FJALA E AVOKATIT TE POPULLIT, Z. ERMIR DOBJANI, NE TRYEZEN E RRUMBULLAKET ME TEME 

“LEGJISLACIONI SHQIPTAR DHE KONVENTA E TE DREJTAVE TE FEMIJEVE”.

Tirane, 24 Nentor 2006

Te nderuar pjesemarres,

Te nderuar zoterinj gjyqtare,

Gjej rastin t’ju falenderoj per pjesemarrjen tuaj ne kete Tryeze te Rrumbullaket, nga e cila bashke me Qendren e Sherbimeve Ligjore te Integruara, lançojme analizën studimore me temë “Legjislacioni Shqiptar dhe Konventa e të Drejtave të Fëmijëve”.  

Gjate viteve te fundit, legjislacioni Shqiptar per te drejtat e femijeve eshte permiresuar ndjeshem, duke reflektuar te drejtat e parashikuara ne Konventen per te Drejtat e Femijeve. Kjo pasqyrohet edhe ne nenin 54 te Kushtetutes se Shqiperise, i cili parashikon se “femijet gezojne mbrojtje te vecante nga shteti”. Megjithate, gjate trajtimit te rasteve, Institucioni i Avokatit te Popullit eshte ballafaquar me disa mangesi ne drejtim te akteve ligjore, praktikave dhe politikave qe aplikohen nga institucionet shteterore.

Sa me siper eshte nje arsye me shume, qe ne te pershendesim dhe solidarizohemi edhe me perpjekjet korrente qe Legjislativi shqiptar po ben, ne kuadrin e miratimit te pritshem te Kodit te ri per te Drejtat e Femijeve.

Adresimi i problematikes se te drejtave te femijeve, per secilin nga ne, qofte individualisht, qofte institucionalisht, vazhdimisht na ka perballur me nje mendesi te formesuar nder shekuj, e cila e ka legjitimuar deri diku dhunen ndaj individit femije, duke i rezervuar “drurit”, paradoksalisht, nje permbajtje parajsore. Per fat te keq, ky stereotip vazhdon ende, sa here qe ne na bie te ndeshemi me individin femije, jo si pale e trete asnjanese, por si pala tjeter, pra kur jemi vete perballe pales-femije, e cila me takt ose pa takt, na kerkon ta respektojme dhe t’i plotesojme kerkesat, qofte edhe duke na vene ne pozite te veshtire, pra pikerisht atehere, kur na duket se na preken interesat tona. E pra, eshte saktesisht ky moment, i cili tregon se sa ne jemi te ndergjegjesuar per ta trajtuar femijen jo si prone, por si subjekt te drejtash te patjetersueshme, te cilat ne jemi te detyruar qofte moralisht, qofte ligjerisht, t’ia plotesojme.

Ta themi hapur, studimet tregojne se kush me shume, kush me pak, te gjithe jemi ende te paçliruar nga mendesia patriarkale e te trajtuarit te te drejtave te femijes, sikur keto te jene ne varesi te humorit tone, nderkohe qe vete, nuk leme rast pa shfrytezuar per te kerkuar te realizojme, qofte edhe ato te drejta qe nuk eshte e thene te na takojne. Pa u hyre ne pjese sociologeve, do te thoja se edhe ne momentin, kur dikujt i themi “mos u bej si femije”, shprehim nje domethenie te kundert me ate qe, ndoshta, do te duhej te permbante kjo sentence. Nderkohe, secili nga ne, pertej naivizmit moshor, duhet te shikoje dhe kuptoje se eshte pikerisht mohimi i te drejtave natyrore te femijeve, ai faktor qe kushtezon edhe nderyrjen pozitive te shtetit per te na detyruar ne te rriturit te bejme thjesht detyren, dhe aspak ta konsiderojme kete sikur ofrojme privilegje. Ne kete kuptim, si Avokat i Popullit, por edhe si prind, une mirepres miratimin e te gjitha atyre dispozitave ndeshkuese per ne te rriturit, kudo qofshim, te cilat do te na detyronin te jemi me te kujdesshem , me respektues, mbi te gjitha, me te edukuar dhe qyteteruar, jo vetem kur flasim ne evenimente si ky i sotmi, por pikerisht kur pa dashje mbledhim buzet perballe nje angazhimi per te plotesuar kerkesat e te miturve.  

Te nderuar pjesemarres,

Institucioni i Avokatit te Popullit i ka kushtuar nje prioritet te veçante te drejtave te femijeve ne Shqiperi dhe ne menyre te vazhdueshme ka bere rekomandime per permiresimin e legjislacionit per femijet. Ne Prill të vitit 2004 u krijua edhe Nënseksioni për të Drejtat e Fëmijëve, mbi bazen e një marrëveshjeje me SIDA-n, ndermjetesuar nga Save the Children në Shqipëri. Mandati i Nenseksionit është të “shërbejë si avokat, si katalizator dhe si një organ monitorues i të drejtave të fëmijëve sipas Konventës të Drejtave të Fëmijëve në Shqipëri”. Ky nenseksion punon për të larguar pengesat e zbatimit të konventave ndërkombëtare të ratifikuara nga Shqipëria, si dhe për të ndërgjegjësuar popullsinë mbi rëndësinë e mbrojtjes të drejtave të fëmijëve.

Te gjithe jemi te ndergjegjshem se te drejtat e femijeve, si te drejta themelore te njeriut, per vete veçorine e tyre, kerkojne politika te integruara dhe nje angazhim jo vetem shteteror, por do te thoja mbareshoqeror. Nje gje eshte e sigurte: sado te perpiqemi dhe sado zhurme te bejme, sado ligje dhe kode te miratojme dhe sado masa ndeshkuese te marrim, sado para te investojme dhe sado vatra rehabilitimi te ndertojme, gjithmone do te kete nje dore te njome qe zgjatet per t’u kapur, gjithmone do te kete dy sy qe lusim pafajesisht, nje koke qe kerkon te perkedhelet, nje zemer qe jep dhe kerkon dashuri pa kushte. Femija permban ne vetvete stacionin e pare dhe te fundit te katharsisit tone moral.

Faleminderit dhe suksese bashkarisht!