TryezA e Rrumbullaket

 “Mbrojtja e femijeve, detyrim kushtetues dhe ligjor”

Tirane, 25 Tetor 2006

Nenseksioni per te Drejtat e Femijeve ne kuader te projektit “Fuqizimi Institucional i Nënseksionit për të Drejtat e Fëmijëve në Shqipëri” dhe ne perputhje me Planin e Veprimit te Nenseksionit per periudhen Qershor-Dhjetor 2006, organizoi Tryezen e Rrumbullaket me teme: “Mbrojtja e të drejtave të fëmijëve, detyrim kushtetues e ligjor”.  Pjesëmarrës të kesaj Tryeze të Rrumbullakët ishin përfaqësues nga Ministria e Brendshme, Drejtoria e Përgjithshme e Policisë së Shtetit, Ministria e Drejtësisë, Drejtoria e Përgjithshme e Burgjeve, Drejtoria e Policisë Qarkut Tiranë, 2 përfaqësues nga çdo Komisariat i qytetit të Tiranës dhe përfaqësuesë nga Avokati i Popullit.

Me poshte po japim detaje te ketij takimi.

Pjesemarres ne tryeze: Z. Ahmet Haxhiraj - Zv. Drejtori i Drejtorise te Pergjithshme te Policise, Perfaqesues nga Seksioni per te Miturit prane Ministrise se Drejtesise, Perfaqesues nga Seksioni per te Miturit prane Ministrise se Brendshme, perfaqesues nga Save the Children, perfaqesues nga Avokati i Popullit.

Pjesemarresit cilesuan faktin se kuadri ligjor ne Shqiperi ka pesuar ndryshime te ndjeshme ne drejtim te drejtesise per te miturit. Aktet nderkombetare si: Konventa per te Drejtat e Femijeve, Direktivat e Riadit, Pekini Rules dhe konventa te tjera nderkombetare jane pasqyruar ne aktet ligjore dhe nenligjore. Po keshtu Ministria e Drejtesise eshte ne proces te marrjes nen administrim te institucioneve te paraburgimit. Gjate viteve te fundit ka patur nisma per kualifikimin e punonjesve te policise po keto kane qene sporadike. Megjithese ka disa struktura qe operojne ne drejtim te mbrojtjes se femijeve ne Shqiperi, sistemi i referimit te rasteve mungon, per shkak te mungeses te rregullave te brendshme te institucioneve.

Disa nga problemet aktuale me te cilat ballafaqohet sistemi i drejtesise per te miturit jane:

1.      Mungesa e infrastruktures per te miturit :

Ne Drejtorite e Qarqeve te Policise nuk ka struktura te pershtatshme per femijet. Kjo perfshin mungesen e dhoma te pershtatshme per pyetjen e femijeve, te cilet aktualisht pyetet ne dhomen e pritjeve, nuk ka persona te specializuara prane strukturave per pyetjen dhe trajtimin e femijeve, mungon sherbimi i punonjesit social/psikologut. Ky sherbim ofrohet vetem ne Tirane, Shkoder dhe Korce nga OJF-te lokale te cilat kane marreveshje bashkepunimi me Drejtorite e Policise.

Mungojne seksione per te miturit prane Drejtorive te Policise se Qarqeve.

Drejtorite e Policise nuk kane fond per sherbimin e avokateve mbrojtes falas dhe kjo sjell pengesa per sigurimin e tyre per te miturit qe nuk kane mundesi financiare per ta perballuar kete sherbim.

Mungesa e institucioneve per femijet nen 14 vjec qe jane ne konflikt me ligjin ka sjelle probleme per Policine e Shtetit pasi jane identifikuar shume femije te kesaj grup moshe me nje numer te madh precedentesh penal te cilet lihen ne gjendje te lire.

2.      Kuadri ligjor :

Ne kuadrin ligjor mungon cilesimi se ne cilin moment fillon e drejta per personat e shoqeruar per te patur akses nga avokatet mbrojtes. Ky moment mungon qofte te K.Pr. Penale ashtu edhe ne Ligjin “Per Policine” dhe rregulloret e brendshme.

Punonjesit e policise, nen presionin per te zgjidhur ceshtjet ne fjale, ushtrojne presion tek te shoqeruarit duke shkelur te drejten e ketyre te fundit per te heshtur. 

Mungesa e sherbimit te psikologut/punonjesit social ne dhoma e shoqerimit dhe paraburgimit perben nje shkelje dhe pengese per zhvillimin e « drejtesise per te miturit » dhe promovimin e mireqenien e femijes. 

Mungon nje status i mirepercaktuar i punonjesit social/psikologut; roli i tyre eshte qe te krijoj nje ambjent te pershtatshem per femijen dhe ata nuk mund te kerkohet qe te deshmojne ose te pyeten ne lidhje me informacionin konfidencial qe ka marre nga te miturit.

Po keshtu, mungojne specifikime ne kuadrin ligjor mbi sherbimin ligjor falas, deri ne cilen shkalle te procesit do te shtrihet, monitorimi i cilesise te sherbimit etj.  Mungojne rregullore dhe akte nenligjore per te rregulluar marredheniet ndermjet Policise se Shtetit dhe pushtetin lokal, zyres se gjendjes civile dhe sherbime per femijet. Kjo sjell pengesa ne funksionimin e sistemit te referimit.

3.      Kapacitetet profesionale : Punonjesit e policise kane mungesa profesionale per trajtimin e femijeve dhe kjo ka sjelle shkeljen e te drejtave te femijeve nga ana e tyre.

 Sugjerimet e shtruara per permiresimin e pengesave aktuale:

1.      Mungesa e infrastruktures per te miturit: 

Te pershpejtohet procedura per kalimin e dhomave te paraburgimit nen administrimin e Ministrise se Drejtesise dhe Avokati i Popullit duhet te ushtroj presion per te pershpejtuar keto procedura.

Krijimi i ambjenteve miqesore per femijet ne Komisariate dhe dhomat e paraburgimit.

Te hapen sektoret per te miturit prane Drejtorive te Qarqeve te Policise.

Te ngrihen institucione per rehabilitimin e femijeve nen 14 vjec ne konflikt me ligjin.

2.      Kuadri ligjor :

Te pergatitet akte nenligjore te cilat te rregullojne dhe saktesojne momentin qe i lind e drejta e personit te shoqeruar per t’u takuar me avokatin mbrojtes.

Te advokohet per te celur nje fond prane Drejtorive te Qarqeve te Policise per te paguar sherbimin e avokatit mbrojtes falas.

Duhet te pergatitet nje akt nenligjor/rregullore qe perfshin sherbimin psikologjik(pranine e psikologut/punonesit social) per te miturit. Ky akt nenligjor duhet te reflektoje problemet ligjore te siper permendura.  

3.      Kapacitetet profesionale :

            Te identifikohen punonjesit e policise te cilet do te merren me te miturit dhe te

            kualifikohen mbi teknikat e intervistimit dhe trajtimit te te miturve.

Te pakten nje nga tre edukatoret e institucioneve te paraburgimit duhet te jete psikolog/punonjes social.