FJALA E HAPJES E AVOKATIT TË POPULLIT MBAJTUR NË TRYEZËN E RRUMBULLAKËT ME TEME "RESPEKTIMI I TE DREJTAVE DHE I LIRIVE THEMELORE TE NJERIUT NGA POLICIA GJATE SHOQERIMIT ADMINISTRATIV TE PERSONAVE DHE/APO NDALIMIT TE TYRE"

- Organizuar nga Institucioni i Avokatit të Popullit me pjesëmarrjen e organeve të prokurorisë dhe të policisë -

Tiranë, 15 Dhjetor 2006

I nderuar z. Prokuror i Përgjithshëm,

I nderuar z. Zv/Ministër i Brendshëm,

I nderuar z. Drejtor i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit,

Të nderuar pjesëmarrës,

          Këtë tryezë të rrumbullakët e organizojmë me qëllim që të diskutojmë për një konceptim të drejtë per kushtet ligjore qe nevojiten per shoqerimin administrativ te nje personi nga policia ne ambjentet e kesaj te fundit. Ne mendojme se shoqerimi eshte ligjor vetem ne rastet kur shkelja e bere nga qytetari ka te beje me mosrespektimin e nje rregulli administrativ. Gjate ketij takimi sugjerojme qe te diskutohet rreth ketyre çeshtjeve te meposhteme:

Ndryshimi midis shoqerimit administrativ te nje personi nga policia dhe marrjes se mases se ndalimit. Shoqerimi ka te beje me shkeljen e nje rregulli administrativ dhe kryhet nga policia. Kurse ndalimi, parashikohet nga Kodi i Proçedures Penale, dhe lidhet gjithmone me dyshimin e kryerjes te nje vepre penale (qofte edhe ne kushtet e flagrances) dhe organi qe duhet te marre kete mase eshte Prokuroria apo Policia Gjyqesore.

Kujdesi i veçante qe duhet bere ne rastet kur te shoqeruarit apo ndaluarit jane te mitur (persona nen 18 vjeç).

Shoqerimi i nje personi nga policia, nuk eshte mase penale dhe as privim lirie. Ndaj tij, policia nuk gezon te drejten ta trajtoje si person te ndaluar, ta mbylle ne ambjente izolimi, te papershtatshme, ta kontrolloje si dhe t’i marre gjurmet e gishtave. Ai per kohen qe eshte i shoqeruar duhet te trajtohet si çdo qytetar i lire.

Qe nga momenti qe shoqerohet nje person nga policia dhe derisa mbaron ky veprim administrativ ndaj tij, personi i shoqeruar gezon te drejten te kerkoje dhe duhet t’i sigurohet nje avokat mbrojtes, si dhe te vihet ne dijeni menjehere familja e tij per kete shoqerim.

          Saktesia dhe drejtesia e ligjit ne kete drejtim. A perputhet ligji “Per policine e Shtetit” me Kushtetuten? A jane urdherat dhe udhezimet e Ministrit te Brendshem, Drejtorit te Pergjithshem te Policise se Shtetit dhe te Prokurorit te Pergjithshem ne perputhje me Kushtetuten dhe ligjet?

Si nxitje per te organizuar kete tavoline te rrumbullaket kane sherbyer ankesat e ardhura ne Institucionin tone nga qytetare te ndryshem per shoqerimin e tyre ne polici ne kundershtim me aktet ligjore, si dhe konstatimet gjate inspektimit te bere ne pjesen me te madhe te Komisariateve te Policise. Ne i kemi trajtuar ato me kujdes dhe ne disa raste kemi konstatuar se pretendimet e qytetareve lidhur me shoqerimin kane qene te drejta dhe ne te njejten kohe veprimet e punonjesve te policise kane qene jo korrekte. Here pas here kemi bere rekomandimet perkatese per ndeshkimin e punonjesve te policise qe kane kryer shkeljet ligjore. Ndeshkimin e tyre nuk e kemi patur dhe nuk e kemi perdorur si qellim, por si nje mjet per te permiresuar punen e policise. Ne te njejten kohe kemi kerkuar drejtuesve te policise qe t’i pergjithesojne keto shkelje me efektivat e policise me qellim parandalimin e perseritjes se tyre ne te ardhmen. Gjithashtu, kemi bere edhe rekomandime per permiresimin e akteve nenligjore qe lidhen me shoqerimin si p.sh. :

Rekomandimi drejtuar Ministrit te Rendit Publik, ne fillim te vitit 2005, per shfuqizimin e Udhezimit te Ministrit te Rendit Publik Nr. 168, dt. 20.10.1993 “Per rregullat e shoqerimit te shtetasve ne Komisariate, Reparte, Posta te Policise dhe zyra te tjera te tyre”, i cili megjithese “de jure” ishte shfuqizuar prej disa vitesh, “de facto” ishte ne fuqi e zbatohej ne te gjitha organet e policise.

Rekomandimi drejtuar Ministrit te Brendshem, ne fund te vitit 2005, per ndryshimin dhe permiresimin e “Rregullores se Sherbimeve te Policise se Shtetit”, miratuar me Urdher te Ministrit te Rendit Publik Nr. 1749, dt. 29.07.2005, lidhur me rregullat dhe proçedurat per shoqerimin e shtetasve ne organet e policise, parashikuar nga nenet 61-70, kreu XII te kesaj rregulloreje.

Rekomandimi drejtuar Ministrit te Brendshem per ndertimin e dhomave te shoqerimit ne disa komisariate te veçanta per femrat, te miturit dhe kompletimin e tyre me orendite dhe kushtet e nevojshme.

Vlen te theksohet fakti se rekomandimet tona lidhur me kete problem jane vleresuar te drejta dhe jane pranuar. Ndersa ai per ndryshimin e rregullores se sherbimeve te policise eshte pranuar ne parim, por ka patur nje hezitim per ndryshimin e dispozitave konkrete.

Nga trajtimi i ankesave me objekt shoqerimin e shtetasve ne organet e policise kemi konstatuar gjithashtu edhe faktin se ne nenet 44 e 45 te Ligjit Nr. 8553, dt. 25.11.1999 “Per Policine e Shtetit”, parashikohet e drejta e policise per te bere shoqerimin e shtetasve ne zyrat e policise, si dhe rastet e shoqerimit. Ka mendime edhe se keto nene nuk perputhen me Kushtetuten. Shoqerimi trajtohet si heqje apo kufizim lirie i shtetasve dhe jo ashtu siç duhet te jete ne fakt, si nje veprim me karakter administrativ. Por ne deshirojme te marim edhe mendimet tuaja per kete çeshtje.

Perveç konstatimeve te deritanishme, edhe projektligji “Per Policine e Shtetit”, i cili tashme eshte futur ne proçeduren e miratimit, e koncepton shoqerimin ne te njejten menyre si ligji aktual, pra si heqje dhe kufizim te lirise se personit.

Me gjeresisht dhe me konkretisht per problemin per te cilin jemi mbledhur do te flasin perfaqesuesit e zyres tone, por edhe perfaqesuesit e prokurorise dhe policise gjate diskutimeve te tyre, ne kuadrin e nje debati me qellim rritjen e ligjshmerise se ketyre akteve, ne respektim te te drejtave dhe lirive themelore te njeriut.

Deshiroj te theksoj se qellimi yne nuk eshte qe t’i kundervihemi apo pengojme policine, por te kontribuojme te gjithe se bashku per te konceptuar, interpretuar dhe zbatuar sa me mire keto te drejta ligjore te policise, me synimin e vetem qe ajo ta kryeje misionin e saj ligjor ne perputhje me Kushtetuten dhe aktet normative.

Ju faleminderit per vemendjen,

AVOKATI I POPULLIT

Ermir DOBJANI