|
- Fjala e Avokatit te Popullit Z. Ermir
Dobjani ne Konferencen Nderkombetare te mbajtur ne Shkup te
Republikes se Maqedonise ne daten 10 Shtator 2008
-
Te
nderuar organizatore,
Te nderuar pjesmarres,
Tema
qe po diskutohet ne kete aktivitet dhe qellimi i saj, jane shume
te rendesishme. Per kete aresye organizatoret e saj duhen
pergezuar dhe ne te njejten kohe, ne pjesmarresit jemi te
perkushtuar qe te kontribuojme per mbarevajtjen e konferences
dhe sidomos per realizimin e qellimit te saj final, per te
perfituar nga njeri tjetri ne punen tone fisnike per mbrojtjen e
te drejtave te njeriut.
Sipas
pikes 1 te nenit 60 te Kushtetutes tone: “Avokati
i Popullit mbron te drejtat, lirite dhe interesat e ligjshem te
individit nga veprimet ose mosveprimet e paligjshme e te
parregullta te organeve te administrates publike”.
Policia
e Shtetit Shqiptar eshte pjese e administrates publike. Kjo
percaktohet qarte ne nenin 6 te ligjit nr. 9749, date 04.06.2007
“Per Policine e Shtetit”, ku thuhet se: “Policia eshte
institucion i administrates publike…”.
Duhet
te theksojme se juridiksioni i Avokatit te Popullit ndaj
organeve te policise dhe FA percaktohet ne menyre te posaçme
edhe ne ligjin nr. 8454, date 04.02.1999 “Per Avokatin e
Popullit”. Sipas Neni 31 te ligjit, ku percaktohet Struktura e
Zyres se Avokatit te Popullit, ajo ka 3 seksione te
specializuara. Njeri prej tyre eshte edhe seksioni per
policine, sherbimin sekret, burgjet, Forcat e Armatosura dhe
pushtetin gjyqesor. Sipas nenit 25/b te ketij ligji, jashte
juridiksionit te Avokatit te Popullit jane vetem Urdherat me
karakter ushtarak te FA-se.
Me
ndryshimet qe iu bene ligjit nr. 8454, date 4.2.1999, “Per
Avokatin e Popullit” me ligjin nr. 9398, date 12.05.2005,
kompetencat lendore te Avokatit te Popullit per te kryer
misionin e tij kushtetues u rriten ne menyre te konsiderueshme,
sidomos ne drejtim te Policise se Shtetit dhe FA-se. Keshtu mund
te permendim ndryshimet bera ne nenin 19, i cili parashikon
proceduren e hetimit. Ne kete dispozite percaktohet se: “Ne
rastet kur vendos te kryeje hetime te pavarura, Avokati i
Popullit ka te drejte:
a.
te kryeje hetime ne vend, perfshire edhe hyrjen ne çdo zyre
te institucioneve publike dhe keqyrjen ne vend te akteve apo
dokumenteve qe kane lidhje me çeshtjen qe heton.
c.
te marre ne pyetje çdo person qe, sipas tij, eshte i lidhur me
çeshtjen nen hetim, dhe te therrase ne zyren e tij te
gjithe personat pa imunitet;
Avokati
i Popullit ka te drejte te caktoje nje afat per kryerjen e
veprimeve te mesiperme”.
Ne
ligj u shtua neni 19/1, i cili percakton se: “Avokati
i Popullit apo personat e autorizuar prej tij kane te drejte te
hyjne ne çdo kohe, pa kufizim e pa autorizim paraprak, por duke
vene ne dijeni titullarin e institucionit, ne te gjitha
institucionet e administrates publike, ne burgje, ne vende ku
policia ose prokuroria mbajne persona te shoqeruar, te ndaluar
apo te arrestuar, (te paraburgosurit), ne reparte apo
institucione shteterore, spitale psikiatrike, ne azile, ne
shtepi femije, si dhe ne çdo vend tjeter kur ka te dhena dhe çmon
se ekziston mundesia e shkeljes se te drejtave dhe lirive te
njeriut.
Hyrja ne te gjitha mjediset e
mesiperme mund te behet si per te hetuar nje ankese, nje kerkese
ose njoftim te caktuar, ashtu edhe me nismen e Avokatit te
Popullit per qellime inspektimi apo studimi. Avokati i Popullit
ne keto raste mund te marre takim, te bisedoje ne menyre
konfidenciale e pa pranine e personave zyrtare me cilindo person
qe ndodhet apo mbahet ne keto mjedise.
Çdo lloj korrespondence e ketyre personave me Avokatin e
Popullit nuk duhet te pengohet ose te kontrollohet”.
Me
rendesi te veçante do te konsideronim edhe shtesen e nenit
22/1 (Sanksionet
per mosbashkepunimin me Avokatin e Popullit), ku percaktohet se:
“Refuzimi per te bashkepunuar me Avokatin e Popullit nga
nepunesi civil, funksionari ose autoriteti publik perben shkak
qe Avokati i Popullit te kerkoje nga autoriteti kompetent
fillimin e proçedures administrative dhe marrjen e masave
disiplinore deri ne largimin nga puna ose nga sherbimi civil”.
(Sqarojme se fjalite dhe shprehjet e nenvizuara i perkasin
ndryshimeve te bera).
Megjithese
Policia e Shtetit e ka detyre institucionale mbrojtjen e lirive
dhe te drejtave te personit, ne veprimtarine e perditshme, gjate
kryerjes se detyrave funksionale, nga punonjes te veçante te
policise behen shkelje te te drejtave, lirive dhe interesave te
ligjshme te qytetareve. Keto fenomene negative ndodhin per
shkaqe te ndryshme, objektive dhe subjektive, ato mund te kryhen
me dashje apo edhe nga pakujdesia, por edhe nga mangesite ne
njohjen e legjislacionit.
Siç
pershkruam edhe me larte, ne perputhje me Kushtetuten dhe me
ligjin “Per Avokatin e Popullit”, prane Institucionit tone
vepron seksioni i veçante, qe nder te tjera trajton edhe
ankesat per Policine dhe FA. Ky seksion gjate 8 viteve te
funksionimit te tij ka trajtuar me rigorozitetin me te madh çdo
ankese apo kerkese qe kane bere qytetaret ndaj organeve te
Policise dhe FA, por edhe ankesat e vete punonjesve te Policise
dhe ushtarakeve te FA, si ndaj administrates publike ne teresi,
ashtu edhe ndaj eproreve te tyre ne veçanti.
Gjate
vitit 2000-2007 jane paraqitur 1520 ankesa nga te cilat 518 ose
rreth 33% kane qene te bazuara dhe janë zgjidhur në favor të
qytetarëve.
Ndër
ankesat për shkeljet
e te drejtave te qytetareve nga organet e Policise, mund te
permendim:
-
keqtrajtimet e qytetareve nga punonjesit e policise dhe
perdorimi i forces pa qene kushtet ligjore;
-
kontrollet e paligjshme
te banesave, te lokaleve ose ambjenteve te tjera te qytetareve
apo edhe kontrolli fizik i tyre vend e pa vend dhe pa patur
shkaqe ligjore;
-
marje mite e veprime te tjera korruptive nga punonjesit e
policise;
-
mosmbajtja apo mos ndjekja e kallzimeve, ankesave apo kerkesave
te qytetareve;
-
vendosje gjobash administrative te paligjshme;
-
nxjerrje dhe zbatim te urdhrave administrative te
paligjshem;
-
mos dorezimin e pronave ose mos pagimin e qirase
pronareve te ligjshem,
per pronat qe posedohen por nuk jane prone e e policise;
-
mos dhenien e dokumenteve te ndryshme si, vertetime, liçenca,
pasaporta, etj;
-
shoqerime ne polici jashte kritereve ligjore;
-
shkelja e rregullave te shoqerimit e mbajtjes ne polici;
-
mbajtja e personave te shoqeruar ne polici tej afatit
ligjor dhe
ne
ambjente te papershtashme higjenosanitare e pa karrike apo stola
per te qendruar ulur;
bllokimi i sendeve te ndryshme te qytetareve pa patur
shkaqe
ligjore
dhe mosmbajtje e dokumentacionit perkates;
-
mospajisja e shtetasve me pasaporte per udhetim jashte
shtetit apo vonesa ne dhenien e tyre;
-
zvarritje te proçedurave per fitimin ose lenien e
shtetesise;
-
mospritja ne takim e qytetareve apo mos kthimi i pergjigjeve te
ankesave dhe kerkesave te tyre;
-
moslejimi ne polici i avokateve per mbrojtjen e personave te
arrestuar, ndaluar apo shoqeruar.
- mosdemshperblimi
material e financiar i qytetareve te cilet jane demtuar nga
veprimet arbitrare te policise.
- mosekzekutimi i vendimeve
gjyqesore per demshperblimin financiar te personave te demtuar
nga veprimet e policise, apo per mospermbushje te detyrimeve
kontraktore etj;
Ankesat brenda radheve te policise
nga punonjes te policise kunder organeve te tyre drejtuese kane
te bejne me:
- perjashtime apo largime nga detyra, si dhe masa te tjera
disiplinore te dhena ndaj tyre;
-
perjashtime te padrejta te studenteve nga Akademia e Policise ;
- mosrespektim te proçedurave ligjore per dhenien e masave
disiplinore;
- moszbatim te kritereve ligjore per emerimin, ngritjen ose
uljen ne detyre;
- mospagim te punonjesve te policise te vene ne dispozicion;
- moszbatim i kritereve ligjore per dhenien e gradave;
-
mosdhenie te urdherave te lirimit ose perjashtimit;
- mostrajtim me pagese kalimtare te punonjesve te policise te
nxjere ne reforme;
- mosekzekutim te vendimeve gjyqesore per kthimin ne detyre te
punonjesve te policise dhe per pagimin e tyre per kohen e
qendrimit pa pune;
- mosdhenie te perfitimit ekonomik e financiar
familjareve te policeve te vrare dhe policeve te plagosur per
shkak te detyres;
- mosrespektimi i te drejtes lidhur me kohen e punes dhe ate te
pushimit te punonjesve te policise;
- moskompesimi ne vlere per mbikohen e punes dhe te sherbimit.
-
mosrespektimi i te drejtes per
strehim te punonjesve te policise, etj.
Gjate vitit 2000-2007 për
problemet në Forcat e Armatosura jane paraqitur 1199 ankesa nga
te cilat 426 ose rreth 30% kane qene te bazuara.
Ankesat
e ushtarakeve te Forcave te Armatosura kane te bejne me:
-
mobilizim ne sherbimin ushtarak ne kundershtim me ligjin;
-
keqtrajtim te ushtareve apo marinareve nga ana e komandanteve te tyre per mosperfitim te;
-
pensionint suplementar te ushtarakeve;
-
mosdhenien e grades sipas ligjit;
-
mosdhenien e strehimit;
-
menyren e trajtimit
me ushqim;
-
moszbatimin e normave te veshmbathjes;
-
mosrespektimin e kohes se punes dhe pushimit;
-
trajtimin financiar te padrejte;
-
moskompesimin e qirase se banesave;
- mos sigurim te transportit nga
vendi i punes per personelin ushtarak;
-
mospagesen mujore te studenteve te shkollave ushtarake;
-
mospagesen e pages per bashkeshortin (en) e ushtarakut pas
transferimit;
-
pensionet e ulta te ushtarakeve te dale ne rezerve para vitit
1992;
-
moszbatim te ligjit per daljen e ushtarakeve ne rezerve;
- per mosveprim te Komisionit te Statusit te Veteranit dhe
Deshmoreve te Atdheut, etj.
Per
shkeljet e permendura me siper, nga ana jone eshte nderhyre rast
pas rasti duke ju bere rekomandime organeve perkatese te
strukturave te Policise se Shtetit dhe te FA per te rivendosur
ne vend te drejtat e shkelura qytetareve, punonjesve te policise
dhe ushtarakeve te FA-se. Ne disa raste rekomandimet tona kane
perfshire numer te madh ankuesish te cilet kane patur te njejtin
shqetesim. Ndaj autoreve te shkeljeve te te drejtave ligjore
eshte kerkuar dhenia e masave disiplinore. Ndersa ne disa raste
te tjera, te cilat kane qene te renda dhe permbanin elemente te
figurave te veprave penale i eshte rekomanduar organit te
prokurorise fillimi i ndjekjes penale ndaj autoreve te tyre.
Gjithashtu për vitet 2000-2007 me masa të tilla janë bërë
rekomandime për 219 policë dhe oficerë policie.
Por
krahas komunikimit me rekomandime, gjate kesaj kohe nga ana jone
jane organizuar seminare te perbashketa me Policine e Shtetit
dhe me Ministrine e Mbrojtjes. Ne keto seminare jane trajtuar
problemet me shqetesuese dhe qe preknin nje numer te
konsiderueshem ankuesish.
Aty eshte theksuar se Avokati i Popullit nuk eshte dhe nuk duhet
te konsiderohet si kundershtar, “armik”, i administrates
publike ne pergjithesi dhe i policise e FA-se ne veçanti. Ai
eshte dhe duhet te konsiderohet si bashkeluftetar ne ndertimin
dhe konsolidimin e shtetit ligjor dhe ne mbrojtjen e respektimin
e te drejtave dhe lirive themelore te qytetareve, duke perfshire
edhe punonjesit e ketyre organeve.
E rendesishme eshte qe me punen e
tij, te synoje dhe realizoje rivendosjen e te drejtave te
shkelura qytetarit si dhe te dinjitetit te tij te neperkembur
nga nepunesit e shtetit. Por eshte shume me e rendesishme, qe me
punen e tij te synoje per te shkuar drejt minimizimit dhe
parandalimit te shkeljeve te te drejtave dhe lirive themelore te
njeriut.
Si
rezultat i nderhyrjeve tona me rekomandime apo edhe nepermjet
seminareve, i bashkepunimit me titullaret e ketyre
institucioneve dhe i mirekuptimit qe ata kane treguar jane
zgjidhur nje pjese e mire e ankesave dhe e problemeve te
trajtuara. Fakt eshte qe nga viti ne vit problematika e ankesave
eshte reduktuar ndjeshem.
Gjate
veprimtarise tone jemi udhehequr nga koncepti se respektimi i te
drejtave te qytetareve nga organet e administrates publike
(Policise dhe FA-se) perveç se eshte nje detyrim kushtetues dhe
ligjor i institucioneve shteterore, ne te njejten kohe ai ndikon
ne menyre te drejteperdrejte ne rritjen e imazhit te ketyre
institucioneve dhe te vete shtetit. Ndersa respektimi i te
drejtave te punonjesve
te policise dhe ushtarakeve te FA-se nga drejtuesit e tyre perveçse
eshte detyrim ligjor, ndikon ne menyre absolute per motivimin e
tyre per te kryer sa me mire detyren, por edhe per te respektuar
me mire dhe me shume te drejtat e qytetareve. Vazhdimisht kemi
vene theksin se, nuk eshte e moralshme qe te kerkojme nga
punonjesit e policise dhe ata te FA-se respektimin e te drejtave
te te tjereve, nderkohe qe iu shkelim dhe iu mohojme te drejtat
e tyre.
Kete objektiv ka synuar t’a realizoje nepermjet rekomandimeve
te bera jo vetem per rivendosjen ne vend te te drejtes se
shkelur individit (qytetar, punonjes policie apo ushtarak), por
ne disa raste edhe per dhenien e masave disiplinore dhe fillimin
e ndjekjeve penale ndaj shkelesve te ligjit. Krahas
rekomandimeve te mesiperme, njekohesisht kemi rekomanduar
pergjithesimin e rasteve negative para personelit te
administrates publike dhe efektivave te policise, si dhe futjen
ne programet e edukimit te administrates dhe te policise te
temave dhe literatures per njohjen dhe respektimin e te drejtave
dhe lirive themelore te njeriut. Ne disa raste, te cilat nuk
kane qene te pakta, kam rekomanduar ndryshimin dhe permiresimin
e akteve normative te cilat krijonin premisa dhe beheshin shkak
per shkeljen e te drejtave dhe lirive te individit. Eshte fakt
qe nderhyrjet tona ne kete fushe kane qene te frytshme, duke
bere te mundur ndryshimin e disa akteve normative (ligje, VKM,
urdhera e udhezime) dhe rivendosur ne vend te drejtat e nje
numeri te madh ankuesish.
Eshte fakt i prekshem qe ne bashkepunimin me keto organe ka
dominuar pozitivja. Mirepo gjate veprimtarise tone kemi edhe
raste qe nga drejtues
te Policise se Shtetit dhe Ministrise se Mbrojtjes zvarriten
zbatimi i rekomandimeve te Avokatit te Popullit. Keto raste jane
me te ndjeshme kur bejne fjale per fonde financiare dhe me te
drejtat e punes. Te tilla raste me organet e
policise mund te permendim:
-
ndertimi i dhomave te shoqerimit sipas konceptit bashkekohor qe
percakton ligjit i ri nr. 9749, dt. 04.06.2007 “Per Policine e
Shtetit” dhe ndryshimi i praktikes se deritanishme te
shoqerimit te shtetasve ne organet e policise. Megjithse ligji i
ri ka hyre ne fuqi qe para nje viti, konstatohet se ai nuk
njihet e zbatohet lidhur me rastet e shoqerimit te shtetasve ne
polici.
- rastet e keqtrajtimit te shtetasve nga punonjesit e policise
ne ambjentet e policise. Mosdenoncimi nga eproret dhe mosmarrja
e masave te nevojshme prej tyre per te vene para pergjegjesise
ligjore te gjithe shkelsit e ligjit dhe ata qe torturojne apo
keqtrajtojne qytetaret.
- mosndryshimi i VKM nr. 552, dt. 27.11.1999 “Per trajtimin
ekonomik dhe financiar te familjeve te punonjesve te policise te
vrare apo plagosur per shkak te detyres”. Per kete padrejtesi
qe iu eshte bere kesaj kategorie punonjesish, nga ana jone per 7
vjet rresht eshte ngritur ky problem deri ne Parlament. Mirepo
megjithe premtimin e vazhdueshem te ish Ministrave te Rendit
Publik dhe Ministrave te Brendshem, si dhe te disa ish
Kryeministrave dhe Kryeministrit aktual, ky problem nuk ka
gjetur zgjidhje.
- perjashtimi ne mase nga Policia e Shtetit e punonjesve te saj,
duke filluar qe nga ata me grada e detyra me larta deri tek
punonjesit me thjeshte. Ky fenomen regresiv ndodh me shume ne
kohen e ndrrimit te pushtetit politik dhe me pak ne kohen e
ndrimit te drejtuesve te policise. Ne kemi konstatuar disa raste
se perjashtimet nga policia behen jashte kritereve ligjore dhe
me motivacione fiktive. Ka patur raste qe jane larguar nga
policia, ata qe kane qene me arsimin dhe kualifikimet e duhura,
me rezultate te larta ne pune dhe me figure te paster morale.
Keto veprime duhet te behen me transparence dhe gjithmone ne
perputhje me proçedurat ligjore e standartet themelore te
respektimit te te drejtave te njeriut. Cilido punonjesi policie
qe do te perjashtohet, largohet, transferohet apo kur akuzohet,
duhet me pare t’i behen te njohura shkeljet apo akuzat dhe te
degjohet para se t’i komunikohet masa disiplinore.
- ndryshimi dhe permiresimi i ligjit nr. 8661, dt. 18.09.2000
“Per sigurimin shoqeror suplementar te punonjesve te policise
se Shtetit”, i cili padrejtesisht iu mohon te drejten e
trajtimit financiar nje mase te konsiderueshme te punonjesve te
policise te perjashtuar nga policia. Ne kete rekomandim ne kemi
kerkuar edhe permiresimin e ligjeve per trajtimin financiar te
punonjesve te policise se burgjeve dhe atyre te zjarrfikseve.
- miratimi i VKM-se per respektimin e te drejtes ligjore te
punonjesve te policise lidhur me kohen e punes e pushimit te
tyre.
Ndersa
lidhur me FA prioritet ne te ardhmen do te jene:
-
ankesat e studenteve te Universitetit Ushtarak Skenderbej per
rritje e pageses mujore te tyre;
-
ekuivalentimi i diplomes se studenteve te Universitetit Ushtarak
Skenderbej me ate te nje universiteti civil pas perfundimit te
studimeve;
-
ndryshimi dhe permiresimi i ligjit nr. 9418 date
20.05.2005 “Per sigurimin shoqeror suplementar te ushtarakeve
te Forcave te Armatosura te Republikes se Shqiperise” me
qellim rritjen e mases se pensionit per ushtaraket qe kane dale
ne pension para kesaj date;
-
ndjekja e funksionimit
te Komisionit Qendror te Statusit te Veteranit dhe Deshmoreve te
Atdheut, per marrjen e masave per pershpejtimin e proçedurave
te shqyrtimit te kerkesave per Statusin e Deshmorit te Atdheut.
-
ndjekja e ankesave te
ushtarakeve aktiv ne lidhje me trajtimin e tyre financiar, per
shkak te natyres se veshtire te punes apo punes me orar te
zgjatur etj.
-
organizimi ne vazhdimesi i diteve te hapura dhe inspektimeve me
grup ekspertesh ne reparte te ndryshme te FA, me qellim
terheqjen e ankesave nga ushtaret,
nenoficeret dhe oficeret e Forcave tona te Armatosura si
dhe bashkepunimi me i ngushte me Drejtorite e ndryshme ne
Ministrine e Mbrojtjes dhe strukturat e tjera ushtarake per
zbatimin korrekt te ligjit dhe zgjidhjen e drejte te ankesave te
ushtarakeve apo edhe te punonjesve civile qe punojne ne Forcat
tona te Armatosura.
Keto do te jene disa nga prioritet e punes tone ne te
ardhmen me organet e Policise se Shtetit dhe FA-se, te cilat do
te perbejne edhe sfidat e institucionit tone per te kryer sa me
mire misionin e vet kushtetues ne mbrojtje te te drejtave te
njeriut nga shkeljet e administrates publike.
Ne
perfundim te fjales time, shpreh bindjen e plote, se ne qoftese
do te punojme mire, me perkushtim e korrektesi dhe nese do te
bashkepunojme me transparence e ne vazhdimesi me organet e
Policise se Shtetit dhe te FA-se, ne te ardhshem do te flasim me
siguri per arritjet tona dhe permiresimin e nivelit te
respektimit te te drejtave te njeriut dhe jo me per sfida.
Ju
faleminderit per vemendjen,
AVOKATI
I POPULLIT
Ermir
DOBJANI
___________________________________________________________________
- Fjala e Komisionerit te Avokatit te
Popullit z. Skender Haluci ne Konferencen
Nderkombetare te mbajtur ne Shkup te Republikes se Maqedonise ne
daten 10 Shtator 2008
-
I nderuar Z. Avokat i Popullit i
Republikes se Maqedonise !
Te nderuar bashkeorganizatore te ketij takimi !
Te
nderuar Zonja dhe Zoterinj !
Se pari me lejoni te vleresoj kete takim te rendesishem
dhe t’ju falenderoj per ftesen.
Se dyti e ndjej
te rendesishme te nenvizoj faktin se zhvillimi i ketij takimi me
subjekt kryesor mbrojtjen e te drejtave te minoriteteve eshte
per te gjithe nje ogur i mire qe tregon emancipim dhe
ndergjegjesim ndaj shkaktareve kryesore te konflikteve ne
Ballkan prej mese 18 vjetesh qe tashme kane marre rrugen e
zgjidhjes.
Me cilesine e
Komisionerit te Avokatit te Popullit Shqiptar kerkoj t’ju
informoj se veprimtaria e Institucionit tone ka nje eksperince
te kahershem ne lidhje me mbrojtjen e te drejtave te
minoriteteve.
Kjo veprimtari
gjen mbeshtetjen e saj kryesore ne Kushtetuten e Republikes se
Shqiperise dhe ne Ligjin “Per Avokatin e Popullit”. Ne te dy
keto dokumente te rendesishme ligjore, mbrojtja e te drejtave,
lirive dhe interesave te ligjshme te individit sanksionohen si
detyra kryesore te Avokatit te Popullit. Me kete rast, ne
dhenien e ketij mandati ligjor dhe kompetencave konkrete,
Avokati i Popullit ka qene koshient qe brenda termit “individ
i mbrojtur” gjen nje vend te veçante edhe pjesetari i nje
pakice etnike, i cili nuk ben dallim ne trajtim nga individet e
tjere.
Sipas te
dhenave statistikore zyrtare ne Shqiperi popullsia eshte e ndare
si vijon: Shqiptare
95%, Greek 3%, dhe diferenca e mbetur prej 2% perbehet nga
Vllehe, Rome, Maqedonas, Malazese, Bullgare dhe Serbe.
Megjithese ne
nje numer jo te konsiderueshem, trajtimi i minoriteteve ne
Shqiperi ka qene gjithmone i nje prioriteti te larte, madje edhe
gjate rregjimit te kaluar. Sipas raportimeve kombetare dhe
nderkombetare minoritetet ne Shqiperi gezojne trajtim te
barabarte me qytetaret e tjere, madje shteti shqiptar eshte
vleresuar shpesh per klimen e mire dhe tolerante te
bashkejeteses dhe integrimit ne shoqeri qe ka krijuar ndaj
pakicave. Sot keto te fundit jane te organizuara ne parti,
shoqata, grupe folklorike etj. Gjithashtu keto pakica perfitojne
perkrahjen e plote te shtetit per arsim, ndihme ekonomike,
punesim etj. Vullneti i Shtetit Shqiptar per te trajtuar sa me
mire pakicat etnike eshte materializuar edhe ne nenshkrimet e
disa marreveshjeve nderkufitare, te cilat krijojne nje lehtesi
te madhe komunikimi dhe levizje per kete kategori shtetasish.
Ne nje klime te
tille, nisur dhe nga tradita e mire e bashkejeteses me pakicat,
qe ne fillimet e punes se tij Avokati i Popullit eshte perpjekur
qe te mos lere jashte vemendjes se tij te veçante problemet dhe
shqetesimet sado te vogla te pakicave etnike, pasi nje
bashkepunim i ngushte me keto komunitete i krijon atyre besimin
per nje trajtim te barabarte ne mardhenie me organet shteterore
si dhe ne mbrojtjen e tyre.
Per nje njohje
me te mire te problemeve, Avokati i Popullit eshte ndalur shpesh
gjate pritjes se popullit neper rrethe edhe ne zona me perberje
te larte minoriteti, si psh Prespa, Dropulli etj. Ne keto zona
problemet dhe ankesat qe jane parashtruar nuk kane qene te nje
natyre te veçante qe te jene shkelur te drejtat e tyre si
minoritet, por ato kane qene te lidhura me nje sere shqetesimesh
te pergjithshme te banoreve edhe ne zona te tjera qe kane
kombesi shqiptare.
Avokati
i Popullit nga eksperienca e tij ka konstatuar se eshte shume e
veshtire te besh nje dallim te sakte midis ankeses se nje
perfaqesuesi te nje minoriteti dhe te nje shqiptari. Kjo pasi ne
shumicen e rasteve ne keto ankesa pretendohen çeshtje qe nuk
kane lidhje me dallime apo diskriminime per shkak te perkatesise
etnike. Por ato vijne si pasoje e keqadministrimit te organeve
shteterore qe ushtrohet njelloj ndaj te gjithe individeve ne nje
komunitet te caktuar, pa dallim etnie.
Gjithsesi ka
qene nje nga qellimet tona te hershme qe ne permbajtjen e
modelareve te ankesave te vihen te dhena si shtetesia, ashtu
edhe kombesia, per te bere te dallueshme perkatesine etnike.
Per te njohur
dhe vleresuar me mire problematikat e minoriteteve ne Shqiperi,
Avokati i Popullit krahas kontakteve me Komitetin Shteteror te
Minoriteteve, eshte bere nje partner i rendesishem ne raportimet
qe Shteti Shqiptar dorezon prane Komitetit Keshillues te
Keshillit te Europes te ngritur per venien ne zbatim te
Konventes kuader per Mbrojtjen e Pakicave Kombetare”.
Ne raportet qe
Shteti Shqiptar dergon prane ketij mekanizmi si dhe ne
rekomandimet qe paraqiten nga ky i fundit per vendin tone,
veprimtaria e Avokatit te Popullit vleresohet si mjaft e
dobishme dhe eshte kerkuar nje prani me e madhe ne zonat ku ka
minoritet per te zbuluar dhe zgjidhur ne kohe ankesat per
diskriminim etnik.
Me kete rast me
lejoni te deklaroj me pergjegjesi se gjate gjithe punes 9 vjeçare
ne Institucionin e Avokatit te Popullit eshte treguar kujdes
maksimal ne çdo rast ku objekt i ankeses ka qene nje trajtim
flagrant, i pabarabarte dhe diskriminues qe ka pretenduar te
kete cenuar te drejtat e nje pakice etnike nga ana e organeve
shteterore shqiptare.
Ashtu si dhe ne
te kaluaren, Avokati i Popullit vazhdon t’i permbahet
strategjise se tij per nje kontakt sa me te shpeshte me keto
komunitete, duke i vizituar ata dhe duke mbajtur nje klime te
ngushte bashkepunimi.
Nje nga planet
tona ne te ardhmen, i rekomanduar edhe nga Komiteti Keshillues i
Minoriteteve te Keshillit te Europes ka qene hapja e zyrave
vendore te Avokatit te Popullit ne zona me densitet pakicash
etnike. Ky plan deri me sot nuk ka gjetur realizim, pasi me
gjithe deshiren e mire nuk eshte pare e pershtatshme nga Qeveria
Shqiptare apo partnere te huaj qe te financojne per kete
iniciative.
Gjithsesi
mungesa e nje zyre te tille nuk e ul aspak efektivitetin e punes
tone, pasi ne çdo kohe dhe me te gjitha mjetet e komunikimit
Avokati i Popullit eshte sot nje nga institucionet me te
aksesueshem ne vend, si per asistencen e tij ligjore, ashtu dhe
per dhenien e keshillimeve te dobishme ne fushen e mbrojtjes se
te drejtave te njeriut.
Institucioni
yne me fizionomine qe ka krijuar eshte bere tashme nje partner i
ngushte i grupeve te ndryshme etnike dhe detyrimi yne me i
rendesishem eshte qe kjo mardhenie duhet ruajtur edhe ne te
ardhmen si nje garanci qe forcon akoma dhe me shume standartet
demokratike ne vendin tone.
Ne gjykimin tone, ruajtja dhe forcimi i vlerave
demokratike, si dhe fuqizimi i proçeseve integruese te
Shqiperise dhe i vendeve te tjera te Ballkanit jane perpjekje
serioze qe nuk duhet te lene ne harrese respektimin e te
drejtave te minoriteteve. Realizimi dhe mbajtja lart e nje klime
te mire tolerance, bashkepunimi dhe respekti te ndersjelle me
pakicat kombetare mendoj se jane veprime qe do te mbajne larg
gjithmone ngjarjet e dhimbshme te luftrave me baze etnike qe
jane zhvilluar jo shume vite larg ne disa vende ballkanike.
Ju
faleminderit
Skender
HALUCI
|
