Gazeta "ABC" , 8 Tetor 2005

Avokati i Popullit,

dyshimet e mia per celularet

nga Orinda Shtylla

Institucioni i Avokatit te Popullit ka shprehur dyshime mbi tarifat e telefonise celulare ne Shqiperi. Ai evidenton ngerçin juridik qe ka kapur zgjidhjen e problemit te celulareve ne Shqiperi, si pasoje e nje çeshtje ligjore ende te pazgjidhur te telefonise mobile. ERT nuk ka hartuar ende nje metodologji te caktimit te tarifave, e cila me tej te mundesoje kontrollin e tyre ne kompanite e mesiperme. Kjo metodologji, bazuar ne ligjin "Per Telekomunikacionet ne Republiken e Shqiperise" aplikohet ndaj atyre kompanive, te cilat jane shpallur nga ERT "Operatore me fuqi te ndjeshme ne treg" pra, me fjale te tjera ndaj atyre subjekteve qe zoterojne mbi 25% te tregut celular ne vend.

A mendoni se tarifat qe ofrojne AMC dhe Vodafone jane aq te larta sa te demtojne interesat e konsumatoreve?

Se pari me lejoni t`ju falenderoj per kete interviste dhe t`ju pergezoj per interesimin qe tregoni ne ndihme te mbrotjes se te drejtave te konsumatorit shqiptar. Gjithsesi deshiroj t`ju kujtoj se ne te gjithe jemi konsumatore dhe ky status qe gezojme duhet te garantohet nepermjet sherbimeve dhe mallrave sa me cilesore ne treg.

Avokati i Popullit, duke qene i obliguar vazhdimisht ne mbrojtjen e te drejtave dhe lirive te individeve, ka evidentuar ne menyre te perseritur dyshimet se tarifat qe ofrohen nga sherbimet e telekomunikacionit mobil jane te larta dhe realizojne nje fitim te pandershem ne dem te interesave ekonomike te konsumatoreve. Ky dyshim ka ardhur si pasoje e nje çeshtje ligjore ende te pazgjidhur te telefonise mobile, e cila konsiston ne faktin se Enti Rregullator i Telekomunikacioneve nuk ka hartuar ende nje metodologji te caktimit te tarifave, e cila me tej te mundesoje kontrollin e tyre ne kompanite e mesiperme. Kjo metodologji, bazuar ne Ligjin “Per Telekomunikacionet ne Republiken e Shqiperise” aplikohet ndaj atyre kompanive te cilat jane shpallur nga ERT “Operator me fuqi te ndjeshme ne treg” pra me fjale te tjera ndaj atyre subjekteve qe zoterojne mbi 25% te tregut celular ne vend. Ne mungese te ketij dokumenti çdo organ shteteror e sidomos ERT e ka te pamundur te ushtroje kontrolle te vazhdueshme dhe te dale ne perfundime te sakta lidhur me nivelin e tarifave. Ne keto kushte Avokati i Popullit qe ne fillim te ketij viti ne bashkepunim me ERT kane filluar te punojne per nxitjen e hartimit sa me te shpejte te dokumentit te metodologjise, i cili duhet te kaloje per miratim brenda vitit 2005 ne Keshillin e Ministrave.

          Krahas kesaj nje çeshtje tjeter e cila ndikon ne nivelin e tarifave jane edhe miratimi i marreveshjeve te interkonjeksionit midis operatoreve mobil dhe atyre fiks (AMC, Vodafone dhe Albtelekom). Nga sa jam ne dijeni ERT si organ i autorizuar me ligj per kontrollin e ketyre marreveshjeve, i ka shpallur pjeserisht te pavlefshme ato vitin e kaluar, duke synuar sidomos ne tarifat e inerkonjeksionit. Si rrjedhim duhet permendur se perpjekjet e ketij organi per te ruajtur nivele te pranueshme tarifash jane bere shkak qe keto çeshtje per faktin se cenojne fitimet ekonomike te operatoreve, te drejtohen ne rruge gjyqesore. Aktualisht ERT eshte ne ndjekje te ketyre proçeseve dhe ne kete kuader duke i pare te padrejta zvarritjet e perseritura ne gjykim dhe disa vendime te padrejta qe jane dhene nga Gjykatat, Avokati i Popullit ka kerkuar bashkepunimin e Keshillit te Larte te Drejtesise per te inspektuar keto çeshtje gjyqesore. Kjo perpjekje e Avokatit te Popullit po kryhet per ti prere rrugen kalendave gjyqesore nepermjet te cilave kompanite mobile kerkojne te ruajne pambarimisht pozitat e tyre monopoliste dhe aspak te ndershme ne treg. Ne vazhdim te ketij arsyetimi mendoj se tarifat e interkonjeksionit demtojne direkt interesat ekonomike te konsumtareve dhe per kete qellim nga ana jone do te vazhdohet te nderhyhet me te gjithe forcen e ligjit per ti prere rrugen ketij abuzimi.

A keni ju raporte/ankesa te konsumatoreve per sherbimet e kompanive celulare?

Vazhdimisht ne median vizive dhe ate te shkruar jane bere te njohura ankesa te konsumatoreve lidhur me nivelin e larte te tarifave celulare qe paguajne. Ata qe na kane terhequr me shume vemendje jane emigrantet shqiptare te cilet me mire se te tjeret arrijne te bejne krahasimin e shpenzimeve qe harxhojne ne te dy anet e kufirit per telefonine celulare. Keto ankesa te bera publike si dhe e drejta qe i atribuohet direkt me ligj Avokatit te Popullit per te nderhyre kryesisht (Ex officio) dhe te mbroje konsumatoret ne çdo rast kur ai mendon se cenohen te drejtat e individeve, kane bere te mundur qe prane zyres tone te hapet nje dosje e veçante ne lidhje me tarifat e telefonise mobile. Krahas kesaj Avokati i Popullit po vazhdon te intensifikoje monitorimin e çdo shqetesimi te ngritur ne adrese te sherbimeve publike te telekomunikacionit dhe gjithashtu ngelet i hapur te prese ne çdo kohe ankesa prane zyrave te tij ne lidhje me kete problem.

Ju organizuat nje fushate per te kundershtuar tarifat e reja te Albtelekomit. Fushata pati efekte dhe Telekomi i ktheu mbrapsht. Mendoni se kjo favorizoi dhe rriti te ardhurat e AMC dhe Vodafone?

Nuk mund te mendohet nje ekonomi tregu ne kushte reale kapitaliste pa patur minimumin e parimeve te ndershme te konkurrences. Ne kete aspekt mendoj se perpjekjet tona per te parandaluar rritjen e tarifave te telefonise fikse nuk ndikuan aspak ne luhatjen e niveleve te konkurrences ne treg, por ato thjesht evidentuan me qarte se kush eshte shkaktari i rritjes se shpenzimeve te konsumatorit per mallin telekomunikim. Ruajtja e tarifave te Albtelekom sha ne nivele te pajtueshme me situaten e saj ekonomike dhe te pranueshmerise se tyre objektive nga abonentet, ishte nje veprim qe ka sjelle stanjacion te dukshem ne nivelin e tarifave, madje edhe ne ato celulare, pasi kjo del me se qarti, duke analizuar ne teresi pasqyrat e kostos per tarifat e inerkonjeksionit te Albtelekom sha. Ne kete kuader, i konsideroj mjaft te efektshme perpjekjet tona per te ruajtur tarifat e telefonise fikse ne nivelet e deritanishme dhe mendoj se ky rezultat eshte nje mesim i mire se si duhet te punohet per te mbrojtur konsumatorin shqiptar, qofte ky edhe ne sherbimin celular.

A mendoni se duhet organizuar ne Shqiperi nje fushate sensibilizimi per uljen e tarifave te celulareve apo kjo eshte nje risi qe duhet respektur?

Rendimi i pozitave ekonomike te konsumatoreve duhet luftuar nepermjet menyrave sa me te efektshme ligjore. Avokati i Popullit punon sipas parimit se askush nuk mund te fitoje ne menyre te pandershme ndaj qytetareve. Ne kete kuader une nuk do i konsideroja perpjekjet tona zyrtare si nje fushate, pasi kjo qe ne po kryejme eshte nje detyre kushtetuese dhe ligjore nga e cila duhet te marrin shembull te gjitha organet e administrates publike qe kane per detyre te mbrojne te drejtat ekonomike te konsumatorit. Si rezultat i kesaj, une i bej thirrje te gjithe faktoreve politike, sociale dhe ekonomike ne vend qe te kene ne qender te vemendjes te drejtat e konsumatorit, pasi mbrojtja e ketij statusi eshte nje mbrojtje qe na perket te gjitheve dhe duhet vleresuar me seriozitet.