet e pagës vetëm për 15 ditë në çastin e lirimit nga detyra, janë një shkelje e hapur e masave shoqërore mbrojtëse të punëmarrësit, kur largohet nga puna pa shkaqe të përligjura.

          Këto vendime mund të ishin formuluar më mirë dhe mund të mos ishin kundërshtuar nëqoftëse do të siguronin transferime të ndërsjellta në vende pune paralele, pa cënuar të drejtën për punë dhe mbrojtjen ligjore të saj.

Keshilli i Ministrave me nxjerrjen e tre VKM-ve, të atakuara ka dale jashte rolit te tij kushtetues, duke marre pozicionin e nje prodhuesi ligjesh. Keshilli i Ministrave mund te ushtroje vec ato pushtete qe nuk i jane dhene ne kete rast pushtetit legjislativ. Por berja e ligjeve eshte kompetence e parlamentit shqiptar. Kështu që është  shkelur edhe neni 7 i Kushtetutës sonë për ndarjen dhe ballancimin e pushtetit ligjvënës me atë ekzekutiv.

          E themi kete, sepse ne frymen e Kushtetutes, Konventes Europiane per te Drejtat e Njeriut, kjo marredhenie e krijuar mes personave qe kane lidhje nepotike me pushtetin dhe institucioneve te administrates publike, eshte nje marredhenie qe ne thelb ndërpret marredheniet e punes dhe cenon te drejten e njerezve per punesim ne baze te meritave. Si nje e drejte themelore e individeve, kjo mund të bëhet veç nga ligjvenesi per arsyet e parashikuara ne Kushtetute. Ne kete sens, ne themi se Keshilli i Ministrave ka dale ne pozicion antikushtetues, ne kundershtim me frymen e kushtetutes, dhe të ligjeve të tjera në këto fusha.

Vendimet e Keshillit te Ministrave, jane nje rast i paster diskriminimi per arsye te lidhjeve familjare, cenim i jetes familjare dhe private,  te drejtes per pune, sipas nenit 14 te KEDNJ-se, nenit 1 prg 2 te Kartes Europiane Sociale Të Ndryshuar, si dhe nenit 18 e nenit 49 të Kushtetutes sone. Masa e largimit nga puna te subjekteve te prekura nga keto vendime,  nuk eshte ne proporcion me synimin qe kerkohet te arrihet nga qeveria qe eshte lufta ndaj korrupsionit. Nese ne llogjiken e tij, Keshilli i Ministrave i ka nxjerre keto vendime, sepse titullaret e institucioneve kushtetuese apo qendrore, me postet qe kane dhe me pushtetin qe kane, perdorin lidhjet familjare te tyre per korruptim ne sistemin tatimor apo doganor si dhe me lidhjet nepotike brenda institucioneve publike, demtojne interesat publike,  ky qellim ne vetvete nuk eshte ne perpjestim me masen e largimit nga puna te ketyre personave. Kjo sepse duke pasur parasysh se rastet e skualifikimit te vendosura ne K.P. Administrative per nje procedure administrative kur ka ankesa anshmerie, ligji per konfliktin e interesave, si dhe ligji per etiken mjaftojne per kontrollin e metodave abuzive e korruptive, rast pas rasti.

          Së fundi ju kujtoj se në vitet e diktaturës komuniste, para vitit 1990 kategori të caktuara njerëzish, për shkak të lidhjeve familjare të ashtuquajur “të deklasuar apo armiq klase” nuk lejoheshin që të punonin në disa vende pune si në punët e brendshme, dogana, e të tjera zyra të shtetit, kryesisht në administratë. Populli në letrat apo ankesat që ka paraqitur apo edhe Mediat kanë bërë edhe krahasimet përkatëse, por jeni ju që do vendosni.

          Ju faleminderit për vëmëndjen dhe theksoj kërkesën për shfuqizimin e tre vendimeve të sipërcituara.

 AVOKATI  I  POPULLIT 

Ermir  DOBJANI